Khi kết quả kiểm phiếu bầu cử giữa kỳ ở các bang lần lượt được công bố, truyền thông Mỹ cho rằng đảng Dân chủ đã tận dụng tốt làn sóng bất bình với Tổng thống Donald Trump trong dư luận để giành lại quyền kiểm soát hạ viện, trong khi đảng Cộng hòa vẫn giữ được ưu thế đa số tại thượng viện.
Kết quả bầu cử giữa kỳ được coi là một chỉ dấu cho niềm tin của cử tri Mỹ đối với các chính sách Trump đã thực hiện trong hai năm cầm quyền. Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá rằng thất bại này vẫn không khiến Tổng thống Mỹ đánh mất sự ủng hộ của đảng Cộng hòa, mà ngược lại còn tăng thêm những người trung thành với mình trong quốc hội.
Điều này được thể hiện rõ ràng qua trường hợp của Mark Sanford, một thành viên tiêu biểu theo chiều hướng bảo thủ của đảng Cộng hòa. Ông được bầu vào hạ viện Mỹ năm 1994 khi đảng Cộng hòa có cuộc "quật khởi" trước đảng Dân chủ và giành được quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội. Sau khi trở thành thống đốc bang Nam Carolina từ năm 2002, Sanford trở thành một "người hùng" đảng Cộng hòa khi thẳng thừng bác bỏ các gói kích cầu kinh tế của tổng thống Barack Obama, theo Vox.
Năm 2010, Sanford được Viện Cato bình chọn là thống đốc giỏi nhất nước Mỹ, thậm chí nhiều người còn muốn đề cử ông đại diện cho đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống. Suốt 25 năm hoạt động chính trị, Sanford chưa thua trong bất cứ cuộc bầu cử nào, minh chứng cho sự thành công của xu hướng bảo thủ trong nền chính trị bang Nam Carolina.
Đến năm 2016, tỷ phú Donald Trump quyết định tham gia cuộc chạy đua ghế tổng thống và giành chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử trước đối thủ Hillary Clinton. Sự trỗi dậy của Trump đánh dấu bước ngoặt lớn cũng như sự chấm hết cho sự nghiệp chính trị của Sanford.
Kể từ khi Trump lên nắm quyền, Sanford nhận ra bầu không khí chia rẽ, xích mích và thù địch chưa từng thấy trong các cuộc họp hay những sự kiện do mình chủ trì. Trong một lần diễn thuyết trước đám đông khoảng 1.000 người, nghị sĩ này gần như "phát điên" khi có một người liên tục công kích ông bằng những lời lẽ khó nghe.
"Tôi cũng đến từ Nam Carolina như anh. Nhưng những ngôn từ anh dùng không phù hợp với một người nổi tiếng như anh", Sanford nói với người này khi gặp riêng anh ta sau sự kiện. Nhưng người đàn ông đó nhìn thẳng vào ông và nói: "Nếu Tổng thống Mỹ có thể nói bất cứ điều gì với bất cứ ai vào bất kỳ lúc nào, với bất cứ chủ đề gì, tại sao tôi lại không được?"
"Đó là con quái vật mà Trump đã tháo cũi", Sanford sau đó nhận xét, đề cập đến Tổng thống thuộc đảng Cộng hòa của mình. Là một người bảo thủ, Sanford cảm thấy bị xúc phạm bởi cách hành xử của Trump. Ông viết một bài xã luận trên NYTimes, kêu gọi Tổng thống công bố hồ sơ thuế của mình, chỉ trích Trump "thổi bùng ngọn lửa của sự thiếu khoan dung", cho rằng ông thiếu kiến thức về hiến pháp Mỹ.
"Ở mức độ nào đó, Trump đại diện cho những gì còn khuyết thiếu trong chính trị và cuộc sống mà tôi từng ngỡ rằng mình đã biết hết", Sanford than thở.
Thái độ chống đối Trump ra mặt của Sanford đã khiến chính trị gia "bách chiến bách thắng" này phải trả giá. Hồi tháng 6, ông cạnh tranh với Katie Arrington trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa để chọn ra ứng viên đại diện cho đảng này chạy đua ghế nghị sĩ đại diện cho Nam Carolina.
Trái ngược với Sanford, Arrington là một nữ nghị sĩ bang hết lòng trung thành với Trump. Sanford tin rằng quan điểm bảo thủ của mình sẽ lấy được lòng cử tri như mọi lần. "Họ sẽ đến và nói: ‘Kìa, ông ấy là một tiền vệ, chúng ta phải ủng hộ tiền vệ này’".
Nhưng vào ngày 13/6, một ngày trước cuộc bầu cử sơ bộ, Trump viết trên Twitter: "Mark Sanford không giúp ích gì cho tôi trong chiến dịch Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại. Ông ta mất tăm mất tích và chỉ gây rắc rối. Ông ta lẽ ra nên cuốn gói đến Argentina. Tôi hoàn toàn ủng hộ Katie Arrington ra tranh cử quốc hội ở Nam Carolina, bang mà tôi yêu mến. Bà ấy cứng rắn với tội phạm và sẽ tiếp tục cuộc chiến giảm thuế. Hãy bầu cho Katie!"
Dòng tweet đăng lúc 3 giờ sáng đó đã hạ knock-out Sandford. Ông lần đầu tiên trong đời để thua trong cuộc bầu cử sơ bộ trước đối thủ Arrington với 2.500 phiếu. Arrington nhiều khả năng sẽ giành chiến thắng trước đối thủ đảng Dân chủ Joe Cunningham trong cuộc bầu cử giữa kỳ để trở thành tân nghị sĩ thay thế Sandford tại hạ viện.
Sanford không phải là trường hợp cá biệt tại đảng Cộng hòa. Nhiều thành viên đảng Cộng hòa từng ra mặt phản đối Trump và phong cách lãnh đạo của ông, nhưng họ giờ đây đã gần như "tuyệt chủng".
Qua hai năm nắm quyền, Trump đã thể hiện một điều rằng nếu thể hiện sự chống đối ông, đừng ai có thể mơ về việc trụ lại và thăng tiến trong đảng Cộng hòa. Những người chỉ trích Trump mạnh mẽ nhất như thượng nghị sĩ Jeff Flake, nghị sĩ Paul Ryan hay thượng nghị sĩ Bob Corker đều sẽ nghỉ hưu sau cuộc bầu cử giữa kỳ, trong khi những người như Sanford đều để thua trong các cuộc bầu cử sơ bộ.
Bình luận viên Ezra Klein cho rằng dù đảng Cộng hòa giành chiến thắng hay để thua tại quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ lần này, một điều chắc chắn là đội ngũ những người không ủng hộ Trump sẽ ngày càng ít hơn.
Nhiều người đã bị công kích đến bầm dập, trong khi một số người bị "đồng hóa", ít lên tiếng hơn, hoặc bỏ hẳn những lời chỉ trích nhắm vào Tổng thống sau khi chứng kiến số phận của các đồng nghiệp trong đảng.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham từng cảnh báo về một "cuộc khủng hoảng hiến pháp" nếu Tổng thống can thiệp vào cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert Mueller, nhưng giờ đây ông lại đi chơi golf với Trump và nhất trí nếu ông chủ Nhà Trắng sa thải Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions sau cuộc bầu cử giữa kỳ.
Mitt Romney cũng từng gọi Trump là "kẻ lừa đảo", nhưng khi tham gia vào cuộc đua giành chiếc ghế thượng nghị sĩ bang Utah, Romney trở nên kiệm lời hơn về Trump. Ông dường như đã được "thưởng công" vì hành động này, khi Trump hồi tháng 2 tuyên bố ủng hộ Romney trở thành thượng nghị sĩ đại diện cho bang Utah.
Một nhóm khác trong đảng Cộng hòa là những người giữ quan điểm trung lập, không quyết liệt chỉ trích Trump nhưng cũng không nhiệt thành ủng hộ ông, điển hình như nghị sĩ Ryan Costello thuộc bang Pennsylvania. Costello tự nhận mình là người bảo thủ, sẵn sàng chỉ trích Trump sau vụ bạo lực ở Charlottesville và hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Nga ở Helsinki, nhưng cố gắng không bình luận hay lên án những dòng tweet của Tổng thống.
Tuy nhiên, những người như Costello gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc bầu cử giữa kỳ, khi không ủng hộ Trump đủ mức để được coi là thiên hữu, lại không chỉ trích Tổng thống đủ quyết liệt để giành được sự ủng hộ của cử tri thiên tả. "Phe Dân chủ cho rằng ông đồng lõa với Trump, trong khi phe Cộng hòa lên án ông là bất trung", bình luận viên George Packer của New Yorker bình luận về Costello. Nghị sĩ này sắp nghỉ hưu và những người có quan điểm giống ông rất khó để được bầu vào quốc hội Mỹ.
Kết quả là những đại diện của đảng Cộng hòa ở cả hạ viện lẫn thượng viện Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ nhiều khả năng là những người thể hiện quan điểm trung thành với Trump, trong khi những tiếng nói chỉ trích Trump trong đảng ngày một ít hơn, theo chuyên gia phân tích chính trị Sarah Binder thuộc Viện Brookings.
Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát hạ viện đồng nghĩa với việc các chính sách của Trump sẽ gặp khó khăn hơn để được thông qua, nguy cơ Trump bị phe Dân chủ ở hạ viện điều tra hoặc luận tội cũng tăng lên, nhưng sự ủng hộ của ông trong đảng Cộng hòa không suy giảm mà chỉ tăng lên.
Sự ủng hộ đó sẽ giúp Trump không gặp phải tình huống "dở khóc dở cười" như nỗ lực thông qua đạo luật thay thế Obamacare ở thượng viện hồi năm ngoái. Khi đó, chính lá phiếu của thượng nghị sĩ John McCain, thành viên lâu năm của đảng Cộng hòa, đã khiến đạo luật thay thế do Trump đề xuất bị "chết yểu" tại thượng viện do chính đảng Cộng hòa kiểm soát.
Khi có đông đảo những người trung thành với mình trong quốc hội, Trump sẽ không còn bất cứ sự e dè nào với đảng Cộng hòa nữa và có thể thoải mái công kích tân chủ tịch hạ viện Nancy Pelosi, khi Nhà Trắng luôn tin rằng việc tiến hành quy trình luận tội Trump chỉ là đòn "gậy ông đập lưng ông" với đảng Dân chủ, Binder nhận định.
Xem thêm >> Tổng thống Pháp kêu gọi châu Âu thành lập quân đội riêng, đối phó Nga-Trung-Mỹ
Tags:
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
