Mua NƠXH phải sao kê lương toàn DN: 'Chủ đầu tư đặt ra yêu cầu vượt thẩm quyền'

Thời gian gần đây, trên nhiều hội nhóm diễn đàn về nhà ở xã hội đang bàn tán thông tin một chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tại xã Thiên Lộc (trước là xã Kim Chung), thành phố Hà Nội yêu cầu bổ sung giấy tờ bất hợp lý.

Theo phản ánh của nhiều người, dù đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định nhưng họ không khỏi bất ngờ và bức xúc khi bị chủ đầu tư trả lại hồ sơ với lý do thiếu bản photo bảng lương toàn công ty.

Liên quan tới vấn đề này, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW xung quanh câu chuyện này.

- Dưới góc độ pháp lý, quan điểm của ông thế nào về tiêu chí “con” mà chủ đầu tư đưa ra yêu cầu người dân (thuộc nhóm đối tượng 6) phải kê khai photo cung cấp bảng lương của tất cả nhân sự trong công ty, doanh nghiệp đó trong từng tháng là đã đúng theo các quy định của pháp luật hiện hành chưa ạ? Nếu đúng thì dựa trên Nghị định, Thông tư, Văn bản nào, thưa ông?

- Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Yêu cầu người nộp hồ sơ thuộc nhóm đối tượng 6 (Công nhân, người lao động tại doanh nghiệp) phải cung cấp photo “bảng lương của toàn bộ nhân sự trong công ty trong 12 tháng” là tiêu chí chưa phù hợp với tinh thần và quy định của pháp luật hiện hành về nhà ở xã hội (NƠXH).

Đối với người lao động, pháp luật chỉ tập trung vào việc chứng minh điều kiện của bản thân người đăng ký và các thành viên trong hộ gia đình họ, cụ thể là các giấy tờ liên quan trực tiếp đến cá nhân người đó như hợp đồng lao động, giấy xác nhận về đối tượng và thực trạng nhà ở do UBND cấp xã cấp, phiếu lương hoặc bảng lương cá nhân, và chứng từ đóng bảo hiểm xã hội (nếu cần).

Hệ thống pháp luật hiện hành không có bất cứ điều khoản nào yêu cầu hoặc cho phép chủ đầu tư đòi hỏi người lao động phải nộp bảng lương, hay bất cứ thông tin tài chính cá nhân nào, của toàn bộ nhân sự trong một doanh nghiệp.

Việc chủ đầu tư tự đặt ra yêu cầu này là vượt ra ngoài phạm vi thẩm quyền được giao trong công tác tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ, đồng thời tạo ra rào cản hành chính không cần thiết, gây khó khăn cho người lao động trong quá trình hoàn thiện thủ tục.

Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động được thực hiện đúng theo chính sách nhân văn của Nhà nước về NƠXH, Chủ đầu tư nên rà soát lại và chỉ yêu cầu các giấy tờ đúng theo mẫu quy định tại Nghị định và Thông tư hướng dẫn hiện hành.

- Ông có thể nói rõ hơn về quy định của Luật về việc bảo mật các thông tin của cá nhân, công ty, doanh nghiệp, đặc biệt là về bảng lương của tất cả nhân viên trong công ty, doanh nghiệp?

- Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Về khía cạnh bảo mật thông tin, tôi muốn nhấn mạnh rằng bảng lương của người lao động – kể cả bảng lương cá nhân hay bảng lương tổng thể của doanh nghiệp – đều là thông tin thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2023. Việc thu thập, sử dụng hay yêu cầu cung cấp loại dữ liệu này phải tuân thủ nguyên tắc tối thiểu, chỉ thu thập trong phạm vi cần thiết, đúng mục đích, có sự đồng ý đầy đủ của từng cá nhân và phải đảm bảo đúng thẩm quyền.

Bộ luật Lao động 2019 cũng nghiêm cấm việc tiết lộ thông tin tiền lương của người lao động nếu không có sự đồng ý của họ. Hơn nữa, bảng lương tổng của công ty còn là bí mật kinh doanh được bảo vệ theo Luật Doanh nghiệp 2020.

Do đó, không một tổ chức hay cá nhân nào, kể cả chủ đầu tư dự án NOXH, có quyền yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp bảng lương của toàn bộ nhân sự. Điều này nếu thực hiện sẽ dẫn tới nguy cơ vi phạm pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, xâm phạm bí mật kinh doanh và gây rủi ro pháp lý rất lớn cho cả doanh nghiệp lẫn người dân.

- Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh 3 mục tiêu quan trọng trong phát triển nhà ở xã hội, đó là phải tháo gỡ khó khăn về thủ tục, quy trình; để người dân được thụ hưởng, tiếp cận nhanh nhất, dễ nhất, rẻ nhất, thuận lợi nhất với nhà ở xã hội, không mất thời gian, công sức, không "lòng vòng", mất thêm chi phí và đặc biệt không bị lừa đảo... Như vậy, trong trường hợp này việc chủ đầu tư dự án tự “đẻ” ra tiêu chí con này thì liệu có đi ngược lại chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ không, thưa ông?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Yêu cầu cung cấp bảng lương của toàn bộ công ty không chỉ chưa phù hợp với các quy định pháp luật về hồ sơ mà còn chưa thực sự đồng bộ với tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phát triển nhà ở xã hội (NƠXH).

Tại cuộc họp ngày 11/11/2025, Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo rất rõ ràng nhằm thúc đẩy phát triển NƠXH một cách đột phá, nhấn mạnh mục tiêu phải đảm bảo việc tiếp cận NƠXH là “nhanh nhất, dễ nhất, rẻ nhất, thuận lợi nhất”. Đặc biệt, Thủ tướng đã yêu cầu phải xóa bỏ tình trạng "lòng vòng", không gây phát sinh chi phí và tuyệt đối tránh gây phiền hà cho người dân.

Tuy nhiên, yêu cầu đòi hỏi người dân phải cung cấp bảng lương của toàn bộ công ty—một tài liệu mà người nộp hồ sơ hoàn toàn không có thẩm quyền hoặc khả năng tự mình thu thập—đã vô tình tạo thêm một “rào cản thủ tục” không cần thiết.

Việc này có thể dẫn đến hệ quả là: (i) Gây khó khăn, phiền hà đáng kể cho người lao động, làm mất thời gian và công sức của họ và (ii) Hạn chế cơ hội tiếp cận chính sách của những người đủ điều kiện, vì họ bị loại khỏi quá trình nộp hồ sơ chỉ vì thiếu một loại tài liệu không thuộc phạm vi chứng minh cá nhân.

Điều chỉnh yêu cầu này sẽ giúp quá trình nộp hồ sơ NƠXH trở nên minh bạch và thuận lợi hơn, qua đó thể hiện đúng và trọn vẹn chủ trương đúng đắn của Nhà nước là tạo điều kiện tốt nhất cho người dân an cư.

- Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của những người dân đang có nhu cầu thực về mua, thuê mua nhà ở xã hội thì người dân cần phải làm gì, gửi khiếu nại, kiến nghị tới đâu, thưa ông?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người dân cần chủ động thực hiện một số bước. Trước hết, nên yêu cầu chủ đầu tư trả lời bằng văn bản, nêu rõ căn cứ pháp lý của yêu cầu này. Đây là cách thức minh bạch và là cơ sở để tiếp tục làm việc với các cơ quan nhà nước nếu chủ đầu tư không đưa ra được cơ sở pháp lý hợp lệ.

Tiếp theo, người dân có thể gửi đơn kiến nghị hoặc khiếu nại đến Sở Xây dựng Hà Nội – cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp giám sát chủ đầu tư và thẩm định các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Người dân cũng có thể gửi phản ánh lên Bộ Xây dựng hoặc Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản thông qua Văn phòng Chính phủ, nhất là trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo cải cách thủ tục và xử lý các hành vi gây khó dễ trong quá trình người dân tiếp cận nhà ở xã hội. Việc phản ánh kịp thời sẽ giúp cơ quan chức năng can thiệp, chấn chỉnh các yêu cầu trái pháp luật và đảm bảo môi trường minh bạch, đúng quy định, đúng tinh thần cải cách hành chính.