Mỹ thu hẹp cửa, Trung Quốc kích hoạt ‘tự cường vốn’?
(VNF) - Mỹ siết chặt dòng vốn và công nghệ, buộc các startup Trung Quốc chuyển hướng sang nguồn vốn nội địa, tạo nên làn sóng “tự cường vốn” định hình lại hệ sinh thái khởi nghiệp.
- Trung Quốc bác bỏ cáo buộc gián điệp dữ liệu liên quan đến Alibaba 16/11/2025 10:15
Dòng vốn nội địa bùng nổ
Khi quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh ngày càng căng thẳng, các công ty khởi nghiệp Trung Quốc đang dần giảm sự phụ thuộc vào vốn đầu tư mạo hiểm nước ngoài, đồng thời tìm đến nguồn vốn từ chính quyền địa phương.
Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 năm nay, họ chỉ huy động được 6,6 tỷ USD từ nước ngoài, chiếm hơn 10% tổng vốn đầu tư. Con số này giảm mạnh so với mức khoảng 50% của cả năm 2018, theo công ty cung cấp dữ liệu tài chính Shanghai DZH.

Zhipu AI, một công ty trí tuệ nhân tạo Trung Quốc được thành lập dưới hình thức công ty con của Đại học Thanh Hoa, đang chuẩn bị cho đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Các cổ đông của Zhipu AI gồm các quỹ được chính quyền thành phố Bắc Kinh và Thượng Hải hậu thuẫn, cũng như các tập đoàn công nghệ thông tin hàng đầu Trung Quốc như Alibaba.
Ngân hàng đầu tư China International Capital Corp., vốn do chính phủ Trung Quốc sở hữu một phần, sẽ đóng vai trò là đơn vị quản lý chính cho đợt IPO này, thể hiện nỗ lực của Bắc Kinh trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp giai đoạn đầu tiềm năng đạt được những đổi mới công nghệ.
Mỹ đã đưa Zhipu vào danh sách các thực thể nước ngoài bị hạn chế xuất khẩu từ tháng 1, viện dẫn những đóng góp của công ty này vào quá trình hiện đại hóa quân đội Trung Quốc. Quyết định này dự kiến sẽ gây khó khăn cho Zhipu trong việc tiếp cận các chip máy tính tiên tiến từ các nhà cung cấp Mỹ. Nếu IPO thành công trong bối cảnh này, đây sẽ là một bước tiến quan trọng của Bắc Kinh trong nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.
“Chính quyền Bắc Kinh đang củng cố sự hiện diện của mình trong hệ sinh thái khởi nghiệp tại Trung Quốc”, ông Naotaka Sonoda, chuyên gia kinh tế cấp cao tại PwC, nhận định. Trong quý I-III năm nay, các công ty đầu tư trực thuộc chính quyền đã tham gia vào khoảng 16% các vòng gọi vốn, tăng so với mức dưới 5% một thập kỷ trước, theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu PitchBook (Mỹ).
Các công ty khởi nghiệp Trung Quốc huy động vốn chủ yếu theo hai cách: nhận đầu tư bằng USD hoặc các ngoại tệ khác từ các quỹ đầu tư mạo hiểm nước ngoài, hoặc huy động vốn bằng nhân dân tệ từ các nhà đầu tư trong nước.
Dữ liệu của Shanghai DZH cho thấy phần lớn vốn huy động trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 đều được tính bằng đồng nội tệ. Tỷ trọng đồng USD, từng đạt khoảng 50% vào cuối những năm 2010, đã giảm dần. Sau khi đạt đỉnh vào năm 2021, tổng vốn huy động cũng đang đi xuống, chủ yếu do giảm đầu tư bằng USD.
Tác động mạnh đến cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung
Lãnh đạo Trung Quốc bắt đầu thắt chặt kiểm soát lĩnh vực công nghệ cao từ khoảng năm 2020, khiến các nhà đầu tư mạo hiểm nước ngoài thận trọng hơn khi rót vốn vào Trung Quốc.
Khi Quốc hội Mỹ bày tỏ quan ngại về an ninh quốc gia liên quan đến các khoản đầu tư vốn mạo hiểm, một số nhà đầu tư đã buộc phải tách các hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc.

Trước những trở ngại ngày càng tăng trong huy động vốn nước ngoài, các công ty khởi nghiệp Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào các quỹ liên kết chính quyền địa phương để lấp đầy khoảng trống.
Sự thay đổi trong nguồn vốn đang định hình lại ngành công nghiệp khởi nghiệp. Năm 2024, các công ty trong các lĩnh vực như dược phẩm, chất bán dẫn, vật liệu cơ bản và AI (những lĩnh vực ưu tiên theo chiến lược quốc gia) đã huy động được nhiều vốn hơn các ngành khác.
Theo một số nhà kinh tế, không lâu nữa, có thể sẽ xuất hiện thêm nhiều kỳ lân “chính sách quốc gia”, tức chỉ các công ty chưa niêm yết có giá trị từ 1 tỷ USD trở lên như Zhipu AI.
Việc thu hẹp dòng vốn nước ngoài cùng với sự phụ thuộc ngày càng tăng vào nguồn tài trợ chính phủ có thể ảnh hưởng mạnh đến cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
Mỹ vẫn giữ ưu thế tài chính, thu hút đầu tư từ khắp nơi trên thế giới. Riêng đầu tư AI từ khu vực tư nhân của Mỹ cao gấp 10 lần Trung Quốc. Tuy nhiên, những hạn chế từ Mỹ đôi khi lại thúc đẩy đổi mới ở Trung Quốc, như trường hợp công ty nghiên cứu AI DeepSeek.
“Sự đổi mới không dừng lại [ở Trung Quốc]”, ông Bill Gurley, nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng tại Thung lũng Silicon, nhận xét sau chuyến thăm gần đây, bày tỏ ngạc nhiên trước mức độ nhiệt huyết của các doanh nhân Trung Quốc trong lĩnh vực robot và AI.
Trước đây, mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa nhà đầu tư phương Tây và doanh nghiệp Trung Quốc từng rất mạnh, khi các nhà đầu tư cung cấp vốn và nhân tài để đổi lấy lợi nhuận cao.
Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ Washington – Bắc Kinh ngày càng xấu đi, các nhà đầu tư này ngày càng khó hưởng lợi từ khoản đầu tư, bao gồm cả cơ hội học hỏi từ các công nghệ phát triển tại Trung Quốc. Khi quan hệ kinh tế suy yếu, sự đối đầu giữa hai nước trở nên khó kiểm soát hơn, kéo theo một vòng luẩn quẩn dai dẳng.
Kinh tế Trung Quốc ghi nhận chuỗi tín hiệu xấu
- Nhật Bản chao đảo do ‘cú đánh trực diện’ từ thuế quan Mỹ 17/11/2025 02:39
- Singapore mở đợt truy quét, chặn ‘dòng tiền bẩn’ xuyên biên giới 17/11/2025 10:00
- TT Trump dọa kiện BBC với mức bồi thường kỷ lục 5 tỷ USD 15/11/2025 11:14
Trung Quốc tạo đột phá: Công bố chip quang học nhanh hơn Nvidia 100 lần
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố một con chip điện toán quang học có hiệu năng vượt trội hơn phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu của Nvidia hơn 100 lần về cả tốc độ xử lý lẫn hiệu quả năng lượng, đặc biệt trong các tác vụ AI tạo sinh như tổng hợp hình ảnh và sản xuất video.
Một cổ phiếu tăng 55.000% sau 149 phiên trần liên tiếp
(VNF) - Đằng sau danh xưng cổ phiếu có hiệu suất tốt nhất thế giới là một bài học đắt giá cho những nhà đầu tư chạy theo lợi nhuận “nóng” từ làn sóng AI.
Mỹ lại thách thức 'lằn ranh đỏ' của Trung Quốc?
(VNF) - Mỹ tiếp tục phê duyệt gói bán vũ khí kỷ lục cho Đài Loan trị giá 11,1 tỷ USD, bao gồm nhiều khí tài tấn công chủ lực. Động thái được xem là thách thức trực diện “lằn ranh đỏ” của Trung Quốc và có nguy cơ thổi bùng căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
TT Trump tuyên bố 'hút' 18 nghìn tỷ USD cho Mỹ, nền kinh tế được 'giải cứu' chỉ sau vài tháng
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump tự hào tuyên bố khoản đầu tư kỷ lục 18 nghìn tỷ USD đang đổ vào nước Mỹ. “Chỉ trong vài tháng, nền kinh tế của chúng ta đã đi từ trạng thái tệ nhất lên tốt nhất”, ông Trump phát biểu.
China Vanke trước 'giờ G': Nguy cơ vỡ nợ làm 'rung chuyển' bất động sản Trung Quốc
(VNF) - Khi nhà phát triển bất động sản China Vanke bước vào cuộc họp mang tính sống còn với các chủ sở hữu trái phiếu vào ngày 18/12, giới đầu tư đang chuẩn bị tinh thần cho những biến động tiếp theo của lĩnh vực bất động sản Trung Quốc. Đáng chú ý, cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy nhà nước sẽ can thiệp bằng các gói cứu trợ.
Kinh tế khó khăn, người trẻ Trung Quốc cạnh tranh 1 suất 'bát cơm sắt'
(VNF) - Một số lượng kỷ lục những người trẻ Trung Quốc có trình độ học vấn cao đang đổ xô vào các công việc nhà nước để tìm kiếm sự ổn định. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đối mặt nhiều khó khăn, làm suy giảm triển vọng việc làm trong khu vực tư nhân.
Tàu siêu tốc nhanh hơn máy bay: Trung Quốc tiến gần ‘điều không tưởng’
(VNF) - Trong một thế giới nơi tốc độ ngày càng trở thành thước đo của tiến bộ, Trung Quốc đang nỗ lực phá vỡ những giới hạn của ngành giao thông vận tải với một phương tiện có thể khiến cả máy bay phản lực cũng không “đua” kịp. Đó là T-Flight – một loại tàu điện từ (maglev) được thiết kế để đạt tốc độ lên tới 965 km/h, bỏ xa tốc độ bay hành trình trung bình của nhiều máy bay thương mại đường dài.
Trung Quốc xây ‘siêu đập thuỷ điện’ 168 tỷ USD lớn nhất thế giới
(VNF) - Cách bờ biển đông dân cư của Trung Quốc hàng trăm dặm, tại một khúc quanh gấp khúc của con sông hẻo lánh thuộc dãy Himalaya, một dự án cơ sở hạ tầng được xem là tham vọng nhất của Bắc Kinh đang dần thành hình.
Thế giới sắp xuất hiện tỷ phú 1.000 tỷ USD đầu tiên
(VNF) - Tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk đang tiến rất gần tới cột mốc chưa từng có: trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD.
Một đồng tiền 'mất phanh' giữa vòng xoáy trừng phạt
(VNF) - Phiên giao dịch ngày 16/12 ghi nhận đồng rial của Iran rơi xuống mức thấp kỷ lục hơn 1,3 triệu rial đổi 1 USD. Diễn biến này không chỉ phản ánh một cú sốc tỷ giá mang tính thời điểm, mà còn cho thấy những rạn nứt sâu sắc trong nền kinh tế Iran sau nhiều năm chịu trừng phạt kéo dài.
EU 'mắc kẹt' trước kế hoạch tịch thu tài sản Nga
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt hàng loạt rào cản pháp lý và bất đồng chính trị khi cân nhắc tịch thu khối tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine.
'Làn sóng' tỷ phú Trung Quốc sinh hàng chục con tại Mỹ qua mang thai hộ
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú Trung Quốc âm thầm có hàng chục đứa con sinh ra tại Mỹ thông qua mang thai hộ. Hiện tượng này làm lộ rõ những khoảng trống pháp lý, sự dịch chuyển dòng tiền xuyên biên giới cùng các thách thức ngày càng lớn đối với chính sách quốc tịch và cơ chế giám sát của Mỹ.
Sau 'cơn sốt' 2025, bạc có còn hấp dẫn trong năm 2026?
(VNF) - Sau nhiều năm bị xem như phiên bản ít nổi bật hơn của vàng, bạc có màn tái xuất mạnh mẽ trong năm2025. Sự kết hợp của nguồn cung toàn cầu thắt chặt, nhu cầu công nghiệp bùng nổ, cùng sự tham gia của giới đầu tư qua ETF đang khiến bạc trở thành một trong những mặt hàng có tính cấu trúc thú vị nhất trên thị trường thế giới.
Xuất hiện tỷ phú 600 tỷ USD đầu tiên trên thế giới
(VNF) - Việc SpaceX chuẩn bị phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) đang trở thành cú hích lớn nhất đối với khối tài sản của Elon Musk, đưa ông chính thức trở thành người đầu tiên trên thế giới chạm mốc 600 tỷ USD tài sản ròng. Đây được xem là thương vụ IPO tiềm năng lớn nhất lịch sử, và là canh bạc mang tính bước ngoặt của thị trường vốn toàn cầu vào tương lai hạ tầng không gian.
JPMorgan chuyển hướng đầu tư vào tiền điện tử
Tập đoàn tài chính JPMorgan Chase đang tiến sâu hơn vào lĩnh vực tài sản số với việc triển khai quỹ thị trường tiền tệ token hóa dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain).
Báo động rửa tiền qua tài sản số
Sự bùng nổ của stablecoin đặt ra thách thức đối với hệ thống giám sát tài chính toàn cầu khi bị khai thác để rửa tiền và giúp dòng tiền né tránh kiểm soát.
Nga 'phản đòn' EU, đòi bồi thường 230 tỷ USD
(VNF) - Ngân hàng trung ương Nga cho biết họ đang yêu cầu Euroclear bồi thường 230 tỷ USD, đồng thời Điện Kremlin đưa ra lời cảnh báo cứng rắn về việc sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ Ukraine.
Điều gì đang 'níu chân' kinh tế Trung Quốc?
(VNF) - Doanh số bán lẻ của Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ yếu nhất kể từ đại dịch Covid-19, trong khi đầu tư tiếp tục suy giảm, cho thấy những rủi ro ngày càng lớn đối với nền kinh tế sau nhiều tháng trì trệ.
Trả tiền để được ôm: Cách phụ nữ trẻ Trung Quốc giải tỏa căng thẳng
(VNF) - Ngày càng nhiều phụ nữ trẻ ở Trung Quốc sẵn sàng chi từ 20 đến 50 nhân dân tệ (tương đương 3–7 USD) để được những người đàn ông gọi là “man mums” ôm trong vòng 5 phút, giúp giải tỏa căng thẳng và cảm giác cô đơn.
Sau vàng và bạc, một kim loại quan trọng phá kỷ lục giá
(VNF) - Năm nay, giá đồng tăng vọt, liên tiếp thiết lập các mức kỷ lục mới. Đà tăng này được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài sang năm 2026.
Than đá và bài toán tài chính nan giải của Trung Quốc
(VNF) - Than đá là trụ cột bảo đảm tăng trưởng, việc làm và ổn định xã hội của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, khi Bắc Kinh thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải, việc loại bỏ than đá trở thành một bài toán tài chính – ngân sách phức tạp, ảnh hưởng đến hàng triệu việc làm, tài sản công và sự ổn định của nhiều địa phương phụ thuộc vào than.
'Bão' phá sản toàn cầu năm 2025: Khi những ông lớn lần lượt gục ngã
(VNF) - Làn sóng phá sản doanh nghiệp lan rộng trong năm 2025, từ các tập đoàn hàng chục tỷ USD tại Mỹ và châu Âu đến hàng trăm nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường ở các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam. Điều đáng chú ý là không chỉ các doanh nghiệp nhỏ yếu, mà nhiều thương hiệu lâu đời, từng được xem là "quá lớn để sụp đổ", cũng không thoát khỏi vòng xoáy khủng hoảng.
CEO Nvidia đã ‘xoay chuyển cục diện’ tại Nhà Trắng như thế nào?
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang đã từng bước xoay chuyển lập trường của Nhà Trắng, mở đường cho việc xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc. Động thái này phản ánh vai trò ngày càng lớn của Nvidia trong các tính toán chiến lược về công nghệ, thương mại và an ninh của Mỹ.
Ứng viên Chủ tịch Fed lộ diện, hai tên tuổi được giới đầu tư toàn cầu kỳ vọng
(VNF) - Sau khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giảm lãi suất thêm 25 điểm vào tuần trước, sự chú ý của giới đầu tư và thị trường tài chính ngay lập tức chuyển sang việc lựa chọn Chủ tịch Fed tiếp theo. Báo cáo mới nhất từ Nhà Trắng cho thấy TT Trump đang cân nhắc hai ứng viên sáng giá là Kevin Hassett và Kevin Warsh.
Những chiếc 'bồn cầu vàng' và một góc nhìn về kinh tế Trung Quốc
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng suy yếu, các trung tâm thương mại ở Trung Quốc tìm cách thu hút khách bằng những “chiêu trò” gây tò mò như nhà vệ sinh có đàn piano hay bồn cầu bằng vàng. Câu hỏi đặt ra là liệu các biện pháp mang tính bề nổi này có thể giải quyết được tận gốc bài toán tiêu dùng hay không.
Trung Quốc tạo đột phá: Công bố chip quang học nhanh hơn Nvidia 100 lần
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố một con chip điện toán quang học có hiệu năng vượt trội hơn phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu của Nvidia hơn 100 lần về cả tốc độ xử lý lẫn hiệu quả năng lượng, đặc biệt trong các tác vụ AI tạo sinh như tổng hợp hình ảnh và sản xuất video.
Diện mạo mới của Sân bay Vinh sau gần nửa năm đóng cửa để nâng cấp
(VNF) - Sau 5 tháng tạm ngưng hoạt động để nâng cấp, sửa chữa, sân bay Vinh sẽ khai thác trở lại vào ngày 19/12 với diện mạo mới và "điểm nhấn" công nghệ hiện đại giúp hành khách có trải nghiệm tốt hơn.


































































