Thuế quan: 'Liều thuốc chữa bách bệnh' cho nước Mỹ?
(VNF) - Được Tổng thống Donald Trump thúc đẩy mạnh mẽ, thuế quan đang trở thành công cụ kinh tế trọng tâm trong nỗ lực phục hồi sản xuất, cân bằng thương mại và tăng thu ngân sách cho Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền của ông đang gấp rút hoàn tất các thỏa thuận thương mại trước thời hạn mà họ đặt ra, thời điểm mà thuế quan dự kiến sẽ tăng đối với hàng chục quốc gia trên toàn thế giới.
Những thông tin về việc tăng - hoãn thuế quan đã trở thành "món ăn hằng ngày" trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đến mức đôi khi người ta khó nhớ nổi vì sao vị tổng thống này lại bắt đầu theo đuổi chiến lược thuế quan ngay từ những ngày đầu nhậm chức.
Tổng thống Trump đã đưa ra nhiều lý do khác nhau đề lý giải cho việc sử dụng thuế quan như một công cụ chính sách chủ chốt, song tựu trung lại có thể gói gọn trong bốn mục tiêu chính: Khôi phục năng lực sản xuất của nước Mỹ; tăng thu ngân sách liên bang; giảm thiểu thâm hụt cán cân thương mại; gây áp lực buộc các nước điều chỉnh chính sách có lợi hơn cho Mỹ.

Với Tổng thống Trump, thuế quan không đơn thuần là công cụ kinh tế, mà giống như một “liều thuốc chữa bách bệnh”, có thể cùng lúc hồi sinh ngành sản xuất trong nước, tạo thêm việc làm cho tầng lớp lao động, thu hẹp thâm hụt ngân sách, gây sức ép buộc các quốc gia khác phải nhượng bộ và thậm chí còn giúp người dân Mỹ giảm gánh nặng thuế.
Trong những tháng đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã sử dụng thuế quan để thúc đẩy từng mục tiêu nêu trên. Một số công ty tuyên bố sẽ đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ nhằm né tránh mức thuế cao. Doanh thu từ thuế quan đổ về ngân sách liên bang đạt hàng chục tỷ USD mỗi tháng.
Riêng trong tháng 4, thâm hụt thương mại của Mỹ giảm một nửa, một con số được coi là ấn tượng. Bên cạnh đó, ông Trump cũng khiến nhiều quốc gia phải bước vào bàn đàm phán sau khi tung ra những lời đe dọa tăng thuế, tất cả diễn ra mà không kéo theo sự gia tăng đáng kể của lạm phát.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế và giới lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng thuế quan khó có thể tạo ra một làn sóng phục hưng công nghiệp mạnh mẽ tại Mỹ như kỳ vọng. Họ lập luận rằng, ngay cả khi thuế quan mang lại nguồn thu ổn định, thì con số ấy vẫn chỉ là "muối bỏ bể" so với khoản thâm hụt ngân sách khổng lồ.
Ngoài ra, các thỏa thuận thương mại hiện tại cũng khó có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu hàng hóa Mỹ ở nước ngoài. Một số đối tác thương mại đã bắt đầu cho thấy rõ giới hạn của việc bị đe dọa bằng thuế quan, rằng chiến lược “gây áp lực tối đa” này không phải lúc nào cũng mang lại kết quả như mong đợi.
Gia tăng việc làm sản xuất
Hồi tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Tôi nói với các bạn, cứ chờ xem. Chúng ta sẽ có việc làm. Các nhà máy sẽ mở cửa. Mọi thứ sẽ tuyệt vời”.
Để hiện thực hóa lời hứa đó, ông Trump tiếp tục thúc đẩy chính sách giảm thuế trong nước và đánh thuế cao đối với hàng hóa sản xuất ở nước ngoài. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ hồi tháng 3, ông một lần nữa đưa ra cảnh báo quen thuộc: “Nếu bạn không sản xuất sản phẩm của mình tại Mỹ… dưới thời chính quyền Trump, bạn sẽ phải trả thuế quan, và trong một số trường hợp, mức thuế đó sẽ rất cao”.

Chính sách này ban đầu đem lại một số chiến thắng mang tính biểu tượng. Vào tháng 2, Apple tuyên bố sẽ đầu tư 500 tỷ USD vào sản xuất tại Mỹ. GE Appliances cũng thông báo kế hoạch chi 500 triệu USD để chuyển một nhà máy từ Trung Quốc về sản xuất máy giặt trong nước. Đến tháng 6, General Motors cho biết sẽ đầu tư 4 tỷ USD để tăng sản lượng tại Mỹ. Nhiều công ty khác cũng công bố các khoản đầu tư tương tự.
Tuy nhiên, theo giới phân tích và chính các doanh nghiệp liên quan, phần lớn các quyết định đầu tư này được đưa ra từ trước hoặc hoàn toàn độc lập với chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Việc xây dựng một nhà máy sản xuất thường mất nhiều năm để quy hoạch, xây dựng và đưa vào vận hành – không thể chỉ quyết định trong vài tháng.
Một trở ngại lớn khác là tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề trong lĩnh vực sản xuất tại Mỹ. Tháng 5 vừa qua, Bộ Lao động Mỹ báo cáo có tới 414.000 vị trí việc làm trong ngành sản xuất vẫn chưa có người đảm nhiệm. Nguyên do đơn giản là không có đủ lao động Mỹ muốn hoặc có đủ kỹ năng để làm những công việc này. Bên cạnh đó, chi phí lao động ở Mỹ cũng cao hơn nhiều so với các quốc gia khác. Một số chuyên gia trong ngành ước tính nếu iPhone được sản xuất hoàn toàn tại Mỹ, giá thành mỗi chiếc có thể vượt mốc 3.000 USD.
Tăng nguồn thu ngân sách
Tổng thống Donald Trump gần đây tiếp tục đưa ra những ước tính đầy tham vọng về vai trò của thuế quan trong ngân sách liên bang, cho rằng Mỹ có thể thu được hàng nghìn tỷ USD mỗi năm từ thuế nhập khẩu, đủ để loại bỏ hoàn toàn thuế thu nhập cá nhân.
“Chúng ta sẽ kiếm được rất nhiều tiền, và sẽ cắt giảm thuế cho người dân Mỹ. Có thể chúng ta sẽ cắt giảm toàn bộ thuế thu nhập, vì tôi tin rằng thuế quan sẽ đủ để thay thế”, ông Trump tuyên bố vào tháng 4, ngay trước khi lên chuyên cơ Không lực Một trở về từ lễ tang của Giáo hoàng Francis.

Tuy nhiên, theo các nhà kinh tế, để biến điều đó thành hiện thực, mức thuế quan mà Mỹ áp dụng sẽ phải cao chưa từng có, vượt xa mức lịch sử mà chính quyền ông Trump đã từng áp dụng, hoặc thậm chí vượt ngưỡng 60% đến 70% mà ông đe dọa sẽ áp dụng cho một số quốc gia kể từ tháng 8 tới.
Hiện tại, chính phủ liên bang thu khoảng 3.000 tỷ USD mỗi năm từ thuế thu nhập, trong khi tổng giá trị hàng hóa nhập khẩu của Mỹ cũng vào khoảng 3.000 tỷ USD. Theo phân tích của ông Torsten Slok, kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, để thay thế toàn bộ nguồn thu từ thuế thu nhập, thuế quan sẽ phải đạt tối thiểu 100% trên tất cả hàng nhập khẩu.
Nhưng câu chuyện không đơn giản như vậy. Khi giá hàng hóa tăng vì thuế, nhu cầu sẽ giảm, kéo theo doanh thu thuế thấp hơn kỳ vọng. Ông Orsten Slok, nhà kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, ước tính để bù lại phần sụt giảm đó, thuế quan thực tế cần ở mức khoảng 200% mới có thể thay thế toàn bộ thuế thu nhập liên bang.
Thực tế, thuế quan hiện nay không mang lại khoản thu nào tiệm cận con số trên. Theo Bộ Tài chính Mỹ, kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức đến nay, tổng số thu từ thuế quan chưa đến 100 tỷ USD, với mức trung bình khoảng 20 tỷ USD mỗi tháng trong những tháng gần đây.
Ngoài ra, một số loại thuế quan "trừng phạt" mà chính quyền ông Trump áp đặt không được thiết kế để kéo dài lâu dài. Ví dụ, thuế 25% đối với Canada và Mexico hay 20% đối với Trung Quốc được áp dụng nhằm gây sức ép buộc các nước này kiểm soát dòng chảy fentanyl vào Mỹ. Tổng thống Trump từng khẳng định, nếu mục tiêu này đạt được, “mức thuế sẽ được gỡ bỏ.”
Thuế quan Mỹ: Cửa đàm phán khép dần từ 9/7, ‘mưa thuế’ bắt đầu 1/8
'Cuộc đổi ngôi' lịch sử của ngành chip châu Á
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
'Cỗ máy kiếm tiền' 200 tỷ USD thách thức các ông lớn công nghệ Mỹ
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
Hơn 1 tỷ thùng dầu 'biến mất', giá năng lượng toàn cầu vào đợt tăng mới
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
Việt Nam có 'hợp đồng kỳ nghỉ', Trung Quốc có 'thanh lọc ruột bằng nước tương'
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
Chỉ số USD lên cao nhất 13 tháng
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
Đồng yên lao dốc về vùng đáy 40 năm, thị trường căng thẳng chờ can thiệp
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
'Cá voi' lớn nhất thế giới tiếp tục mua Bitcoin, guồng quay gom hàng dần trở lại
(VNF) - Strategy của Chủ tịch Michael Saylor vừa công bố mua thêm hơn 1.587 Bitcoin trong tuần qua, nâng lượng nắm giữ lên 846.842 BTC.
Bí quyết số hóa của tờ báo 175 năm tuổi
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
Hé lộ nội dung thỏa thuận 14 điểm mà Mỹ vừa ký với Iran
(VNF) - Mỹ và Iran đã công bố văn bản thỏa thuận tạm thời do tổng thống hai nước ký kết nhằm chấm dứt xung đột kéo dài.
Điều gì khiến SpaceX thành tâm điểm của giới đầu tư?
(VNF) - Sau nhiều năm được giới đầu tư chờ đợi, hồ sơ IPO của SpaceX đã phần nào hé lộ bức tranh tài chính bên trong một trong những doanh nghiệp công nghệ tham vọng nhất thế giới.
Phố Wall ‘choáng váng’ sau thông điệp cứng rắn của tân chủ tịch Fed
(VNF) - Thông điệp cứng rắn đầu tiên của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư bất ngờ, làm dấy lên lo ngại về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.
Fed giữ nguyên lãi suất khi lạm phát lên cao nhất 3 năm
(VNF) - Lạm phát vượt xa mục tiêu 2%, căng thẳng Trung Đông và thị trường lao động vẫn vững khiến Fed tiếp tục duy trì lập trường thận trọng.
Yum Brands bán Pizza Hut với giá 2,7 tỷ USD
(VNF) - Thương vụ bán Pizza Hut trị giá 2,7 tỷ USD không chỉ đánh dấu sự đổi chủ của một trong những thương hiệu pizza lớn nhất thế giới, mà còn cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Yum Brands trước những thay đổi trong ngành F&B.
Rolex tăng giá không ngừng, giới siêu giàu vẫn xuống tiền
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
Vì sao vàng đang rời khỏi London và New York?
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
Các ‘tay chơi lớn’ vẫn miệt mài gom vàng
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
Nhật Bản nâng lãi suất lên mức cao nhất kể từ năm 1995
(VNF) - Nhật Bản tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng yên, trong khi chỉ số Nikkei 225 vẫn bứt phá nhờ quyết định tăng lãi suất đã được phản ánh vào giá từ trước.
Mỹ - Iran đã ký thỏa thuận điện tử, giá vàng lập tức hạ nhiệt
(VNF) - Mỹ và Iran đã hoàn tất việc ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) bằng hình thức điện tử, đánh dấu bước tiến ngoại giao quan trọng trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng và khôi phục ổn định tại Trung Đông.
Singapore xây 'đế chế' giao dịch vàng
(VNF) - Singapore sẽ triển khai hệ thống thanh toán bù trừ phi tập trung (OTC) dành cho vàng trong năm nay, đồng thời cung cấp dịch vụ kho lưu trữ vàng cho các ngân hàng trung ương, trong nỗ lực đưa quốc đảo này trở thành một trung tâm giao dịch kim loại quý hàng đầu thế giới.
Chứng khoán châu Á bứt phá nhờ thỏa thuận Mỹ - Iran, Nikkei lập đỉnh lịch sử
(VNF) - Thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt tăng mạnh trong phiên đầu tuần khi nhà đầu tư đón nhận thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
Hormuz mở lại: Vì sao kinh tế châu Á chưa thể thở phào?
(VNF) - Một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz có thể mang đến sự nhẹ nhõm trong ngắn hạn cho châu Á – khu vực ngoài Trung Đông chịu tác động kinh tế nặng nề nhất từ cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyến hàng hải chiến lược này được khôi phục hoạt động, những dư chấn của cuộc khủng hoảng nhiều khả năng vẫn sẽ kéo dài đến cuối năm, thậm chí lâu hơn.
Logo bị 'lỗi' thương hiệu càng nổi: Bài học từ Levi’s tại World Cup 2026
(VNF) - FIFA yêu cầu Levi’s che logo tại sân vận động mang tên mình trong suốt kỳ World Cup 2026. Nhưng thay vì làm thương hiệu này "biến mất", động thái đó lại vô tình biến Levi’s thành một case study lan truyền về sức mạnh nhận diện thương hiệu.
Một tuyên bố của TT Trump, ba thị trường lớn đồng loạt chao đảo
(VNF) - Tổng thống My Donald Trump tuyên bố thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã hoàn tất, với lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ. Thông tin này ngay lập tức tạo ra những biến động đáng kể trên thị trường dầu mỏ, vàng và Bitcoin.
Fed giữ thái độ thận trọng, giá vàng đổi chiều ngoạn mục
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
TT Trump: Thỏa thuận Mỹ - Iran được ký ngày 14/6, eo biển Hormuz mở cửa trở lại
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
'Cuộc đổi ngôi' lịch sử của ngành chip châu Á
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
Bên trong dự án 5 tỷ USD được Novaland đăng ký xây dựng xã, phường XHCN
(VNF) - Mới đây, Tập đoàn Novaland đã chính thức đăng ký tham gia thực hiện các tiêu chí xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, lấy dự án NovaWorld Phan Thiết làm địa bàn đề xuất triển khai.


































































