Thuế quan: 'Liều thuốc chữa bách bệnh' cho nước Mỹ?
(VNF) - Được Tổng thống Donald Trump thúc đẩy mạnh mẽ, thuế quan đang trở thành công cụ kinh tế trọng tâm trong nỗ lực phục hồi sản xuất, cân bằng thương mại và tăng thu ngân sách cho Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền của ông đang gấp rút hoàn tất các thỏa thuận thương mại trước thời hạn mà họ đặt ra, thời điểm mà thuế quan dự kiến sẽ tăng đối với hàng chục quốc gia trên toàn thế giới.
Những thông tin về việc tăng - hoãn thuế quan đã trở thành "món ăn hằng ngày" trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đến mức đôi khi người ta khó nhớ nổi vì sao vị tổng thống này lại bắt đầu theo đuổi chiến lược thuế quan ngay từ những ngày đầu nhậm chức.
Tổng thống Trump đã đưa ra nhiều lý do khác nhau đề lý giải cho việc sử dụng thuế quan như một công cụ chính sách chủ chốt, song tựu trung lại có thể gói gọn trong bốn mục tiêu chính: Khôi phục năng lực sản xuất của nước Mỹ; tăng thu ngân sách liên bang; giảm thiểu thâm hụt cán cân thương mại; gây áp lực buộc các nước điều chỉnh chính sách có lợi hơn cho Mỹ.

Với Tổng thống Trump, thuế quan không đơn thuần là công cụ kinh tế, mà giống như một “liều thuốc chữa bách bệnh”, có thể cùng lúc hồi sinh ngành sản xuất trong nước, tạo thêm việc làm cho tầng lớp lao động, thu hẹp thâm hụt ngân sách, gây sức ép buộc các quốc gia khác phải nhượng bộ và thậm chí còn giúp người dân Mỹ giảm gánh nặng thuế.
Trong những tháng đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã sử dụng thuế quan để thúc đẩy từng mục tiêu nêu trên. Một số công ty tuyên bố sẽ đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ nhằm né tránh mức thuế cao. Doanh thu từ thuế quan đổ về ngân sách liên bang đạt hàng chục tỷ USD mỗi tháng.
Riêng trong tháng 4, thâm hụt thương mại của Mỹ giảm một nửa, một con số được coi là ấn tượng. Bên cạnh đó, ông Trump cũng khiến nhiều quốc gia phải bước vào bàn đàm phán sau khi tung ra những lời đe dọa tăng thuế, tất cả diễn ra mà không kéo theo sự gia tăng đáng kể của lạm phát.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế và giới lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng thuế quan khó có thể tạo ra một làn sóng phục hưng công nghiệp mạnh mẽ tại Mỹ như kỳ vọng. Họ lập luận rằng, ngay cả khi thuế quan mang lại nguồn thu ổn định, thì con số ấy vẫn chỉ là "muối bỏ bể" so với khoản thâm hụt ngân sách khổng lồ.
Ngoài ra, các thỏa thuận thương mại hiện tại cũng khó có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu hàng hóa Mỹ ở nước ngoài. Một số đối tác thương mại đã bắt đầu cho thấy rõ giới hạn của việc bị đe dọa bằng thuế quan, rằng chiến lược “gây áp lực tối đa” này không phải lúc nào cũng mang lại kết quả như mong đợi.
Gia tăng việc làm sản xuất
Hồi tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Tôi nói với các bạn, cứ chờ xem. Chúng ta sẽ có việc làm. Các nhà máy sẽ mở cửa. Mọi thứ sẽ tuyệt vời”.
Để hiện thực hóa lời hứa đó, ông Trump tiếp tục thúc đẩy chính sách giảm thuế trong nước và đánh thuế cao đối với hàng hóa sản xuất ở nước ngoài. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ hồi tháng 3, ông một lần nữa đưa ra cảnh báo quen thuộc: “Nếu bạn không sản xuất sản phẩm của mình tại Mỹ… dưới thời chính quyền Trump, bạn sẽ phải trả thuế quan, và trong một số trường hợp, mức thuế đó sẽ rất cao”.

Chính sách này ban đầu đem lại một số chiến thắng mang tính biểu tượng. Vào tháng 2, Apple tuyên bố sẽ đầu tư 500 tỷ USD vào sản xuất tại Mỹ. GE Appliances cũng thông báo kế hoạch chi 500 triệu USD để chuyển một nhà máy từ Trung Quốc về sản xuất máy giặt trong nước. Đến tháng 6, General Motors cho biết sẽ đầu tư 4 tỷ USD để tăng sản lượng tại Mỹ. Nhiều công ty khác cũng công bố các khoản đầu tư tương tự.
Tuy nhiên, theo giới phân tích và chính các doanh nghiệp liên quan, phần lớn các quyết định đầu tư này được đưa ra từ trước hoặc hoàn toàn độc lập với chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Việc xây dựng một nhà máy sản xuất thường mất nhiều năm để quy hoạch, xây dựng và đưa vào vận hành – không thể chỉ quyết định trong vài tháng.
Một trở ngại lớn khác là tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề trong lĩnh vực sản xuất tại Mỹ. Tháng 5 vừa qua, Bộ Lao động Mỹ báo cáo có tới 414.000 vị trí việc làm trong ngành sản xuất vẫn chưa có người đảm nhiệm. Nguyên do đơn giản là không có đủ lao động Mỹ muốn hoặc có đủ kỹ năng để làm những công việc này. Bên cạnh đó, chi phí lao động ở Mỹ cũng cao hơn nhiều so với các quốc gia khác. Một số chuyên gia trong ngành ước tính nếu iPhone được sản xuất hoàn toàn tại Mỹ, giá thành mỗi chiếc có thể vượt mốc 3.000 USD.
Tăng nguồn thu ngân sách
Tổng thống Donald Trump gần đây tiếp tục đưa ra những ước tính đầy tham vọng về vai trò của thuế quan trong ngân sách liên bang, cho rằng Mỹ có thể thu được hàng nghìn tỷ USD mỗi năm từ thuế nhập khẩu, đủ để loại bỏ hoàn toàn thuế thu nhập cá nhân.
“Chúng ta sẽ kiếm được rất nhiều tiền, và sẽ cắt giảm thuế cho người dân Mỹ. Có thể chúng ta sẽ cắt giảm toàn bộ thuế thu nhập, vì tôi tin rằng thuế quan sẽ đủ để thay thế”, ông Trump tuyên bố vào tháng 4, ngay trước khi lên chuyên cơ Không lực Một trở về từ lễ tang của Giáo hoàng Francis.

Tuy nhiên, theo các nhà kinh tế, để biến điều đó thành hiện thực, mức thuế quan mà Mỹ áp dụng sẽ phải cao chưa từng có, vượt xa mức lịch sử mà chính quyền ông Trump đã từng áp dụng, hoặc thậm chí vượt ngưỡng 60% đến 70% mà ông đe dọa sẽ áp dụng cho một số quốc gia kể từ tháng 8 tới.
Hiện tại, chính phủ liên bang thu khoảng 3.000 tỷ USD mỗi năm từ thuế thu nhập, trong khi tổng giá trị hàng hóa nhập khẩu của Mỹ cũng vào khoảng 3.000 tỷ USD. Theo phân tích của ông Torsten Slok, kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, để thay thế toàn bộ nguồn thu từ thuế thu nhập, thuế quan sẽ phải đạt tối thiểu 100% trên tất cả hàng nhập khẩu.
Nhưng câu chuyện không đơn giản như vậy. Khi giá hàng hóa tăng vì thuế, nhu cầu sẽ giảm, kéo theo doanh thu thuế thấp hơn kỳ vọng. Ông Orsten Slok, nhà kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, ước tính để bù lại phần sụt giảm đó, thuế quan thực tế cần ở mức khoảng 200% mới có thể thay thế toàn bộ thuế thu nhập liên bang.
Thực tế, thuế quan hiện nay không mang lại khoản thu nào tiệm cận con số trên. Theo Bộ Tài chính Mỹ, kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức đến nay, tổng số thu từ thuế quan chưa đến 100 tỷ USD, với mức trung bình khoảng 20 tỷ USD mỗi tháng trong những tháng gần đây.
Ngoài ra, một số loại thuế quan "trừng phạt" mà chính quyền ông Trump áp đặt không được thiết kế để kéo dài lâu dài. Ví dụ, thuế 25% đối với Canada và Mexico hay 20% đối với Trung Quốc được áp dụng nhằm gây sức ép buộc các nước này kiểm soát dòng chảy fentanyl vào Mỹ. Tổng thống Trump từng khẳng định, nếu mục tiêu này đạt được, “mức thuế sẽ được gỡ bỏ.”
Thuế quan Mỹ: Cửa đàm phán khép dần từ 9/7, ‘mưa thuế’ bắt đầu 1/8
Mỹ lĩnh hậu quả do cú sốc giá dầu
(VNF) - Giá tiêu dùng tại Mỹ trong tháng 3 tăng mạnh nhất trong gần 4 năm, khi xung đột với Iran khiến giá xăng và dầu diesel tăng vọt kỷ lục.
Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, giá dầu bật tăng
(VNF) - Giá dầu tăng trở lại trong phiên giao dịch ngày 9/4, sau khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm một số điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, làm dấy lên lo ngại căng thẳng có thể leo thang trở lại và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Hậu lệnh ngừng bắn Iran: Cổ phiếu Alphabet, Nvidia và Microsoft dẫn dắt đà bùng nổ
(VNF) - Alphabet, Meta, Amazon, Nvidia dẫn dắt đà bùng nổ thị trường chứng khoán Mỹ sau khi TT Donald Trump tuyên bố ngừng bắn với Iran.
Thống trị thương mại hàng hóa, Trung Quốc mở ‘mặt trận' trăm tỷ USD mới
(VNF) - Không quốc gia nào trên thế giới xuất khẩu hàng hóa nhiều như Trung Quốc. Nhưng sau khi chinh phục thương mại hàng hóa toàn cầu, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang nhanh chóng vươn lên như một cường quốc trong lĩnh vực xuất khẩu các dịch vụ dựa trên tri thức.
Giá dầu giao ngay: Vì sao vẫn cao sau thỏa thuận ngừng bắn?
(VNF) - Giá giao ngay đối với các lô hàng dầu thô Brent ở ngưỡng 124,68 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 8/4, phản ánh thực tế rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran khó có thể nhanh chóng giải quyết tình trạng gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng do cuộc xung đột kéo dài 5 tuần gây ra.
Trung Quốc đóng vai trò gì trong thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran?
(VNF) - Đối với Bắc Kinh, việc xung đột hạ nhiệt trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump là yếu tố mang tính then chốt. Trước đó, với lý do chiến sự leo thang, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần trì hoãn chuyến công du này, vốn ban đầu được lên kế hoạch vào cuối tháng 3.
Vì sao các 'ông lớn' thức ăn nhanh đổ bộ về nông thôn Trung Quốc?
(VNF) - Khi các đô thị lớn dần bão hòa và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, những chuỗi thức ăn nhanh phương Tây như McDonald's hay KFC đang hướng tầm nhìn về các thị trấn và vùng nông thôn Trung Quốc.
Khi chiến sự dịu lại, vàng lại 'nóng' lên
(VNF) - Giá vàng tăng trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đồng ý gia hạn thêm 2 tuần để hoàn tất các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột tại Iran.
Mỹ - Iran ngừng bắn 2 tuần: Giá dầu 'rơi tự do', Phố Wall bùng nổ
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh trong khi các chỉ số chứng khoán tương lai của Mỹ bật tăng ấn tượng vào tối 7/4, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được “một thỏa thuận ngừng bắn song phương” trong cuộc xung đột với Iran. Thỏa thuận này được đưa ra theo đề nghị của Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán gần đây.
Trung Quốc tiếp tục dồn lực vào vàng
(VNF) - Trung Quốc đang tăng tốc tích lũy vàng như một trụ cột chiến lược trong dự trữ quốc gia. Động thái này không chỉ phản ánh xu hướng giảm phụ thuộc vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, mà còn cho thấy sự dịch chuyển sâu sắc trong cách các nền kinh tế lớn tái cấu trúc hệ thống dự trữ trước những biến động toàn cầu.
Thị trường dầu mỏ 'căng như dây đàn'
(VNF) - Chỉ trong vài tuần, thị trường dầu mỏ đã chuyển trạng thái từ dư cung sang nỗi lo thiếu hụt khi căng thẳng địa chính trị leo thang làm gián đoạn dòng chảy năng lượng. Giá dầu vì thế nối dài đà đi lên sang phiên thứ ba liên tiếp, phản ánh tâm lý thị trường ngày càng nhạy cảm trước rủi ro nguồn cung và những bất định khó lường phía trước.
Điều gì đứng sau đà rung lắc của giá vàng trong tuần này?
(VNF) - Giá vàng đảo chiều liên tục trước các tín hiệu trái chiều từ địa chính trị, giá năng lượng và chính sách của Fed. Đằng sau những nhịp rung lắc ngắn hạn là nỗi lo lạm phát và sự bất định đang dần tích tụ.
Iran bác bỏ ngừng bắn tạm thời, yêu cầu chấm dứt xung đột vĩnh viễn
(VNF) - Đáp lại đề xuất của Mỹ thông qua trung gian Pakistan, Iran đã bác bỏ lệnh ngừng bắn và cho rằng cần phải chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh.
Người giàu Trung Quốc co mình, toàn cầu lo lắng cơn 'cảm lạnh'
(VNF) - Tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang nắm giữ một lượng tiền khổng lồ, nhưng nghịch lý là họ lại hạn chế chi tiêu. Tiền gửi ngân hàng tăng vọt, lãi suất gần như chạm đáy, song các hộ gia đình vẫn thắt chặt hầu bao.
Mỹ - Iran được đề xuất chấm dứt xung đột, ngừng bắn ngay lập tức
(VNF) - Một đề xuất ngừng bắn kéo dài 45 ngày giữa Mỹ và Iran đang được các bên trung gian thúc đẩy, như bước đầu hướng tới chấm dứt xung đột.
Tín dụng tư nhân: 'Mầm mống' của một cuộc khủng hoảng tài chính mới?
(VNF) - Tín dụng tư nhân, từng là điểm sáng sau khủng hoảng kinh tế 2008, đang đối mặt với thử thách lớn khi dòng vốn rút ra tăng mạnh và những dấu hiệu suy yếu dần lộ diện. Dù chưa xuất hiện khủng hoảng nhưng áp lực thanh khoản, rủi ro từ trí tuệ nhân tạo và sự thiếu minh bạch đang khiến niềm tin của nhà đầu tư bắt đầu lung lay.
Toàn cầu chao đảo vì cú sốc dầu mỏ, Trung Quốc chứng tỏ sức chống chịu 'phi thường'
(VNF) - Giữa lúc giá dầu toàn cầu biến động dữ dội vì căng thẳng địa chính trị, Trung Quốc lại cho thấy khả năng chống chịu được cho là 'phi thường'. Những bước đi chủ động từ nhiều năm trước đã giúp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới giảm thiểu tác động từ cú sốc dầu mỏ và duy trì niềm tin của thị trường.
Sau một tháng tồi tệ nhất, giá vàng sẽ đi về đâu?
(VNF) - Giá vàng đã có một trong những giai đoạn lao dốc hiếm thấy trong tháng 3. Tuy nhiên, ngân hàng Goldman Sachs vẫn không thay đổi quan điểm, tiếp tục duy trì mục tiêu giá vàng ở mức 5.400 USD/ounce vào cuối năm nay.
Iran lập trạm kiểm soát, thu phí hàng triệu USD mỗi tàu qua eo biển Hormuz
(VNF) - Iran đã biến một hòn đảo nhỏ thành “trạm thu phí” dầu mỏ, khi Tehran củng cố quyền kiểm soát dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Giá dầu tăng vọt sau cảnh báo ‘giờ G’ của TT Trump
(VNF) - Giá dầu bật tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa Eo biển Hormuz trước ngày 7/4, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
Mỹ - Trung căng thẳng và kinh tế toàn cầu trước làn sóng phân mảnh mới
(VNF) - Diễn biến kinh tế quốc tế tiếp tục cho thấy xu hướng địa chính trị đang tác động trực tiếp đến các biến số kinh tế cốt lõi như thương mại, lạm phát và chuỗi cung ứng.
Hụt hơi trước đối thủ, Starbucks 'bán mình' tại Trung Quốc
(VNF) - Trước sức ép ngày càng lớn từ các đối thủ nội địa, Starbucks đã chuyển giao quyền kiểm soát hoạt động tại Trung Quốc cho Boyu Capital.
'Dấu chân' mới của dòng vốn Trung Quốc
(VNF) - Zimbabwe đang trở thành một trong những "điểm dừng chân" đáng chú ý của dòng vốn Trung Quốc
TT Trump: Mỹ có thể mở lại eo biển Hormuz và ‘kiếm một khoản khổng lồ’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/4 tuyên bố Mỹ có thể mở lại Eo biển Hormuz và “tận dụng nguồn dầu để thu về khoản lợi nhuận khổng lồ”, qua đó coi việc kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới là cả cơ hội chiến lược lẫn kinh tế.
Nỗ lực ‘giải cứu’ của Mỹ có giải tỏa được cơn khát dầu?
(VNF) - Trong nỗ lực ổn định nguồn cung, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) đang tiếp tục khai thác nguồn dự trữ dầu khẩn cấp quốc gia. Mới đây, giới chức Mỹ thông báo kế hoạch cho vay thêm 10 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR), nằm trong tổng kế hoạch xả 172 triệu thùng – động thái mà một số ý kiến cho rằng có thể khiến Mỹ trở nên dễ tổn thương hơn trong bối cảnh giá dầu leo thang.
Mỹ lĩnh hậu quả do cú sốc giá dầu
(VNF) - Giá tiêu dùng tại Mỹ trong tháng 3 tăng mạnh nhất trong gần 4 năm, khi xung đột với Iran khiến giá xăng và dầu diesel tăng vọt kỷ lục.
Khảo sát vị trí nhà ga metro Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, hạt nhân đô thị TOD đầu tiên của Hà Nội
(VNF) - Depot Xuân Đỉnh thuộc dự án tuyến đường sắt đô thị số 2, đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo nằm trên địa bàn phường Xuân Đỉnh, Hà Nội.


































































