Người giàu Trung Quốc co mình, toàn cầu lo lắng cơn 'cảm lạnh'
(VNF) - Tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang nắm giữ một lượng tiền khổng lồ, nhưng nghịch lý là họ lại hạn chế chi tiêu. Tiền gửi ngân hàng tăng vọt, lãi suất gần như chạm đáy, song các hộ gia đình vẫn thắt chặt hầu bao.
- 'Dấu chân' mới của dòng vốn Trung Quốc 05/04/2026 09:15
Các nhà kinh tế gọi hiện tượng này là “tiết kiệm phòng ngừa”, trong khi một số chuyên gia, trong đó có MarketWatch, gần đây đưa ra thuật ngữ “tiết kiệm ngầm”. Dù được gọi bằng tên nào, hệ quả chung vẫn là động lực tiêu dùng – vốn từng được các doanh nghiệp toàn cầu kỳ vọng – đang chững lại rõ rệt.
Nhiều tiền nhưng “ngại” tiêu
Theo MarketWatch, các hộ gia đình Trung Quốc đang tích lũy tiền mặt với tốc độ đáng kinh ngạc. Đến năm 2025, tổng tiền gửi của khu vực hộ gia đình đã tương đương khoảng 118% GDP – một “kho dự trữ” khổng lồ tiếp tục phình to, ngay cả khi các nhà hoạch định chính sách tìm cách khơi thông dòng tiền này trở lại nền kinh tế.
Trong lý thuyết kinh tế, lãi suất thấp thường kích thích tiêu dùng. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, phản ứng lại diễn ra theo chiều ngược lại. Một khảo sát cho thấy hơn 80% người được hỏi chọn tiết kiệm thay vì chi tiêu, phản ánh tâm lý thận trọng sâu sắc về tương lai.

“Phần lớn khoản tiết kiệm gia tăng này mang tính phòng ngừa, khi người tiêu dùng tích lũy nhiều hơn do triển vọng thu nhập không chắc chắn và quá trình này chỉ có thể đảo chiều một phần”, ông Robin Xing, kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại Morgan Stanley nhận định.
Trong bối cảnh bất định, nhiều hộ gia đình coi tiền mặt như “tấm đệm an toàn” để phòng ngừa rủi ro nếu nền kinh tế xấu đi.
Vì sao người tiêu dùng “co mình”?
Những thách thức mang tính cấu trúc đang phủ bóng lên triển vọng kinh tế Trung Quốc. Tăng trưởng năng suất chậm lại, mức nợ cao và quá trình già hóa dân số được dự báo sẽ tiếp tục kéo giảm đà tăng trưởng trong dài hạn.
Trong báo cáo cập nhật tháng 6/2025, Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc có thể giảm xuống khoảng 4% vào năm 2026, trong bối cảnh các rào cản thương mại gia tăng và môi trường toàn cầu nhiều bất ổn ảnh hưởng đến xuất khẩu, đầu tư sản xuất và việc làm.
Cơ quan này nhấn mạnh tiêu dùng hộ gia đình sẽ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì tăng trưởng. Tuy nhiên, để kích thích chi tiêu, các biện pháp ngắn hạn là chưa đủ. Việc củng cố mạng lưới an sinh xã hội – đặc biệt với lao động di cư và lao động thời vụ – được xem là yếu tố quan trọng giúp cải thiện niềm tin tài chính và giảm nhu cầu tiết kiệm phòng ngừa.
Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến người tiêu dùng Trung Quốc "co mình" nằm ở thị trường bất động sản. Trong nhiều thập kỷ, đây là kênh tích lũy tài sản chủ đạo của các hộ gia đình Trung Quốc. Tuy nhiên, giá nhà suy giảm cùng với khó khăn của các doanh nghiệp phát triển bất động sản đã làm xói mòn giá trị tài sản, kéo theo tâm lý thắt chặt chi tiêu.
Thị trường lao động cũng góp phần gia tăng bất ổn. Tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ duy trì ở mức cao, tăng trưởng tiền lương chậm lại, trong khi làn sóng cắt giảm nhân sự trong lĩnh vực công nghệ và nhiều ngành khác tiếp diễn. Ngay cả những hộ gia đình có thu nhập ổn định cũng trở nên thận trọng hơn với các khoản chi lớn.
Doanh số bán lẻ vì vậy diễn biến không đồng đều và phụ thuộc nhiều vào các gói kích thích. Người tiêu dùng có xu hướng trì hoãn các khoản mua sắm giá trị lớn hoặc chuyển sang sản phẩm rẻ hơn. Họ trở nên chọn lọc, khó dự đoán và ưu tiên sự an toàn tài chính hơn là nâng cấp chất lượng sống.
Hiệu ứng lan tỏa toàn cầu
Sự co cụm của người tiêu dùng Trung Quốc không chỉ là vấn đề nội địa mà còn tạo ra tác động lan tỏa trên toàn cầu. Khi tiêu dùng suy yếu, áp lực giảm phát và dư cung có xu hướng “xuất khẩu” sang các đối tác thương mại.
Trung Quốc hiện xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, đồng nghĩa với việc hàng hóa được đẩy ra thị trường quốc tế thay vì được hấp thụ trong nước. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh lớn hơn đối với các ngành công nghiệp toàn cầu, từ thép, pin năng lượng mặt trời đến điện tử và hàng tiêu dùng, kéo theo giá giảm và sức ép gia tăng lên thị trường lao động.
Một khảo sát năm 2026 của AlixPartners cho thấy 42% người Mỹ sẵn sàng tiết kiệm phần thu nhập dư thừa, so với chỉ 20% người Trung Quốc. Điều này cho thấy không phải người Trung Quốc không muốn chi tiêu, mà vấn đề nằm ở niềm tin.
Nếu xu hướng tiết kiệm tiếp diễn, thế giới có thể phải đối mặt với làn sóng hàng hóa xuất khẩu lớn hơn từ Trung Quốc, giá cả thấp hơn và mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Ngược lại, nếu niềm tin tiêu dùng không được khôi phục, tác động tiêu cực có thể lan rộng, làm chậm đà tăng trưởng không chỉ tại Trung Quốc mà còn ở nhiều nền kinh tế lớn khác.
Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực đảo chiều xu hướng này. Bắc Kinh đã triển khai khoảng 51 tỷ USD trợ cấp tiêu dùng, cùng với 250 tỷ nhân dân tệ cho các chương trình “đổi cũ lấy mới” đối với ô tô và thiết bị điện tử.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các biện pháp kích thích ngắn hạn khó có thể giải quyết tận gốc vấn đề. Khi hệ thống an sinh xã hội chưa đủ mạnh – từ lương hưu, bảo hiểm y tế đến trợ cấp thất nghiệp – các hộ gia đình vẫn có xu hướng duy trì mức tiết kiệm cao như một “lá chắn” tài chính.
Lá chắn của Trung Quốc trước 'cú sốc' dầu mỏ
- Nỗ lực ‘giải cứu’ của Mỹ có giải tỏa được cơn khát dầu? 04/04/2026 10:15
- SpaceX và tham vọng IPO lớn nhất lịch sử 03/04/2026 10:15
- Sau một tháng tồi tệ nhất, giá vàng sẽ đi về đâu? 06/04/2026 08:30
Mỹ - Iran được đề xuất chấm dứt xung đột, ngừng bắn ngay lập tức
(VNF) - Một đề xuất ngừng bắn kéo dài 45 ngày giữa Mỹ và Iran đang được các bên trung gian thúc đẩy, như bước đầu hướng tới chấm dứt xung đột.
Mỹ - Trung căng thẳng và kinh tế toàn cầu trước làn sóng phân mảnh mới
(VNF) - Diễn biến kinh tế quốc tế tiếp tục cho thấy xu hướng địa chính trị đang tác động trực tiếp đến các biến số kinh tế cốt lõi như thương mại, lạm phát và chuỗi cung ứng.
Hụt hơi trước đối thủ, Starbucks 'bán mình' tại Trung Quốc
(VNF) - Trước sức ép ngày càng lớn từ các đối thủ nội địa, Starbucks đã chuyển giao quyền kiểm soát hoạt động tại Trung Quốc cho Boyu Capital.
'Dấu chân' mới của dòng vốn Trung Quốc
(VNF) - Zimbabwe đang trở thành một trong những "điểm dừng chân" đáng chú ý của dòng vốn Trung Quốc
TT Trump: Mỹ có thể mở lại eo biển Hormuz và ‘kiếm một khoản khổng lồ’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/4 tuyên bố Mỹ có thể mở lại Eo biển Hormuz và “tận dụng nguồn dầu để thu về khoản lợi nhuận khổng lồ”, qua đó coi việc kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới là cả cơ hội chiến lược lẫn kinh tế.
Nỗ lực ‘giải cứu’ của Mỹ có giải tỏa được cơn khát dầu?
(VNF) - Trong nỗ lực ổn định nguồn cung, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) đang tiếp tục khai thác nguồn dự trữ dầu khẩn cấp quốc gia. Mới đây, giới chức Mỹ thông báo kế hoạch cho vay thêm 10 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR), nằm trong tổng kế hoạch xả 172 triệu thùng – động thái mà một số ý kiến cho rằng có thể khiến Mỹ trở nên dễ tổn thương hơn trong bối cảnh giá dầu leo thang.
Tiền mặt lên ngôi giữa khủng hoảng USD lấy lại vị thế 'hầm trú ẩn' an toàn
(VNF) - Một năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt thuế quan sâu rộng nhân “Ngày Giải phóng”, đồng USD dường như đang ở vị thế mạnh hơn nhiều, khẳng định lại vai trò là tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông.
TT Trump sẽ làm 'điều không tưởng', trao cho Iran nguồn thu khổng lồ 500 tỷ USD?
(VNF) - Khi Tổng thống Donald Trump quyết định tấn công Iran, có lẽ ông không hề dự định trao cho chính phủ Tehran một nguồn thu khổng lồ có thể lên tới 500 tỷ USD trong khoảng bốn năm tới. Nhưng đó có thể là điều mà tổng thống sẽ vô tình tạo ra nếu Mỹ rút quân.
TT Trump phát tín hiệu tấn công Iran mạnh hơn: Bitcoin lao dốc, nhà đầu tư tháo chạy
(VNF) - Bitcoin giảm mạnh trong phiên giao dịch thứ Năm (2/4) sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể được tăng cường.
'Kỷ niệm' 1 năm 'Ngày Giải phóng', TT Trump lệnh áp thuế 100% với dược phẩm và kim loại
(VNF) - Tổng thống Trump hôm 3/4 đã ra lệnh áp thuế 100% đối với một số mặt hàng dược phẩm nhập khẩu có thương hiệu và cải tổ thuế đối với thép, nhôm và đồng, trong bối cảnh chính quyền của ông tìm cách bù đắp sự sụp đổ của các biện pháp thuế quan toàn cầu rộng rãi mà ông đã công bố cách đây đúng một năm.
Iran 'khai hoả' mặt trận mới
(VNF) - Iran đang đẩy xung đột sang một cấp độ mới khi “khai hỏa” mặt trận nhằm vào các tập đoàn công nghệ Mỹ, biến hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây thành mục tiêu tiềm tàng. Diễn biến này cho thấy ranh giới giữa chiến tranh quân sự và chiến tranh công nghệ ngày càng bị xóa nhòa trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
Âm thầm tạo lập 'vựa lúa năng lượng' đặc thù, Trung Quốc khiến toàn cầu nể phục
(VNF) - Sự sẵn sàng của Trung Quốc đối với một cú sốc năng lượng đã giúp thị trường tài chính nước này có một tháng hoạt động vượt trội so với thế giới và hút các nhà đầu tư toàn cầu tăng cường đầu tư vào nước này khi cuộc chiến với Iran kéo dài.
SpaceX và tham vọng IPO lớn nhất lịch sử
(VNF) - Theo các nguồn tin thân cận, SpaceX đã nâng mục tiêu định giá trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên trên 2.000 tỷ USD, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp giá trị nhất thế giới chuẩn bị cho màn chào sàn có thể lớn nhất từ trước đến nay.
Ba kịch bản cho giá dầu: Con số 200 USD/thùng có còn ‘điên rồ’?
(VNF) - Nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu xây dựng các kịch bản giá dầu với những biên độ ngày càng cực đoan. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là liệu giá dầu có thể chạm 200 USD/thùng hay không, mà là kịch bản nào sẽ đưa thị trường tiến gần nhất tới ngưỡng từng xem là “điên rồ” này.
19 phút ‘khuấy đảo’ thị trường: Tiền, dầu, chứng khoán đồng loạt biến động
(VNF) - Bài phát biểu kéo dài 19 phút của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức làm rung chuyển các thị trường tài chính toàn cầu. Chứng khoán đồng loạt đảo chiều giảm, lợi suất trái phiếu tăng vọt trong khi giá dầu bật tăng mạnh, phản ánh tâm lý bất an lan rộng của nhà đầu tư.
Giá vàng ‘lạc nhịp’ giữa tâm bão địa chính trị
(VNF) - Vị thế tài sản trú ẩn an toàn của vàng một lần nữa bị đặt dấu hỏi khi giá kim loại quý này giảm mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Diễn biến này đi ngược lại quan niệm lâu nay rằng vàng sẽ duy trì sự ổn định, thậm chí tăng giá, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, bất ổn gia tăng hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang.
Giá dầu tăng vọt sau tuyên bố cứng rắn của TT Trump
(VNF) - Giá dầu bật tăng mạnh trong một phiên giao dịch đầy biến động sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo về khả năng Mỹ sẽ tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran trong vòng 2 đến 3 tuần tới, qua đó làm suy giảm kỳ vọng về một kịch bản hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.
TT Trump tuyên bố trước toàn dân Mỹ về Iran: 'Các mục tiêu sắp hoàn thành'
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu có bài phát biểu trên truyền hình trước toàn quốc về cuộc chiến tại Iran vào sáng 2/4 (giờ Việt Nam).
Cú xoay trục của thị trường trước kịch bản Mỹ rút khỏi Iran
(VNF) - Thị trường năng lượng và kim loại quý phản ức trái chiều trước những tín hiệu mới từ Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ sớm kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran, dù vẫn để ngỏ kịch bản can thiệp trở lại nếu cần thiết.
Xung đột có dấu hiệu hạ nhiệt, vàng lập tức phản ứng
(VNF) - Giá vàng tiếp tục kéo dài chuỗi tăng sang phiên thứ ba liên tiếp, khi những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột tại Trung Đông có thể sớm đi đến hồi kết, khiến giới đầu tư chuyển trọng tâm từ lo ngại lạm phát sang rủi ro suy thoái kinh tế dài hạn.
Chứng khoán châu Á ‘dậy sóng’ vì tín hiệu từ Iran
(VNF) - Chứng khoán châu Á tăng mạnh nhất trong gần 1 năm, nối dài đà khởi sắc từ Phố Wall khi tâm lý nhà đầu tư được cải thiện nhờ kỳ vọng cuộc chiến tại Iran có thể sớm đi đến hồi kết.
Trái phiếu Mỹ 'hứng đòn' do chiến sự Iran
(VNF) - Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức nước ngoài nắm giữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012, trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh bán ra để hỗ trợ nền kinh tế và đồng nội tệ sau cuộc chiến tại Iran.
Giá bạc trải qua tháng tệ nhất 15 năm: Cú sụt mạnh, chấm dứt thời tăng phi mã?
(VNF) - Giá bạc vừa ghi nhận tháng giảm mạnh nhất trong 15 năm sau chuỗi tăng kéo dài, khi làn sóng chốt lời và căng thẳng địa chính trị làm rung chuyển thị trường. Diễn biến này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi đây chỉ là nhịp điều chỉnh tạm thời hay tín hiệu cho một xu hướng mới của kim loại quý?
TT Trump: Đưa Iran 'trở lại thời kỳ đồ đá', kết thúc chiến tranh trong 2 - 3 tuần
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông không cần đạt được thoả thuận với Iran, chỉ cần nước này 'trở lại thời kỳ đồ đá'.
Mỹ - Iran được đề xuất chấm dứt xung đột, ngừng bắn ngay lập tức
(VNF) - Một đề xuất ngừng bắn kéo dài 45 ngày giữa Mỹ và Iran đang được các bên trung gian thúc đẩy, như bước đầu hướng tới chấm dứt xung đột.
Vành đai 3,5 dần thành hình, trục phát triển 'nóng' của bất động sản phía Tây Hà Nội
(VNF) - Tuyến đường Vành đai 3,5 đoạn từ Quốc lộ 32 đến Đại lộ Thăng Long đang dần thể hiện vai trò như một trục "xương sống" của không gian phát triển đô thị phía Tây Hà Nội.
































































