Tiến gần nguy cơ đóng cửa, chính phủ Mỹ đối mặt với những kịch bản nào?
Minh Đăng -
28/09/2023 15:22 (GMT+7)
(VNF) - Việc chính phủ Mỹ đóng cửa đã trở nên phổ biến trong những năm gần đây đến mức các nhà kinh tế có thể dự liệu được nền kinh tế sẽ bị tác động thế nào. Có thể tóm gọn một cách đơn giản là: Thời gian đóng cửa càng kéo dài thì hệ lụy càng lớn.
Các chuyên gia của Goldman Sachs nhận định khả năng chính phủ Mỹ đóng cửa hiện là 90% và có thể kéo dài từ hai đến ba tuần.
Khả năng đóng cửa tới 90%
Khoảng bốn tháng sau khi chính phủ Mỹ thoát khỏi tình huống bị vỡ nợ lần đầu tiên trong lịch sử, nền kinh tế lớn nhất thế giới lại tiếp tục đối diện nguy cơ đóng cửa chính phủ.
Các nhà lập pháp có nhiệm vụ phải thông qua 12 dự luật chi tiêu khác nhau để cấp ngân sách cho các cơ quan trong chính phủ nhưng tiến trình này rất tốn thời gian.
Vấn đề nợ đang là tâm điểm của sự bế tắc tại Nghị viện về dự luật chi tiêu nhằm duy trì chính phủ cho đến chu kỳ cấp vốn tiếp theo. Nếu Đảng Dân chủ của Tổng thống Joe Biden và Đảng Cộng hoà không thể đi tới một thoả thuận chung và thông qua ngân sách vào hạn chót là ngày 30/9, các bộ phận của chính phủ sẽ bị đóng cửa.
Bế tắc ngân sách xuất phát chủ yếu từ sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đảng Cộng hòa về vấn đề thuế và chi tiêu, bao gồm cả gói viện trợ 24 tỷ USD cho Ukraine. Đến nay, các nỗ lực thuyết phục thành viên đảng Cộng hòa của Chủ tịch Hạ viện Mỹ đều thất bại.
Chủ tịch Hạ viện thuộc đảng Cộng hòa Kevin McCarthy đã bác bỏ dự luật tài trợ tạm thời được thúc đẩy tại Thượng viện, qua đó đẩy Chính phủ Mỹ đến gần hơn với nguy cơ buộc phải đóng cửa một phần vào ngày 1/10 tới, ngày bắt đầu năm tài chính mới.
Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 27/9 cho biết việc chính phủ đóng cửa không phải là điều không thể tránh khỏi, nhưng nếu xảy ra, rất nhiều công việc quan trọng có thể bị ảnh hưởng trong lĩnh vực khoa học và y tế.
Nếu Chính phủ Mỹ đóng cửa, 438 cơ quan chính phủ sẽ bị ảnh hưởng. Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang sẽ phải nghỉ phép không lương. Hàng loạt dịch vụ công bị gián đoạn. Việc đóng cửa cũng sẽ khiến các dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ, bao gồm báo cáo việc làm, lạm phát, chi tiêu tiêu dùng vốn đặc biệt quan trọng với các nhà hoạch định chính sách và đầu tư, sẽ bị đình chỉ công bố vô thời hạn.
Các chuyên gia của Goldman Sachs nhận định khả năng chính phủ Mỹ đóng cửa hiện là 90% và có thể kéo dài từ hai đến ba tuần.
Đóng cửa càng lâu hệ lụy càng lớn
Các nhà kinh tế ở Phố Wall và nội bộ chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã kết luận rằng việc đóng cửa trong thời gian ngắn sẽ khó có thể làm nền kinh tế chậm lại đáng kể hoặc đẩy nó vào suy thoái.
Nhưng việc đóng cửa kéo dài có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng và khả năng tái tranh cử của Tổng thống Mỹ Joe Biden. Bởi có loạt yếu tố bất lợi dự kiến sẽ đè nặng lên nền kinh tế Mỹ trong những tháng cuối năm nay, bao gồm lãi suất cao, việc nối lại hoạt động trả nợ đối với các khoản vay của sinh viên vào tháng tới và cuộc đình công có thể kéo dài của Nghiệp đoàn công nhân ngành ô tô Mỹ (UAW).
Việc ngừng hoạt động kinh doanh của chính phủ liên bang sẽ không chỉ làm giảm tốc độ tăng trưởng. Nó đồng thời sẽ tác động tới “niềm tin” của người tiêu dùng, vốn đã giảm mạnh vào tháng 9 (tháng thứ hai liên tiếp) trong bối cảnh giá xăng tăng cao.
Các nhà kinh tế của Goldman Sachs lưu ý rằng trong tháng mà các đợt đóng cửa trước đó bắt đầu, thước đo niềm tin của người tiêu dùng đã giảm trung bình 7 điểm, mặc dù phần lớn mức giảm đó đã đảo ngược trong tháng sau khi chính phủ mở cửa trở lại.
Ông Gregory Daco, nhà kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, cho biết việc chính phủ đóng cửa sẽ không thay đổi đáng kể quỹ đạo của nền kinh tế. “Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là nếu nó kết hợp với những cơn gió ngược khác, nó có thể trở thành lực cản đáng kể đối với hoạt động kinh tế”, ông Daco nhấn mạnh thêm.
Các nhà kinh tế của Goldman Sachs đã ước tính rằng việc đóng cửa chính phủ sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng khoảng 0,2 điểm phần trăm mỗi tuần. Điều đó phần lớn là do hầu hết các công chức liên bang không được trả lương trong thời gian đóng cửa, ngay lập tức sẽ ảnh hưởng đến mức độ chi tiêu của họ.
Ước tính đó phù hợp với nghiên cứu trước đây của các nhà kinh tế tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Phố Wall và các chính quyền tổng thống trước đây. Các nhà kinh tế của chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donla Trump cũng tính toán rằng việc đóng cửa kéo dài một tháng vào năm 2019 đã làm giảm mức tăng trưởng 0,13 điểm phần trăm mỗi tuần.
Sau khi việc đóng cửa kết thúc, Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính rằng tổng sản phẩm quốc nội thực tế đã giảm 0,1% trong quý IV/2018 và 0,2% trong quý I/2019. Mặc dù văn phòng cho biết phần lớn mức tăng trưởng bị mất sẽ được phục hồi, nhưng nó ước tính rằng GDP hàng năm vào năm 2019 sẽ thấp hơn 0,02% so với dự kiến, gây ra khoản lỗ khoảng 3 tỷ USD.
Nhờ khả năng tăng trưởng của nền kinh tế và niềm về sự phục hồi trở lại nên các đợt đóng cửa trước đây đã để lại rất ít vết sẹo vĩnh viễn cho nền kinh tế Mỹ. Một số nhà kinh tế lo ngại điều đó có thể không xảy ra vào thời điểm hiện tại.
Các nhà kinh tế dự đoán tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại trong những tháng cuối năm, làm tăng nguy cơ suy thoái nếu việc đóng cửa kéo dài vài tuần.
Bà Diane Swonk, nhà kinh tế trưởng tại KPMG, cho biết bà dự kiến GDP của Mỹ sẽ tăng khoảng 4% trong quý III và sau đó giảm xuống còn khoảng 1% trong quý IV. Bà cho biết việc đóng cửa trong hai tuần sẽ có tác động hạn chế, nhưng kéo dài trong cả quý sẽ gặp nhiều vấn đề hơn, có khả năng khiến GDP rơi vào vùng âm.
Bà Swonk cho biết việc đóng cửa cũng có thể khiến các nhà đầu tư lo lắng và đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc lên cao, dẫn đến chi phí đi vay cao hơn.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.