Tòa án Tối cao Mỹ vào cuộc các tranh chấp thương mại hàng tỷ USD giữa Mỹ - Cuba
(VNF) - Tòa án Tối cao Mỹ chuẩn bị xem xét hai vụ kiện liên quan đến đạo luật Helms-Burton với giá trị tranh chấp lên tới hàng tỷ USD. Phán quyết của vụ việc được đánh giá có thể tác động sâu rộng đến môi trường đầu tư, chính sách và quan hệ kinh tế quốc tế của hai quốc gia.
Tòa án vào cuộc
Trọng tâm của các vụ kiện lần này là việc Tòa án Tối cao Mỹ lần đầu tiên diễn giải điều khoản Title III thuộc Helms-Burton Act, đạo luật cho phép công dân Mỹ khởi kiện tại tòa án liên bang đối với các thực thể bị cho là “buôn bán” hoặc khai thác tài sản từng bị chính phủ Cuba tịch thu sau cuộc cách mạng năm 1959 do Fidel Castro lãnh đạo.
Hai vụ việc được đưa ra tranh luận xoay quanh các vấn đề pháp lý khác nhau nhưng đều đặt ra câu hỏi cốt lõi: Quốc hội Mỹ đã trao cho Title III phạm vi quyền lực rộng đến đâu và liệu các rào cản tố tụng hiện nay có làm suy giảm hiệu lực thực thi của đạo luật này hay không?
Vụ việc thứ nhất liên quan đến tập đoàn dầu khí ExxonMobil, doanh nghiệp đang yêu cầu bồi thường hơn 1 tỷ USD với CIMEX, một công ty nhà nước Cuba, liên quan đến các tài sản dầu khí bị quốc hữu hóa năm 1960. Trọng tâm của vụ việc là liệu doanh nghiệp nhà nước Cuba có được viện dẫn học thuyết miễn trừ chủ quyền quốc gia để tránh bị kiện tại Mỹ hay không.
Phán quyết của tòa cấp dưới năm 2024 cho phép các thực thể nhà nước Cuba sử dụng lập luận miễn trừ chủ quyền. Exxon đã đề nghị Tòa án Tối cao đảo ngược phán quyết này, cho rằng quyết định trên đặt thêm rào cản đối với các nạn nhân của việc tịch thu tài sản.

Vụ việc thứ hai liên quan đến các hãng du thuyền gồm Carnival Corporation, Royal Caribbean Group, Norwegian Cruise Line Holdings và MSC Cruises. Tranh chấp xoay quanh việc các hãng này sử dụng cầu cảng tại Havana, tài sản từng thuộc về một công ty Mỹ trước khi bị quốc hữu hóa.
Vấn đề pháp lý đặt ra là liệu nguyên đơn có phải chứng minh rằng họ vẫn có quyền sở hữu hiện tại đối với tài sản nếu việc quốc hữu hóa không xảy ra hay không. Đây là câu hỏi có ý nghĩa then chốt trong việc xác định mức độ khó – dễ khi theo đuổi các vụ kiện theo Helms-Burton.
Đáng chú ý, Title III từng bị đình chỉ thi hành trong nhiều năm. Các tổng thống Mỹ trước đây như Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama đều duy trì quyết định tạm ngưng điều khoản này nhằm tránh căng thẳng ngoại giao với các đồng minh có doanh nghiệp đầu tư tại Cuba. Chỉ đến nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, việc đình chỉ mới được dỡ bỏ, mở đường cho khoảng 40 vụ kiện được nộp trong giai đoạn 2019–2020.
Phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao, vì vậy, không chỉ mang tính giải thích luật mà còn có thể thiết lập tiền lệ tư pháp quan trọng đối với cơ chế thực thi các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ.
Hàng tỷ USD bị ảnh hưởng
Sau cuộc cách mạng năm 1959, chính phủ Cuba đã quốc hữu hóa hàng loạt tài sản thuộc sở hữu của công dân và doanh nghiệp Mỹ, bao gồm nhà máy, nhà máy đường, nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng. Giá trị các tài sản này hiện được ước tính lên tới hàng tỷ USD.
Helms-Burton được ban hành năm 1996 nhằm chính thức hóa lệnh cấm vận thương mại đã tồn tại từ thập niên 1960 dưới thời Tổng thống John F. Kennedy. Title III của đạo luật cho phép yêu cầu bồi thường tăng nặng đối với các thực thể bị cho là sử dụng hoặc hưởng lợi từ các tài sản bị tịch thu.

Việc kích hoạt lại Title III năm 2019 đã làm gia tăng đáng kể rủi ro pháp lý đối với các doanh nghiệp quốc tế có hoạt động liên quan đến Cuba. Đối với các hãng du thuyền, một tòa án liên bang từng tuyên trách nhiệm bồi thường tổng cộng 440 triệu USD trước khi phán quyết này bị tòa phúc thẩm hủy bỏ.
Nếu Tòa án Tối cao mở rộng phạm vi áp dụng Title III hoặc hạn chế khả năng viện dẫn miễn trừ chủ quyền, môi trường pháp lý đối với doanh nghiệp hoạt động tại Cuba có thể trở nên khắt khe hơn. Điều này đồng nghĩa với chi phí tuân thủ pháp luật tăng cao, nguy cơ kiện tụng kéo dài và khả năng phát sinh nghĩa vụ tài chính lớn.
Ngược lại, nếu tòa giữ nguyên các rào cản hiện tại, khả năng thu hồi bồi thường của nguyên đơn Mỹ sẽ tiếp tục đối mặt với thách thức, đồng thời giúp giảm bớt bất định đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Bên cạnh yếu tố kinh tế, vụ việc còn mang hàm ý chính trị rõ nét. Việc áp dụng Helms-Burton từng là vấn đề nhạy cảm trong quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh có lợi ích kinh tế tại Cuba.
Phán quyết của Tòa án Tối cao vì vậy được đánh giá có thể ảnh hưởng không chỉ đến các vụ kiện đang chờ xử lý, mà còn đến định hướng chính sách trừng phạt và quan hệ thương mại của Mỹ trong thời gian tới.
Trong bối cảnh giá trị tranh chấp lên tới hàng tỷ USD và số lượng vụ kiện tiềm năng còn lớn, quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ được đánh giá sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xác định mức độ rủi ro pháp lý đối với doanh nghiệp toàn cầu có liên quan đến Cuba, đồng thời định hình tương lai thực thi của Helms-Burton trong nhiều năm tới.
TT Trump siết nguồn cung dầu, Cuba cạn kiệt nhiên liệu hàng không
- Nga thông báo viện trợ dầu mỏ cho Cuba 13/02/2026 08:45
- Mỹ tăng viện trợ nhân đạo cho Cuba giữa lúc thắt chặt nguồn cung nhiên liệu 06/02/2026 05:12
- TT Trump ký sắc lệnh áp thuế những quốc gia cung cấp dầu cho Cuba 30/01/2026 10:45
Thuế quan của TT Trump bị chặn đứng, Đông Nam Á hưởng lợi lớn
(VNF) - Quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ vô hiệu hóa các mức thuế quan “có đi có lại” do Tổng thống Donald Trump áp đặt được các nhà phân tích nhận định sẽ mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu Đông Nam Á, ít nhất trong ngắn hạn, đồng thời đẩy thương mại toàn cầu vào một giai đoạn bất ổn mới.
Trung tâm tài chính quốc tế: Thành công của Paris và khuyến nghị cho Việt Nam
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động và cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính (IFC) ngày càng gay gắt, IFC của Việt Nam đứng trước cơ hội lẫn thách thức để tạo dựng sức hút riêng. Trao đổi với VietnamFinance, ông Oliver Vigna – Phó Tổng Giám đốc Hiệp hội tài chính Paris Europlace đã đưa ra một số khuyến nghị cho IFC Việt Nam cùng những kinh nghiệm thực tiễn từ IFC Paris.
Indonesia đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ, miễn hoàn toàn thuế nông sản
(VNF) - Thỏa thuận thương mại song phương mới ký kết giữa Indonesia và Mỹ mở đường cho nhiều mặt hàng nông sản chủ lực của Jakarta được miễn thuế hoàn toàn khi vào thị trường Mỹ, đồng thời thiết lập khuôn khổ hợp tác kinh tế sâu rộng hơn giữa hai nền kinh tế.
Phán quyết lịch sử: Mỹ phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD tiền thuế quan?
(VNF) - Theo ước tính mới nhất, chính phủ Mỹ có thể phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD cho các nhà nhập khẩu sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết kết luận rằng các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump đơn phương áp đặt là bất hợp pháp.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu từ Đài Loan nhiều hơn Trung Quốc
(VNF) - Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu nhiều hàng hóa từ Đài Loan hơn Trung Quốc, khi các mức thuế do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đang định hình lại dòng chảy thương mại toàn cầu, đồng thời làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ.
Trung Quốc vượt Mỹ thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức
(VNF) - Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức, giành lại vị trí mà nước này từng nắm giữ liên tục trong giai đoạn 2016 – 2023. Thông tin được Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 20/2 trong bối cảnh Thủ tướng Đức Friedrich Merz dự kiến sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới.
Thuế quan TT Trump bị bác bỏ: Doanh nghiệp được hoàn tiền như thế nào?
(VNF) - Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp mở ra khả năng hoàn trả khoảng 175 tỷ USD thuế đã thu. Tuy nhiên, cơ chế hoàn tiền không được nêu rõ, đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh việc hoàn thuế và giải quyết các vấn đề liên quan.
Nvidia sẽ đầu tư 30 tỷ USD vào vòng gọi vốn khổng lồ của OpenAI
(VNF) - Nvidia đang thảo luận để đầu tư tới 30 tỷ USD vào OpenAI trong một vòng gọi vốn có thể định giá công ty trí tuệ nhân tạo này ở mức 730 tỷ USD trước khi nhận vốn. Khoản đầu tư được cho là tách biệt với thỏa thuận hạ tầng 100 tỷ USD hai bên công bố trước đó.
Phản đối Tòa án, Tổng thống Trump ban hành thêm lệnh áp 10% thuế toàn cầu
(VNF) - Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ việc sử dụng luật khẩn cấp để áp thuế quan, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ ban hành mức thuế toàn cầu 10% bằng sắc lệnh hành pháp, đồng thời chỉ trích gay gắt phán quyết của tòa.
Fed có chủ tịch mới: Chính sách tiền tệ Mỹ sẽ ra sao?
(VNF) - Giới kinh tế toàn cầu đang bước vào cuộc tranh luận lớn sau khi đề cử ông Kevin Warsh vào vị trí Chủ tịch Fed của TT Trump nhiều khả năng thành sự thật: Liệu nước Mỹ có bước vào một chu kỳ chính sách tiền tệ mới - kết hợp cắt giảm lãi suất với thu hẹp bảng cân đối kế toán - theo phong cách từng gắn với thời kỳ của Alan Greenspan?
Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế của TT Trump
(VNF) - Phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan của Tổng thống Donald Trump, đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng đối với chính sách thương mại của Nhà Trắng.
Tổng thống Trump đặt hạn chót cho thỏa thuận với Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn 10 ngày để Iran đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Washington, cảnh báo rằng nếu không tuân thủ có thể sẽ dẫn tới các biện pháp quyết đoán.
'Kinh tế mèo': 'Động lực' tăng trưởng 11,8 tỷ USD của Thái Lan
(VNF) - Trong bối cảnh ngành du lịch suy yếu, Thái Lan chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của "kinh tế mèo". Với quy mô ước tính 11,8 tỷ USD, thị trường xoay quanh thú cưng này đang được chính phủ chính thức nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng kinh tế mới.
Trung Quốc biến sức ép thuế quan thành 'bàn đạp' cho tham vọng dài hạn
(VNF) - Trung Quốc đang nhìn thấy cơ hội biến chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lợi thế chiến lược, bằng cách tái định hình thương mại toàn cầu theo hướng giúp bảo vệ nền kinh tế trị giá khoảng 19 nghìn tỷ USD của nước này trước áp lực lâu dài từ Mỹ.
Bonenkai - mùa tiệc 'làm ấm' kinh tế Nhật Bản
(VNF) - Mỗi dịp cuối năm, bonenkai lại trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội Nhật Bản. Vượt ra ngoài ý nghĩa văn hóa, mùa tiệc này còn góp phần “làm ấm” nền kinh tế, khi kích hoạt dòng chi tiêu tập thể và tiếp thêm sinh khí cho các ngành dịch vụ trước thềm năm mới.
Càng 'chính thống', Bitcoin càng mong manh?
(VNF) - Việc Phố Wall đón nhận Bitcoin từng được kỳ vọng sẽ mang lại sự ổn định cho thị trường tiền số. Thay vào đó, quá trình này lại bộc lộ một điểm yếu mới khi thị trường trở nên phụ thuộc lớn vào dòng vốn từ Mỹ, trong lúc nguồn tiền này đang suy giảm.
IMF cảnh báo chính sách kinh tế của Trung Quốc gây thiệt hại cho các nước khác
(VNF) - Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã chỉ trích các chính sách kinh tế của Trung Quốc là gây lãng phí trong nước và tạo tác động tiêu cực ra bên ngoài, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh chuyển hướng sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng nội địa.
Vàng và bạc ‘lấy lại đà tăng’ trước thềm công bố biên bản họp Fed
(VNF) - Giá vàng bật tăng trở lại trên mốc 4.900 USD/ounce, trong khi bạc tăng hơn 3%, khi giới đầu tư chờ đợi biên bản cuộc họp tháng 1 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Diễn biến chính sách tiền tệ của Mỹ được đánh giá là yếu tố có thể định hình xu hướng ngắn hạn của đồng USD cũng như nhóm kim loại quý.
Hai quỹ đầu tư của UAE 'bắt đáy' bitcoin?
(VNF) - Hai quỹ đầu tư của UAE gia tăng tỷ trọng đầu tư vào IBIT của BlackRock, nắm hơn 1 tỷ USD bitcoin thông qua quỹ ETF này vào cuối năm 2025.
‘Tết Nguyên đán số’: Người trẻ thắp hương online, tìm bạn đồng hành AI, mua quà ảo
(VNF) - Thắp hương qua màn hình điện thoại, trao quà điện tử, tìm kiếm sự an ủi nơi bạn đồng hành AI, giới trẻ đang âm thầm tái định nghĩa Tết Nguyên đán.
YouTube 'sập' diện rộng, hàng trăm nghìn người dùng bị gián đoạn truy cập
(VNF) - YouTube đã gặp sự cố diện rộng trong sáng 18/2 (giờ Việt Nam) khiến hơn 350.000 người dùng báo lỗi truy cập và gián đoạn trải nghiệm trên nhiều nền tảng.
TT Trump công bố khoản đầu tư đầu tiên trong gói 550 tỷ USD của Nhật Bản
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố loạt dự án đầu tiên trị giá 36 tỷ USD trong khuôn khổ cam kết đầu tư và cho vay 550 tỷ USD của Nhật Bản vào Mỹ, tập trung vào năng lượng và sản xuất chiến lược.
'Lễ hội ánh sáng' Diwali tạo làn sóng mua sắm kỷ lục tại Ấn Độ
(VNF) - Vào mỗi dịp cuối thu, Ấn Độ bước vào một cuộc chuyển mình ngoạn mục. Đường phố rực rỡ ánh đèn, nhà cửa khoác lên lớp sơn mới, các khu chợ chật kín người mua sắm, và nền kinh tế như được tiếp thêm một nguồn năng lượng tích cực nhờ “lễ hội ánh sáng” Diwali.
Trước cảnh báo Bitcoin về 10.000 USD, 'cá mập' vẫn chi 168 triệu USD gom vào
(VNF) - Trong bối cảnh Bitcoin đang giao dịch thấp hơn đáng kể so với đỉnh lịch sử, một số chuyên gia cảnh báo kịch bản giảm sâu xuống 10.000 USD. Tuy nhiên, Strategy vẫn tiếp tục chi hàng trăm triệu USD để gia tăng vị thế, cho thấy sự phân hóa rõ nét về quan điểm trên thị trường.
Thuế quan của TT Trump bị chặn đứng, Đông Nam Á hưởng lợi lớn
(VNF) - Quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ vô hiệu hóa các mức thuế quan “có đi có lại” do Tổng thống Donald Trump áp đặt được các nhà phân tích nhận định sẽ mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu Đông Nam Á, ít nhất trong ngắn hạn, đồng thời đẩy thương mại toàn cầu vào một giai đoạn bất ổn mới.
Đầu năm mới, tàu lớn dồn dập ‘xông đất’ cảng biển Bắc Trung Bộ
(VNF) - Những ngày đầu năm 2026, dọc dải bờ biển Bắc Trung Bộ hàng loạt tàu trọng tải lớn nối đuôi nhau cập bến, cần cẩu hoạt động xuyên ca, hàng hóa được bốc xếp khẩn trương.































































