Kinh tế học đã chỉ ra rằng mọi nguồn lực trong xã hội đều khan hiếm, vì vậy, mọi quyết định trong tiêu dùng và sản xuất của mỗi cá nhân đều cần đảm bảo sử dụng đầy đủ và hiệu quả nguồn lực. Để sử dụng nguồn lực hiệu quả, tất cả các nền kinh tế quốc dân trong mọi giai đoạn phát triển đều phải thực hiện ba chức năng cơ bản sau:
- Sản xuất cái gì?
- Sản xuất như thế nào?
- Sản xuất cho ai?
Sản xuất cái gì là vấn đề đầu tiên trong 3 vấn đề cơ bản của nền kinh tế cần giải quyết. Cơ sở của vấn đề này xuất phát từ sự khan hiếm nguồn lực trong xã hội. Với nguồn lực hiện có, xã hội phải lựa chọn để sản xuất một số loại hàng hóa nhất định. Việc lựa chọn hàng hóa, dịch vụ nào để sản xuất sẽ được căn cứ vào nhiều yếu tố như cầu của thị trường, khả năng về các yếu tố đầu vào của doanh nghiệp, tình hình cạnh tranh, giá cả. Trong nền kinh tế thị trường, giá cả sẽ là tín hiệu trực tiếp nhất giúp người sản xuất quyết định sản xuất cái gì.
Mặc dù các nhà kinh tế học đã chỉ ra rằng các biện pháp tiếp thị cũng có thể ảnh hưởng đến cầu tiêu dùng trong ngắn hạn nhưng chính sự tương tác giữa người mua và người bán vì lợi ích cá nhân sẽ quyết định sản phẩm và dịch vụ nào được sản xuất.
Mục đích chủ yếu của vấn đề này giúp nền kinh tế giảm tối thiểu sự lãng phí trong việc sản xuất ra những sản phẩm không cần thiết và tăng cường tối đa những sản phẩm cần thiết.
Sau khi xác định loại hàng hóa dịch vụ nào cần được sản xuất, câu hỏi quan trọng thứ hai trong 3 vấn đề cơ bản của nền kinh tế cần phải giải quyết là sản xuất như thế nào. Việc giải quyết đúng đắn vấn đề này thông thường đồng nghĩa với việc sử dụng số lượng đầu vào ít nhất để sản xuất ra số lượng sản phẩm đầu ra nhất định.
Câu hỏi này bao gồm các vấn đề về lựa chọn công nghệ sản xuất, lựa chọn các yếu tố đầu vào và lựa chọn phương pháp sản xuất. Trong nền kinh tế thị trường, các nhà sản xuất vì mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận sẽ phải sử dụng các nguồn lực chi phí thấp nhất có thể sao cho số lượng và chất lượng sản phẩm không thay đổi. Các phương pháp và kỹ thuật sản xuất mới chỉ có thể được chấp nhận khi chúng làm giảm chi phí sản xuất. Trong khi đó, các nhà cung cấp nguồn lực sản xuất sẽ cung cấp nguồn lực đem lại cho họ các giá trị cao nhất.
Ví dụ, để sản xuất điện, các nhà máy được xây dựng có thể là nhà máy nhiệt điện, thủy điện, điện nguyên tử tùy thuộc vào chi phí và khả năng vận hành của nhà máy. Một số quốc gia trên thế giới tập trung vào sản xuất một số loại hàng hóa dịch vụ nhất định để trao đổi với các quốc gia khác sau khi đã so sánh trên cơ sở chi phí cơ hội thấp nhất.
Sản xuất cho ai là vấn đề cuối cùng trong 3 vấn đề cơ bản của nền kinh tế. Quyết định sản xuất cho ai bao gồm việc lựa chọn phương pháp phân phối và xác định rõ ai sẽ được hưởng và được lợi từ những hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ra. Vì nguồn lực là khan hiếm, sẽ có cạnh tranh trong tiêu dùng và sản phẩm thuộc về người có khả năng chi trả cho việc mua sản phẩm. Tuy nhiên, vấn đề này sẽ được chính phủ xem xét và điều tiết thông qua các chính sách về thuế, giá cả và trợ cấp nhằm đảm bảo cho cả những người nghèo, khó khăn, có thu nhập thấp cũng được hưởng những thành quả từ nguồn lực của xã hội.
Thu nhập chính là nguồn tạo ra năng lực mua bán của các cá nhân và phân phối thu nhập được xác định thông qua tiền lương, tiền lãi, tiền cho thuê và lợi nhuận trên thị trường nguồn lực sản xuất. Trong nền kinh tế thị trường, những ai có nguồn tài nguyên, lao động, vốn và kỹ năng quản lý cao hơn sẽ nhận thu nhập cao hơn. Với thu nhập này, các cá nhân đưa ra quyết định loại và số lượng sản phẩm sẽ mua trên thị trường sản phẩm và giá cả định hướng cách thức phân bổ nguồn lực cho những ai mong muốn trả với mức giá thị trường.
Trước năm 1973, tổ chức các nước xuất khẩu dầu (OPEC) thực hiện việc cắt giảm sản lượng dẫn đến dầu trở nên khan hiếm, những người sử dụng không thể ngay lập tức dừng việc sử dụng dầu dẫn đến việc giá dầu tăng gấp 3 lần. Người tiêu dùng nhanh chóng có xu hướng sử dụng ít dầu hơn và những nhà sản xuất khác ngoài OPEC bán được nhiều hơn. Những phản ứng của thị trường được chi phối bởi giá cả và một phần trong cách thức xác định sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất cho ai.
Trước tiên, về việc sản xuất như thế nào, khi giá dầu tăng cao, mọi tác nhân trong nền kinh tế đều chuyển sang hướng cắt giảm những sản phẩm phụ thuộc vào dầu. Các hãng hóa chất phát triển các đầu vào nhân tạo thay cho các đầu vào từ dầu, các hãng hàng không đặt hàng nhiều hơn đối với các máy bay tiết kiệm nhiên liệu. Giá dầu cao hơn làm cho nền kinh tế sản xuất theo hướng sử dụng ít dầu hơn.
Về vấn đề sản xuất cái gì, các hộ gia đình chuyển sang sử dụng lò sưởi khí đốt tập trung và sử dụng xe ô tô nhỏ hơn. Những người đi làm hạn chế sử dụng ô tô hoặc đi bộ đến nơi làm việc. Giá dầu cao làm nhu cầu sử dụng các sản phẩm phụ thuộc vào dầu giảm mạnh và người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang các loại hàng hóa thay thế. Do vậy, hoạt động sản xuất các hàng hóa thay thế được khuyến khích. Cụ thể, các đơn vị thiết kế sản xuất ô tô cỡ nhỏ hơn, kiến trúc sư sử dụng năng lượng mặt trời và các phòng nghiên cứu tạo ra những sản phẩm thay thế cho dầu trong công nghiệp hóa chất.
Về vấn đề sản xuất cho ai, sau năm 1973, giá dầu tăng cao, doanh thu từ dầu của OPEC tăng nhanh và phần nhiều trong số doanh thu tăng lên được chi tiêu cho những hàng hóa được sản xuất ở các nước công nghiệp phương Tây. Trên phương diện hàng hóa, giá dầu tăng làm tăng sức mua của OPEC và làm giảm sức mua của các nước nhập khẩu dầu như Đức, Nhật Bản. Sau năm 1982, sức mạnh của OPEC suy giảm dần khi những nhà cung cấp khác tham gia vào thị trường và người sử dụng đã dùng các hàng hóa thay thế thích hợp. Tuy nhiên, vào năm 1999, OPEC hành động một lần nữa khi cắt giảm sản lượng, đẩy giá dầu tăng cao và gây ra một cuộc khủng hoảng nhiên liệu khác vào năm 2000.
Nhìn chung, các cú sốc giá dầu minh họa xã hội phân bổ các nguồn lực khan hiếm như thế nào cho các mục đích sử dụng khác nhau. Giá dầu cao hơn phản ánh sự khan hiếm nhiều hơn của nó khi OPEC cắt giảm mức sản xuất.
Tags:
(VNF) - Các chuyên gia, Đại biểu Quốc hội chung một quan điểm, việc thu thuế từ đồng doanh thu đầu tiên đối với thuế VAT khi vượt ngưỡng 1 tỷ đồng có thể sẽ gây nguy cơ chia tách hộ, doanh thu nhằm né nghĩa vụ. Do đó, về lâu dài cần một chính sách thuế để người dân tự nguyện và trung thực.
(VNF) - Thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt về thị phần khi Top đầu tiếp tục khẳng định vị thế, trong khi nhóm dưới đang bứt lên mạnh mẽ, đặc biệt là DN bảo hiểm của ngân hàng lớn.
(VNF) - Theo lãnh đạo một số DN bảo hiểm phi nhân thọ để có thể tăng trưởng trong một thị trường đầy thử thách sắp tới, các công ty cần phải có chiến lược tái cấu trúc, tập trung vào các phân khúc thế mạnh để cạnh tranh.
Tin tưởng người thân, đứng tên vay 4 tỷ đồng, sau đó tiếp tục ký nhận tiền cọc bán nhà, người đàn ông ở TPHCM rơi vào cảnh vừa gánh nợ ngân hàng, vừa đối mặt nguy cơ đền cọc hàng tỷ đồng.
(VNF) - Ngày 4/5 là hạn cuối nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025, nhưng nhiều người bất ngờ khi kiểm tra trên ứng dụng eTax Mobile phát hiện các khoản thu nhập vãng lai nhỏ chỉ vài trăm nghìn đồng chưa được khấu trừ thuế. Những khoản tưởng như không đáng kể này lại buộc người nộp thuế phải tự quyết toán, thậm chí đối diện nguy cơ bị xử phạt do quá hạn.
(VNF) - Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Kế toán thuế Keytas nhìn nhận, mức tạm khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân theo đề xuất của Bộ Tài chính lên 5 triệu đồng vẫn còn bộc lộ những bất cập, do đó, ông đề xuất nâng ngưỡng hoặc bỏ luôn quy định này.
(VNF) - Bộ Tài chính đang đề xuất mở rộng diện áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế, trong đó đáng chú ý là trường hợp có số nợ từ 1 triệu đồng trở lên và không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
(VNF) - Theo TS. Hồ Quốc Tuấn, “Người dân chọn vàng, không phải vì họ yêu vàng, mà vì đó là lựa chọn khả thi nhất trong những gì họ có". Nếu không tạo ra các kênh sinh lời đủ hấp dẫn và an toàn, rất khó để dòng tiền rời vàng và chảy vào sản xuất.
(VNF) - Không chỉ mở rộng mạng lưới "wealth centre", ngân hàng này còn phát triển các dịch vụ tài chính và quản lý tài sản toàn diện nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng phức tạp của nhóm khách hàng siêu giàu.
(VNF) - Các chuyên gia đều thừa nhận, khi ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng được thông qua nhưng chỉ áp dụng với thuế TNCN, còn thuế VAT sẽ chịu từ đồng doanh thu đầu tiên, có nguy cơ tạo hệ luỵ hộ kinh doanh chia nhỏ doanh thu, lách thuế.
(VNF) - Nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng, mở rộng diện hỗ trợ, giúp giảm áp lực tuân thủ, tạo dư địa cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ phát triển.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết trong hơn 13 triệu người nộp thuế, hiện chỉ có 4,2 triệu đã cài đặt và sử dụng eTax Mobile, vẫn còn hơn 9 triệu người cần cơ quan thuế hỗ trợ, chuẩn hoá dữ liệu.
(VNF) - Cơ quan thuế tỉnh Nghệ An đã có những hướng dẫn đối với một số lỗi liên quan đến người phụ thuộc khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trên eTax Mobile.
(VNF) - Từ công việc đầu tiên, hôn nhân, sinh con đến chăm sóc cha mẹ và nghỉ hưu thậm chí ly hôn... phụ nữ phải đối mặt với nhiều bước ngoặt tài chính quan trọng. Việc hiểu rõ từng giai đoạn và chuẩn bị kế hoạch phù hợp không chỉ giúp đảm bảo sự ổn định cá nhân mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tương lai lâu dài.
Vay 100 triệu, sau vài năm gia đình tá hỏa khi nhận được thông báo từ ngân hàng về giá trị khoản vay và buộc phải bỏ ra hơn 1,8 tỷ đồng để chuộc lại căn nhà của gia đình.
(VNF) - Khối tài sản khổng lồ của ông Kevin Warsh hé lộ một "khe hở" ít người biết trong mô hình văn phòng quản lý tài sản gia đình: cho phép nhân sự chủ chốt cùng đầu tư với giới siêu giàu. Cơ chế này đang ngày càng phổ biến và có thể mang lại lợi nhuận hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu USD.
(VNF) - Ban lãnh đạo bảo hiểm DBV cam kết với các cổ đông, với kết quả kinh doanh tăng trưởng “vượt trội” của quý I/2026, sẽ phấn đấu đạt và vượt kế hoạch năm 2026.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam sẽ phải đối mặt với "già hoá" dân số vào năm 2036, Bộ Tài chính đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an sinh xã hội, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước.
Nhiều người có khoản nợ thuế chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng bị xử phạt tới hơn 5,7 triệu đồng do chậm quyết toán. Xót ví, anh T. ở Hà Nội không ngờ và chia sẻ cảnh báo với người nộp thuế khi có hơn 1 nguồn thu nhập.
(VNF) - Dữ liệu của BHXH Việt Nam cho biết hiện có khoảng 419.000 người đang hưởng lương hưu dưới 2,34 triệu đồng/tháng, chiếm khoảng 4,3%.
(VNF) - Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc kế toán thuế Keytas, ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng đã là một bước tiến phù hợp. Tuy nhiên, để đảm bảo chính sách được bao phủ và có tính hỗ trợ hơn nữa, cần xem xét chỉ tính thuế phần vượt doanh thu với cả 2 sắc thuế VAT và TNCN.
(VNF) - Đây là nội dung đáng chú ý được lãnh đạo TPBank chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 ngày 24/4.
(VNF) - Chia sẻ tại Đại hội cổ đông, đại diện các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đều đánh giá, rủi ro biến động địa chính trị là thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội tăng trưởng đã đề ra, đảm bảo cam kết với các cổ đông.
(VNF) - Vay thế chấp đang dần trở thành lựa chọn phổ biến tại Việt Nam trong bối cảnh quan niệm về nợ vay của các thế hệ thay đổi rõ rệt. Từ chỗ ưu tiên tích lũy và mua nhà bằng tiền mặt, nhiều người trẻ ngày nay cởi mở hơn với đòn bẩy tài chính, xem việc vay mua nhà như một công cụ để sớm sở hữu tài sản và tối ưu dòng tiền cá nhân.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT VINARE cho rằng, “tái bảo hiểm quốc gia đứng sau, nên phải tăng trưởng cao hơn để hỗ trợ cho DN và thị trường”. Đây chính tầm nhìn chiến lược của VINARE trong giai đoạn sắp tới và yêu cầu rất cao để DN nỗ lực duy trì mức tăng trưởng 2 con số trong năm 2026.
(VNF) - Các chuyên gia, Đại biểu Quốc hội chung một quan điểm, việc thu thuế từ đồng doanh thu đầu tiên đối với thuế VAT khi vượt ngưỡng 1 tỷ đồng có thể sẽ gây nguy cơ chia tách hộ, doanh thu nhằm né nghĩa vụ. Do đó, về lâu dài cần một chính sách thuế để người dân tự nguyện và trung thực.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.
