Hải quân Trung Quốc hôm 30/9 triển khai tàu khu trục Lan Châu ngăn cản chiến hạm USS Decatur của hải quân Mỹ tuần tra tự do hàng hải trong phạm vi 12 hải lý quanh đảo nhân tạo Bắc Kinh bồi đắp phi pháp trên đá Ga Ven thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Trong lần chạm trán này, tàu chiến Trung Quốc đã có những động thái "chưa từng thấy", khi di chuyển theo kiểu cắt mặt và áp sát Decatur ở khoảng cách chỉ 41 m.
Bonnie Glaser, chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng hành động quyết liệt đến bất ngờ này của tàu chiến Trung Quốc nhiều khả năng là một đòn "nắn gân" Mỹ, được phê chuẩn từ Chủ tịch Tập Cận Bình, nhằm thể hiện sự cứng rắn của nước này với Washington sau một loạt căng thẳng trong thương mại, cấm vận quân sự và quan hệ với Đài Loan.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng cách hành xử hung hăng, phớt lờ quy tắc tránh va chạm bất ngờ trên biển cũng như luật pháp quốc tế của Trung Quốc sẽ là đòn "gậy ông đập lưng ông", không chỉ phản tác dụng với Bắc Kinh mà còn ảnh hưởng đến hòa bình, ổn định trong khu vực.
Mark J. Valencia, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Biển Đông ở Trung Quốc, viết trên SCMP rằng những cuộc chạm trán như giữa tàu Decatur và Lan Châu không phải là do vô tình, mà là hành động có chủ ý nhằm "kiểm tra giới hạn và phát đi thông điệp".
"Giới hạn" mà Trung Quốc muốn kiểm tra ở đây chính là khả năng áp đặt luật chơi trên Biển Đông. Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ vùng biển này bằng việc đơn phương vẽ ra "đường chín đoạn" và coi toàn bộ mặt biển, tài nguyên dưới đáy biển cũng như vùng trời phía trên là của họ, theo Forbes.
"Theo quan điểm của Trung Quốc, Biển Đông là sân nhà của họ và họ không muốn bất cứ người ngoài nào có mặt ở đó", Jean-Francois Fiorina, phó giám đốc Đại học Quản lý Grenoble, Pháp, nhận định. "Quan điểm này xuất phát từ yếu tố quân sự và chiến lược, khi họ muốn bảo vệ các tuyến hàng hải đưa hàng hóa Trung Quốc ra nước ngoài".
Fiorina cho rằng vụ tàu chiến Lan Châu áp sát khu trục hạm Decatur là minh chứng cho thấy Trung Quốc muốn áp đặt quy tắc hàng hải của riêng mình trên Biển Đông, bất chấp các quy định và thông lệ của luật pháp quốc tế. Tham vọng độc chiếm Biển Đông cũng thúc đẩy Bắc Kinh phản ứng một cách quyết liệt mỗi khi tàu chiến Mỹ và đồng minh tiến gần các thực thể mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép trên Biển Đông, dù những phương tiện này đang di chuyển trên vùng biển quốc tế.
Về mặt an ninh và quân sự, hoạt động tự do hàng hải (FONOP) trên Biển Đông theo quy định của luật pháp quốc tế được nhiều quốc gia trong khu vực thừa nhận và tôn trọng. Việc tàu chiến Trung Quốc cố tình tìm cách cản trở hoạt động này sẽ đẩy Bắc Kinh vào thế đối nghịch với thông lệ được quốc tế công nhận rộng rãi, với Mỹ và các đồng minh như Nhật, Pháp, Anh, Australia, những nước đang tăng cường hiện diện ở Biển Đông bằng các chiến dịch tuần tra tự do hàng hải.
Hành vi ngăn trở "nguy hiểm và thiếu chuyên nghiệp" của tàu Lan Châu vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ phía Mỹ. Chuyên gia Euan Graham từ Viện Lowy cho rằng khi tàu Lan Châu áp sát ở khoảng cách 41 m, nếu tàu Decatur không chuyển hướng gấp, "chắc chắn sẽ có va chạm giữa hai chiến hạm và lập tức gây thương vong cho thủy thủ cả hai bên, thậm chí là cuộc xung đột lớn hơn".
Các chuyên gia phân tích cho rằng cách hành xử này của Trung Quốc sẽ không khiến Mỹ chùn bước trên Biển Đông, mà Washington nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng sức ép với Bắc Kinh trên nhiều lĩnh vực, kể cả an ninh lẫn thương mại.
Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ vừa đề xuất kế hoạch tổ chức một loạt cuộc diễn tập tại khu vực rộng lớn kéo dài Biển Đông tới eo biển Đài Loan trong tháng 11, với sự tham gia của nhiều tàu chiến và máy bay, nhằm phô diễn sức mạnh quân sự của Washington và phát thông điệp mạnh mẽ tới Bắc Kinh, CNN hôm 3/10 dẫn nguồn tin từ các quan chức quốc phòng cấp cao.
Kế hoạch diễn tập này được thiết kế như một lời cảnh báo tới Trung Quốc, nhắc nhở các lãnh đạo nước này rằng Mỹ hoàn toàn có khả năng đối phó nhanh chóng với bất cứ kẻ thù tiềm tàng nào.
Fiorina cho rằng cách với phản ứng này của Mỹ, nếu hải quân Trung Quốc vẫn tiếp tục hành xử như trong vụ áp sát tàu Decatur, nguy cơ nổ ra đụng độ bất ngờ sẽ rất cao, gây ra những hậu quả khó lường. "Cuộc chiến tiếp theo có lẽ sẽ nổ ra trên Biển Đông", chuyên gia này nhận định. "Nhiều quốc gia rất lo ngại về môi trường địa chính trị tương lai ở đây".
Về chính trị, những vụ "cắt mặt" tàu chiến Mỹ như vậy thể hiện lập trường cứng rắn của Trung Quốc trên Biển Đông và sẽ thúc đẩy tâm lý dân tộc chủ nghĩa tăng cao ở nước này. Tuy nhiên, chính tâm lý dân tộc chủ nghĩa này có thể đẩy Bắc Kinh vào thế khó trong cuộc đối đầu trên nhiều mặt trận với Mỹ.
Qua những vụ như vậy, người Trung Quốc sẽ khó chấp nhận để lãnh đạo nước này nhượng bộ Mỹ trong chiến tranh thương mại, khiến cánh cửa đàm phán trở nên hẹp hơn. Trong trường hợp xảy ra sự cố bất ngờ trên biển, Bắc Kinh cũng có ít lựa chọn hơn để giảm nhiệt căng thẳng.
Về kinh tế và thương mại, đối diện với cách hành xử cứng rắn của Trung Quốc trên Biển Đông, tuyến hàng hải chiến lược nơi gần 5 nghìn tỷ USD hàng hóa của thế giới di chuyển qua mỗi năm, Mỹ sẽ có những biện pháp gây sức ép lớn hơn với đối thủ. Cuộc chiến thương mại vốn rất khốc liệt giữa Mỹ và Trung Quốc vì vậy nhiều khả năng sẽ tiếp diễn ở mức độ quyết liệt hơn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng Mỹ và Trung Quốc sẽ hết sức tránh nguy cơ leo thang căng thẳng dẫn đến xung đột. Tân Thủ tướng Australia Scott Morrison mới đây kêu gọi các bên "giữ cái đầu lạnh" và không làm bất cứ điều gì gây thêm căng thẳng trong khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis cũng khẳng định Washington và Bắc Kinh đơn giản là đang có những bất đồng và cần học cách gạt bỏ những khác biệt.
"Chúng tôi cần phải học cách quản lý mối quan hệ", Mattis tuyên bố hôm 2/10. "Chúng tôi sẽ làm như vậy".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng hôm qua khẳng định Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, đồng thời đề nghị các nước có đóng góp tích cực và thiết thực vào việc duy trì hoà bình, ổn định, tôn trọng và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý quốc tế liên quan, thượng tôn pháp luật trên các vùng biển và đại dương.
Xem thêm >> Mỹ, Anh, Hà Lan, Canada ‘hợp sức’ cáo buộc Nga tấn công mạng toàn cầu
Tags:
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
(VNF) - CIMB vượt qua áp lực suy giảm biên lợi nhuận và những thách thức từ biến động tỷ giá, với thu nhập hoạt động quý đầu tiên duy trì ổn định.
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.
