Gần bốn thập kỷ sau Đổi mới, kinh tế tư nhân Việt Nam đã vươn lên trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Năm 2024, khu vực này đóng góp 43% GDP, chiếm tới 57% vào mức tăng trưởng GDP - cao nhất trong các thành phần kinh tế; nắm giữ 53,4% tổng vốn đầu tư xã hội, sử dụng hơn 82% lực lượng lao động, đóng góp 38,6% tổng lợi nhuận trước thuế và 51% thu nhập tạo ra cho người lao động trong khu vực doanh nghiệp.
Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng là nhiều dấu hiệu cho thấy có một số DN “chững lại” và “hụt hơi”. GS.TS Ngô Thắng Lợi (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết, tốc độ tăng trưởng về số lượng doanh nghiệp, doanh thu, vốn đầu tư và lao động giai đoạn 2016 - nay đang chậm lại so với 2011 - 2015, thậm chí thấp hơn khu vực doanh nghiệp FDI. Một hiện tượng đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp tư nhân không muốn lớn hoặc thậm chí “mini hóa”, thu hẹp quy mô hoạt động. Quy mô bình quân của doanh nghiệp tư nhân về vốn, lao động và doanh thu hiện nhỏ hơn nhiều so với doanh nghiệp nhà nước và FDI.
Theo GS.TS Nguyễn Thành Hiếu - Phó Giám đốc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân vẫn chưa đầy đủ, vị trí của khu vực này trong mối quan hệ với các khu vực kinh tế khác chưa được định vị rõ ràng.
Bên cạnh đó, thể chế và chính sách chưa thực sự bao trùm và công bằng; thủ tục hành chính còn rườm rà; môi trường kinh doanh thiếu ổn định; sự liên kết giữa các doanh nghiệp tư nhân, cũng như giữa tư nhân với cộng đồng doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, còn lỏng lẻo. Bản thân khu vực tư nhân cũng chưa có mô hình hợp tác hiệu quả, đôi khi cạnh tranh không lành mạnh.
Về năng lực nội tại, nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, vốn mỏng, khó tiếp cận tín dụng, trình độ quản trị và năng lực công nghệ hạn chế. Năng suất lao động của khu vực tư nhân chỉ bằng 34% khu vực nhà nước và 69% khu vực FDI. Tỉ lệ doanh nghiệp công nghệ cao mới đạt 12,1%, mức ứng dụng công nghệ tiên tiến chỉ khoảng 2%. Gần một nửa số doanh nghiệp tư nhân thua lỗ hàng năm; thu nhập của người lao động chỉ bằng 57,1% khu vực nhà nước và 80,5% khu vực FDI.
Nghị quyết 68-NQ/TW (4/5/2025) đặt mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, đóng góp 55 - 58% GDP, 35 - 40% tổng thu ngân sách; đến năm 2045, ít nhất 3 triệu doanh nghiệp tư nhân, đóng góp trên 60% GDP và đạt năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và toàn cầu. Để hiện thực hóa, theo GS.TS Ngô Thắng Lợi, khu vực tư nhân cần đạt tăng trưởng khoảng 10,3%/năm giai đoạn trước 2025, và từ 11,5 - 12%/năm trở lên sau 2025 - cao hơn nhiều so với hiện tại.
Giải pháp cốt lõi là cải cách thể chế toàn diện: xác định rõ vị trí của kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất trong hệ thống kinh tế quốc dân, đảm bảo các loại hình doanh nghiệp (nhà nước, tư nhân, FDI) có cơ hội ngang nhau trong tiếp cận đầu vào, hoạt động sản xuất - kinh doanh và phân phối kết quả.
Cần xây dựng các mô hình gắn kết doanh nghiệp tư nhân ở nhiều quy mô, thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp người Việt ở nước ngoài. Đồng thời, nâng cao năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.
TS Trần Văn Thế - Chủ tịch HĐQT Công ty Đầu tư và phát triển Indel nhấn mạnh: phải hoàn thiện thể chế đồng bộ, minh bạch, ổn định ở các lĩnh vực then chốt như đầu tư, đất đai, tín dụng và hợp tác công – tư; cải cách thủ tục hành chính “đi vào thực chất” để giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.
Ông Thế đề xuất, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm trụ cột chiến lược. Nhà nước cần tăng tỉ trọng tín dụng, hỗ trợ lãi suất cho dự án chuyển đổi số, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp lớn dẫn dắt SME, hỗ trợ tài chính cho các sáng kiến liên kết, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, cần cho phép viên chức, tổ chức sở hữu tài sản trí tuệ hoặc sản phẩm khoa học được góp vốn thành lập doanh nghiệp - tạo thêm cầu nối giữa nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm.
Nếu gỡ bỏ được “nút thắt” thể chế, tăng cường liên kết, nâng cấp năng lực công nghệ và quản trị, kinh tế tư nhân hoàn toàn có thể trở thành “đầu kéo” tăng trưởng, đóng góp ngày càng lớn vào sự thịnh vượng quốc gia thay vì rơi vào tình trạng “không muốn lớn” như hiện nay.
Tags:
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
(VNF) - Sau thời gian dài thi công dự án dẫn nước Sông Hồng vào Sông Tô Lịch, kết hợp chống ngập nhiều đoạn trên đường Võ Chí Công (Hà Nội) đã được hoàn trả mặt bằng, dần thông thoáng và khoác lên diện mạo mới.
