[VNF cuối tuần] Kinh tế thị trường và rổ trứng Ba Huân
Thụy Khanh -
12/08/2018 09:09 (GMT+7)
(VNF) - Dù có lịch sử hơn 20 năm phát triển và là doanh nghiệp lớn về cung ứng sản phẩm gia cầm, Công ty Cổ phần Ba Huân vẫn như một đứa trẻ khi lăn lộn trong nền kinh tế thị trường.
Bà Phạm Thị Huân tại dây chuyền sản xuất của Công ty Cổ phần Ba Huân
Ngày 6/8, lá đơn kêu cứu lên Thủ tướng của Ba Huân được công bố trên truyền thông. Chỉ một ngày sau đó, VinaCapital tuyên bố dừng đầu tư vào Ba Huân. Một ngày sau nữa, hai bên chính thức ký thỏa thuận chấm dứt đầu tư. Tất cả nhanh như một cơn gió. Thật giống như tình cảnh hôn nhân đời thường “ba hôm trước ấm như lửa, ba hôm nữa lạnh như băng”.
Chuyện VinaCapital và Ba Huân đã gây ra vô số tranh cãi trong giới đầu tư cũng như dư luận xã hội. Người trách VinaCapital cũng có, kẻ chê Ba Huân cũng nhiều. Nhưng trách hay chê một bên hoặc cả hai bên, đều phải thừa nhận rằng doanh nghiệp Việt vẫn còn quá trẻ con với nền kinh tế thị trường.
Ba Huân – một trong những doanh nghiệp cung cấp trứng và thịt gia cầm hàng đầu Việt Nam, không thể nói rằng VinaCapital “đánh lừa” mình bằng việc cài cắm điều khoản bất lợi trong hợp đồng. Ba Huân cũng không thể nại lý do kêu cứu là do hợp đồng được viết bằng tiếng Anh. Hợp tác làm ăn hàng chục triệu USD, hai bên thương lượng tới 6 tháng mới ký kết mà nói do đọc không kỹ hợp đồng thì đến trẻ con cũng khó nghe.
Quan hệ kinh tế thì phải do thị trường điều chỉnh, ấy vậy mà Ba Huân lại gửi đơn xin Thủ tướng cứu xét. Miệng nói kinh tế thị trường, tay đâm đơn khiếu nại thì ai còn dám hợp tác?
Bà Phạm Thị Huân là một doanh nhân lăn lộn nhiều năm trên thương trường, gây dựng cơ nghiệp từ hai bàn tay trắng. Nhưng có lẽ, bà chưa hiểu nhiều về quỹ đầu tư. Quỹ đầu tư thường chỉ muốn tái cơ cấu tài chính, tìm/thay thế/ép buộc nhà quản lý điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh để hướng tới mục tiêu doanh thu, từ đó đẩy giá trị công ty lên gấp nhiều lần. Sau đó, quỹ đầu tư sẽ thoái vốn để chốt lời.
VinaCapital là một quỹ đầu tư lớn và chuyên nghiệp. Sự chuyên nghiệp của quỹ đầu tư này thể hiện rất rõ ở việc họ luôn nắm cửa thắng trong cuộc làm ăn. Không chỉ đưa ra tỷ suất hoàn vốn rất cao (22%, cao gấp 3 lần lãi suất vay vốn ngân hàng), VinaCapital còn yêu cầu Ba Huân phải chịu phạt hoàn vốn cộng dồn với lãi suất 22% hoặc chuyển giao tối thiểu 51% cổ phần nếu không hoàn thành kế hoạch kinh doanh sau ba năm từ khi nhận vốn đầu tư.
Có lẽ Ba Huân đã quá “ngờ nghệch” khi đặt bút ký vào hợp đồng bởi doanh số phụ thuộc vào quá nhiều yếu tố: sức sản xuất, cầu tiêu thụ, sức khỏe của nền kinh tế quốc dân… - trong số đó, rất nhiều yếu tố mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được. Nếu so ra, việc đi vay ngân hàng để lấy vốn sản xuất còn rẻ hơn so với cổ tức phải trả cho quỹ đầu tư, chưa nói đến độ an toàn còn cao hơn gấp bội.
Tuy nhiên, cho dù Ba Huân thoát được “cửa tử”, giới đầu tư cũng không thể chấp nhận cung cách làm ăn không được thì xin nhà nước “bảo hộ”. Bởi đó là cung cách quá phản cảm đối với nền kinh tế thị trường.
Thị trường là lời ăn lỗ chịu, là chiến trường, là sinh tử. Chữ ký đã hạ xuống hợp đồng cũng như mũi tên bắn đi, làm sao có thể lấy lại. Lý thuyết “bàn tay vô hình” đến hôm nay vẫn được thế giới công nhận rộng rãi. Bàn tay hữu hình của nhà nước có thể can thiệp vào thị trường, nhưng chỉ là hạn hữu để khắc phục những thất bại của kinh tế thị trường.
Việc can thiệp của Chính phủ vào từng doanh nghiệp lại càng phải hạn chế và đôi khi chỉ là bất đắc dĩ. Chẳng hạn như hồi năm 2008, Chính phủ Mỹ buộc phải bơm 85 tỷ USD vào AIG, tập đoàn bảo hiểm lớn nhất thế giới, nhằm tránh cho thị trường tài chính nước này có một kết cục tồi tệ hơn, sau một loạt sự ra đi của Lehman Brothers, Washington Mutual, Merill Lynch.
Ý chí chính trị, dù tốt đến thế nào, cũng không thể giá đỡ cho quan hệ kinh tế. Kinh tế cần phải và tất yếu tự vạch đường đi cho mình.
Lịch sử M&A Việt Nam không thiếu những cuộc hôn nhân hạnh phúc như cái cách Mekong Capital đưa Thế Giới Di Động lên đỉnh vinh quang. Nhưng lịch sử cũng ghi nhận nhiều trường hợp ông chủ bị đẩy khỏi công ty do mình sáng lập sau khi nhận vốn từ quỹ đầu tư.
Vấn đề rõ ràng chỉ là cách thức bắt tay giữa hai đơn vị. Doanh nghiệp khôn ngoan sẽ dùng vốn như hoàng đế sai khiến tướng sĩ. Ngược lại, doanh nghiệp kém khôn ngoan sẽ chịu cảnh gậy đập lưng mình, như cách nói của Karl Marx, giống như “một phù thủy đã mất đi quyền năng kiểm soát ma giới và không thể triệu hồi sức mạnh từ chúng thông qua các câu thần chú được nữa”.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.