Triển lãm ô tô lớn nhất nước Đức tại Munich (kết thúc ngày 14/9) đã chứng kiến sự đối lập rõ rệt giữa truyền thống và xu hướng mới. Tại trung tâm lịch sử của thành phố, những “gã khổng lồ” Đức chiếm lĩnh không gian quen thuộc: trước nhà hát opera tân cổ điển, BMW đặt chiếc SUV điện iX3 trên bệ đá lấp lánh. Còn tại cung điện thời Phục Hưng Residenz, Mercedes-Benz dựng hẳn một studio thiết kế mô phỏng lưới tản nhiệt khổng lồ để trình diễn mẫu GLC cải tiến.
Thế nhưng, các sảnh triển lãm chính tại vùng ngoại ô lại mang một diện mạo hoàn toàn khác. Tại đây, những thương hiệu xe điện non trẻ của Trung Quốc không chỉ áp đảo về số lượng mà còn vượt trội về công nghệ và giá cả, khiến các tên tuổi lâu đời của châu Âu bị lu mờ.
BYD, Xpeng, Changan và Dongfeng giới thiệu loạt mẫu xe điện với công nghệ hiện đại, giá bán cạnh tranh hơn hẳn so với sản phẩm phương Tây, đồng thời công bố kế hoạch mở rộng quy mô tại châu Âu - thị trường trọng điểm trong chiến dịch xuất khẩu toàn cầu.
Tuy nhiên, sự hứng khởi ở trời Âu lại đối lập hoàn toàn với thực trạng trong nước: ngành ô tô Trung Quốc đang chìm trong một cuộc chiến giá kéo dài do tình trạng dư thừa công suất.
Thành công ban đầu của ngành xe điện Trung Quốc bắt nguồn từ chiến lược hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ. Khoảng 15 năm trước, Bắc Kinh nhận ra các hãng xe nội địa khó cạnh tranh trong phân khúc xe xăng dầu, nhưng có thể dẫn đầu ở lĩnh vực xe điện nếu được “bơm” đủ trợ cấp và chính sách ưu đãi.
Làn sóng đầu tư bùng nổ, hàng chục công ty mới ra đời, đưa thị trường xe điện trở thành mảnh đất màu mỡ. Năm nay, xe điện dự kiến chiếm tới 60% tổng doanh số ô tô trong nước.
Hiện có khoảng 130 công ty ô tô nội địa Trung Quốc cùng nhau tranh giành thị phần, song chỉ có ít doanh nghiệp đạt sản lượng cao. Các kết quả phân tích cho thấy nếu tất cả các nhà máy hoạt động hết công suất, lượng xe sản xuất sẽ gấp đôi nhu cầu thực tế. Hệ quả là một cuộc chiến giá khốc liệt đã diễn ra.
Theo tập đoàn tài chính Nomura, giá bán trung bình của xe điện Trung Quốc đã giảm 19% trong 2 năm qua, xuống còn khoảng 165.000 nhân dân tệ (23.000 USD), thậm chí một số mẫu xe giảm giá tới 35%.
Dù doanh số ô tô toàn thị trường vẫn tăng trưởng, dự kiến đạt 24 triệu xe trong năm 2025 (tăng 7%) nhưng lợi nhuận của nhiều hãng đã sụt giảm nghiêm trọng. Trong 5 tháng đầu năm nay, lợi nhuận ròng toàn ngành (bao gồm cả hãng xe nước ngoài) giảm 12% so với cùng kỳ, xuống 178 tỷ nhân dân tệ.
Ngay cả những cái tên dẫn đầu cũng chịu áp lực: Geely giảm lợi nhuận ròng 14% trong nửa đầu năm; còn nhà sản xuất lớn nhất Trung Quốc BYD gây sốc khi báo cáo lợi nhuận quý II giảm tới 30% dù doanh thu vẫn tăng 14%. Các nhà cung cấp linh kiện cũng lao đao, nhiều đơn vị phải ngừng hoạt động vì bị chậm thanh toán tới nửa năm.
Trong bối cảnh đó, các hãng xe nước ngoài càng thêm khó khăn. Từng là kẻ thống trị thị trường, nay họ bị lép vế hoàn toàn trước sức bật của thương hiệu nội địa.
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, thị phần xe nội địa tăng từ 34% năm 2020 lên 69% chỉ trong 4 tháng đầu năm 2025. UBS nhận định các hãng nước ngoài “không thể cạnh tranh trong cuộc chiến giá với doanh nghiệp Trung Quốc”.
Chính phủ Bắc Kinh bắt đầu lo ngại trước “sự thoái hóa” - một thuật ngữ tiếng Trung mô tả vòng luẩn quẩn tự hủy hoại của tình trạng cạnh tranh quá mức. Sau khi BYD khởi động một đợt giảm giá lớn vào tháng 5, làn sóng giảm giá lan rộng, buộc giới chức phải can thiệp.
Tháng 6, Bộ Công nghiệp Trung Quốc đã triệu tập các hãng xe, yêu cầu ngừng giảm giá và đẩy nhanh thanh toán cho nhà cung cấp. Một số doanh nghiệp lớn cam kết thanh toán trong vòng 60 ngày, song trên thực tế, các chương trình khuyến mại ngầm như miễn phí bảo hiểm, hỗ trợ tài chính 0% hay sạc điện miễn phí vẫn tiếp tục.
Bà Stella Li, Phó chủ tịch BYD, thẳng thắn thừa nhận: “Có quá nhiều nhà sản xuất ô tô, khoảng 100 hãng cần bị loại bỏ, và thậm chí nếu chỉ còn 20 hãng thì vẫn là quá nhiều”.
Trong khi đó, nỗ lực tái cấu trúc ngành chưa đem lại kết quả. Chính phủ Trung Quóc nhiều lần thúc đẩy sáp nhập các tập đoàn lớn, như kế hoạch hợp nhất Changan và Dongfeng, nhưng vấp phải sự phản đối của các địa phương vì lo ngại mất việc làm và nguồn thu thuế.
Các hãng nhỏ, thua lỗ, vốn nổi lên nhờ tín dụng giá rẻ và ưu đãi hào phóng trong giai đoạn 2010, cũng tiếp tục tồn tại nhờ bảo hộ từ chính quyền địa phương - nơi coi đây là dự án “con cưng”.
Ở một góc độ khác, cuộc chiến giá cũng đang dần định hình và làm “sàng lọc” ra những doanh nghiệp có sức cạnh tranh thực sự. Các ông lớn như BYD, Geely, Chery cùng nhóm khởi nghiệp như Xpeng, Li Auto hay thậm chí Huawei và Xiaomi - nay đã lấn sân sản xuất ô tô - đều cho thấy khả năng thích ứng và duy trì lợi nhuận. Nhờ tối ưu chi phí, các doanh nghiệp này có thể duy trì mức giá thấp trong thời gian dài.
Đồng thời, xuất khẩu trở thành “vị cứu tinh”. Dưới áp lực kép từ sự cạnh tranh trong ngành và sự giám sát ngày càng chặt chẽ của chính phủ, các tập đoàn ô tô Trung Quốc tích cực đẩy mạnh xuất khẩu.
Từ năm 2021 - 2024, lượng xe Trung Quốc xuất khẩu tăng gấp 4 lần, đưa nước này vượt Nhật Bản để trở thành nhà xuất khẩu ô tô số 1 thế giới. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 năm nay, Trung Quốc đã xuất khẩu 4,3 triệu xe, trong đó có 1,5 triệu xe điện - tăng vọt so với chưa đầy 1 triệu xe trong cả năm 2020. Đây là sự thay đổi lớn đối với một ngành công nghiệp vốn lâu nay do châu Âu, Nhật Bản và Mỹ thống trị.
Dẫn đầu xu hướng này là BYD, với doanh số bán ra nước ngoài tăng hơn gấp đôi, đạt trên 630.000 xe chỉ trong 8 tháng. Gần đây, công ty cho biết tự tin có thể đạt 940.000 xe xuất khẩu vào cuối năm, vượt xa mục tiêu ban đầu 800.000 xe mà CEO Vương Truyền Phúc đề ra.
Ở chiều ngược lại, các hãng xe nước ngoài phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Quốc lại đứng trước viễn cảnh u ám. Hai hãng xe Mỹ là Ford và General Motors đang dần mất chỗ đứng tại Trung Quốc. Toyota (Nhật Bản) chống chịu tốt hơn nhưng cũng đang tụt thị phần. Nissan thì lao dốc không phanh. Các hãng xe châu Âu vừa thua tại Trung Quốc, vừa đối mặt nguy cơ thất thế ngay trên “sân nhà” trước sức ép từ các đối thủ Trung Quốc.
Bà Li, Phó chủ tịch BYD, cho rằng Bắc Kinh “sẽ không để” cuộc chiến giá cả tiếp diễn. Theo bà, nếu các hãng xe cạnh tranh bằng đổi mới và công nghệ, xem ai sáng tạo hơn, ai giỏi hơn, thì điều đó sẽ giúp toàn ngành trở nên mạnh mẽ hơn.
Ông Thomas Schemera, Giám đốc điều hành toàn cầu của GAC Motor (một hãng ô tô quốc doanh Trung Quốc) nhận định rằng quá trình hợp nhất các doanh nghiệp đã bắt đầu diễn ra và coi đây là một phần của “sự cạnh tranh bình thường”.
Theo các chuyên gia, một cuộc chiến giá kéo dài sẽ buộc ngành công nghiệp ô tô toàn cầu phải tinh gọn, hiệu quả và đổi mới mạnh mẽ hơn. Trong bức tranh ấy, những tập đoàn xe điện Trung Quốc, vốn được rèn giũa bởi cạnh tranh khốc liệt trong nước, có thể trở thành những kẻ chiến thắng cuối cùng, vươn lên mạnh mẽ cả ở quê nhà lẫn thị trường quốc tế.
Tags:
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Công ty giao dịch XTX Markets của ông Alex Gerko sử dụng chip Nvidia và phương pháp “học sâu” (deep learning) để dự báo biến động giá.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Dự án Metropoli5 của Vietradico tại Nam An Khánh mới đây đã bắt đầu chuyển động sau nhiều năm quây tôn.
