Cần công khai, minh bạch doanh thu thu phí đường bộ
Minh Trang -
17/02/2019 08:09 (GMT+7)
Sau vụ cướp 2,2 tỷ đồng tại trạm thu phí cao tốc TP Hồ Chí Minh -Long Thành - Dầu Giây (HLD), dư luận xã hội đã đặt câu hỏi về vấn đề an ninh, an toàn tại các trạm thu phí, đồng thời nêu nghi vấn việc gian dối, 'khai man' doanh thu thu phí. Câu hỏi đặt ra là, việc giám sát thu phí đường bộ thủ công của cơ quan quản lý đã được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên và hiệu quả hay chưa và tại sao nhà đầu tư BOT lại chần chừ triển khai lắp đặt thu phí tự động không dừng?
Tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây do VEC quản lý, khai thác.
“Lỗ hổng” giám sát thủ công
Để trấn an dư luận, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), đơn vị quản lý, vận hành khai thác tuyến HLD và ba tuyến cao tốc khác đã công bố quy trình thu phí, giám sát cũng như hậu kiểm, bảo đảm quản lý chặt chẽ, minh bạch, công khai. Theo đó, các tuyến do VEC đầu tư đều xây dựng mới, tổ chức thu phí kín (thu phí có kiểm soát đầu vào và đầu ra qua hệ thống thẻ điện tử).
Việc quản lý, sử dụng tiền thu phí được thực hiện theo phương án tài chính các dự án được phê duyệt; ưu tiên dành trả nợ các khoản vay, chi phí quản lý, bảo trì,... Việc giám sát, hậu kiểm được VEC thực hiện qua nhiều khâu, dữ liệu định kỳ được sao lưu phục vụ giám sát, hậu kiểm, lưu trữ tối thiểu 5 năm. Đại diện VEC khẳng định, công tác thu phí, giám sát, hậu kiểm,… đều tuân thủ các quy định hiện hành, bảo đảm công khai và minh bạch.
Những giải trình của VEC chưa đủ để dư luận tin tưởng, bởi đó mới chỉ là thông tin một chiều từ phía doanh nghiệp (DN), chưa phải thông tin chính thức của các cơ quan chức năng. Hơn nữa, quy trình thu phí dù có chuẩn nhưng người thực thi, các cơ quan quản lý, các đơn vị liên quan có thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình hay không lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Sự nghi ngờ về tính minh bạch trong công tác thu phí thật ra đã âm ỉ từ lâu.
Giữa năm 2016, Tổng công ty Xây dựng công trình Giao thông 1 (Cienco 1) - một cổ đông của Công ty cổ phần BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ đã bất ngờ tố cáo việc thu phí tại đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ có nhiều gian lận. Sau đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã vào cuộc thanh tra, xác định chênh lệch giữa số thu bình quân ngày giám sát với số thu bình quân ngày báo cáo của DN dự án là gần 600 triệu đồng/ngày.
Tương tự, Tổng cục Đường bộ Việt Nam cũng vào cuộc thanh tra cao tốc Hà Nội - Bắc Giang, phát hiện một thực trạng tương tự, chênh lệch doanh thu báo cáo và thực tế lên tới hàng trăm triệu đồng/ngày. Đáng tiếc, kết quả này sau đó đã bị chìm vào quên lãng.
Mặc dù “ông chủ BOT” nào cũng khẳng định như đinh đóng cột, việc thu phí được giám sát chặt chẽ, phần mềm thu phí con người không thể can thiệp được, song một thực tế là doanh thu thu phí đang hết sức tù mù. Các cuộc kiểm tra, giám sát hệ thống trạm thu phí tại dự án BOT trên cả nước của Tổng cục Đường bộ Việt Nam những năm vừa qua đã phát hiện nhiều khiếm khuyết, sai sót của nhà đầu tư khi số thu phí dự án báo cáo thấp hơn thời điểm kiểm tra hay hàng loạt các lỗi về dữ liệu phục vụ công tác hậu kiểm, khiến cơ quan nhà nước có thẩm quyền gặp nhiều khó khăn trong kiểm tra, giám sát doanh thu thu phí.
Sớm triển khai thu phí tự động không dừng
Chỉ đến khi vụ cướp trạm thu phí tại Dầu Giây xảy ra, những con số về doanh thu thu phí tại cao tốc HLD mới được đưa ra và nó khiến nhiều người giật mình. Mỗi ngày, cao tốc này đạt doanh thu 3,3 đến 3,4 tỷ đồng, ngày lễ, Tết có thể lên tới 5 đến 6 tỷ đồng/ngày. Nhưng đây cũng mới chỉ là con số doanh thu do nhà đầu tư tự đưa ra, còn doanh thu thực tế bao nhiêu vẫn là một dấu hỏi lớn. Khi được phỏng vấn, nhiều chuyên gia từng nói thẳng, phần mềm thu phí do con người tạo ra, hệ thống thu phí lại do chính “ông chủ BOT” quản lý, việc can thiệp, làm sai lệch dữ liệu đến nay tuy chưa “bắt tận tay” song thực tế kiểm tra nhiều đợt của cơ quan chức năng đã chứng minh, không có gì khẳng định doanh thu thu phí là minh bạch cả.
Mới đây, cơ quan công an điều tra đã phát hiện và xử lý gian lận thu phí của tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương kéo dài từ năm 2015 đến nay. Cơ quan công an đã bắt giữ khẩn cấp Giám đốc Công ty Yên Khánh, chi nhánh Long An và bốn người khác để điều tra về hành vi “mua bán, sử dụng phần mềm trái pháp luật nhằm che giấu doanh số thu phí, trốn thuế” tại các trạm thu phí trên cao tốc này.
Với lưu lượng xe lớn, do đây là tuyến đường cao tốc huyết mạch đến cửa ngõ TP Hồ Chí Minh, nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại số tiền thất thoát sẽ lớn đến như thế nào khi việc quản lý lỗ hổng giám sát thu phí vẫn đang bị bỏ ngỏ? Trong khi đó, nhà đầu tư gian dối doanh thu, sẽ dẫn đến kéo dài thời gian thu phí, điều chỉnh phương án tài chính, số tiền chênh lệch khổng lồ này sẽ rơi vào túi ai? Một trường hợp khác cần phải kể đến, cách đây không lâu, VEC bị phát hiện mất hàng trăm nghìn thẻ thu phí, đã phát cho các phương tiện lưu thông trên tuyến đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai.
Theo kết quả rà soát, từ tháng 1 đến tháng 8-2015, tổng số lượng thẻ định danh do VEC phát ra gần 3,5 triệu thẻ (phát ra từ 11 trạm thu phí trên toàn tuyến), số lượng thẻ định danh không thu hồi được là 137.221 thẻ, chiếm gần 4% số lượng. Giải thích sự việc này, VEC đưa ra lý do trên tuyến có nhiều điểm mở chưa đóng khi khai thác đường cao tốc. Nhưng, nhiều ý kiến đặt ra, tại sao VEC không khai báo sớm vấn đề này và loanh quanh trong việc truy cứu trách nhiệm lãnh đạo đơn vị buông lỏng quản lý.
Để bảo đảm công khai, minh bạch, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã có văn bản yêu cầu Tổng cục Đường bộ Việt Nam khẩn trương rà soát, đánh giá việc quản lý các phần mềm thu phí sử dụng dịch vụ đường bộ tại các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) do Bộ GTVT quản lý.
Trên cơ sở đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đề xuất phương án quản lý phần mềm thu phí dịch vụ phù hợp, chống thất thoát doanh thu, báo cáo Bộ trong tháng 3 tới. Nhằm giám sát chặt chẽ hơn, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đang thực hiện dự án xây dựng quản lý giám sát, khai thác dữ liệu thu phí đường bộ, giám sát cả thu phí một dừng và thu phí không dừng.
Toàn bộ dữ liệu ở các trạm thu phí sẽ được truyền thẳng về Tổng cục, sử dụng một số công cụ để nhận biết các giao dịch bất thường, sau đó sẽ kiểm tra, trong quá trình giám sát sẽ kiểm tra ngẫu nhiên. Phần mềm này sẽ tạo ra kênh giám sát độc lập của cơ quan quản lý nhà nước, đang thí điểm trước ở ba trạm, nếu thành công sẽ nhân rộng ra toàn bộ các trạm.
Bộ GTVT yêu cầu đến hết năm 2019, tất cả các trạm BOT phải chấm dứt thu phí thủ công, chuyển sang thu phí tự động không dừng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Việc thu phí tự động sẽ giúp giám sát hiệu quả việc thu phí, ngăn chặn nạn gian dối, biển thủ doanh thu. Cùng với đó, phát huy lợi ích, hiệu quả cho xã hội như không mất thời gian dừng xe, giảm nguy cơ ùn tắc và tai nạn giao thông.
Mặc dù Chính phủ đặt ra lộ trình, hết năm 2018 tất cả trạm thu phí trên quốc lộ 1 và quốc lộ 14 phải lắp đặt công nghệ thu phí không dừng, hết năm 2019 áp dụng cho tất cả các trạm thu phí trên toàn quốc. Tuy nhiên, đến nay, cả nước mới hoàn thành 26 trạm BOT với 91 làn thu phí không dừng, chưa đáp ứng tiến độ đề ra do một số nhà đầu tư nêu đủ lý do để dùng dằng, lần lữa không thực hiện.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên, lãnh đạo Vinpearl (HoSE: VPL) cho biết năm 2026 sẽ đẩy mạnh mở rộng hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng, phát triển thêm các điểm đến mới và đa dạng thị trường khách quốc tế.
(VNF) - Bà Trần Mai Hoa, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Vincom Retail (HoSE: VRE) cho biết 2025 là năm bứt phá khi ghi nhận kết quả tích cực trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều biến động. Đây là nền tảng để công ty tiếp tục vươn lên trong năm 2026.
(VNF) - Xã Cát Tiến được định hướng trở thành khu vực phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, du lịch sinh thái, lịch sử và kinh tế biển với diện tích 100km².
(VNF) - TP. HCM vừa có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp- Môi trường, kiến nghị hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc liên quan phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn.
(VNF) - Khu căn hộ The Sentosa (Vinhomes Star City, Thanh Hóa) đem đến cho cư dân tương lai một bước chuyển rõ rệt về chất lượng sống. Với không gian xanh khoáng đạt, trải nghiệm nghỉ
dưỡng giữa đại lộ trung tâm, và tổ hợp thương mại ngay dưới chân nhà, mỗi ngày tại The
Sentosa trở thành hành trình tận hưởng đúng nghĩa.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng quý I/2026 ghi nhận thanh khoản suy yếu do áp lực lãi suất, trong khi mặt bằng giá vẫn tiếp tục xu hướng tăng ở nhiều phân khúc
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
(VNF) - Trần thấp, lối đi hẹp hay sự ngột ngạt đang âm thầm bào mòn giá trị của nhiều căn hộ hạng sang. Tại Regal Complex, những kỷ lục về khối tích kiến trúc và nghệ thuật bố trí không gian đã đập tan mọi bất tiện ấy, trả lại định nghĩa đích thực về một trải nghiệm sống mới.
(VNF) - Trong bối cảnh khu Tây TP. HCM đang đón làn sóng phát triển hạ tầng, công nghiệp và dịch chuyển dân cư, nhiều dự án bất động sản bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, giữa sự gia tăng nguồn cung, thị trường cũng dần đặt ra yêu cầu cao hơn: không chỉ là nơi để ở, mà phải có khả năng hình thành nhịp sống và hoạt động kinh tế thực. Đó cũng là hướng tiếp cận của Thanh Phú Centre Point, dự án được BIM Land định hướng phát triển như một đô thị giao thương tích hợp tại cửa ngõ phía Tây.
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ARMO là đơn vị trúng thầu triển khai dự án Khu dân cư, dịch vụ du lịch Chánh Oai quy mô hơn 33ha, vốn đầu tư trên 1.218 tỷ đồng.
(VNF) - Thị trường nhà ở xã hội Bắc Ninh sôi động khi hai dự án tại Yên Phong và phường Nếnh đồng loạt mở bán với giá chỉ từ 223 triệu đồng/căn mà đi kèm nhiều tiện ích.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên của Công ty Cổ phần Cao su Sao Vàng (HoSE: SRC), Chủ tịch HĐQT Phạm Hoành Sơn đã cập nhật về việc đầu tư dự án trọng điểm tại khu “đất vàng” 231 Nguyễn Trãi, cũng như tiến độ di dời nhà máy tại đây.
(VNF) - Thanh tra Chính phủ nêu rõ chủ đầu tư dự án Tháp D25* Cầu Giấy thi công xây dựng nhưng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng quy hoạch, dự án nhà ở chưa được nghiệm thu đưa vào sử dụng; chưa được nghiệm thu về PCCC.
(VNF) - Ông Lê Tiến Công, Giám đốc Tài chính của Công ty Cổ phần Vinhomes (HoSE: VHM) cho biết trong năm 2026, công ty này sẽ ghi nhận doanh số rất lớn từ một loạt dự án lớn đang triển khai.
(VNF) - Tại sự kiện giới thiệu dự án Artisan Park vào ngày 11/4, những chuyển động tăng trưởng của khu vực Bình Dương và tiềm năng của phân khúc nhà phố thương mại đã trở thành tâm điểm, mở ra góc nhìn rõ nét về cơ hội đầu tư.
Không chỉ tại khu chung cư vạn dân HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội), cơ quan chức năng cũng đang khảo sát, lấy ý kiến cư dân chưa được cấp sổ hồng tại nhiều dự án khác có sai phạm liên quan đến Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên, Công ty Bemes…
(VNF) - Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý các vi phạm đất đai trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực đang đưa ra phương án tháo gỡ cho loại hình “đất ở không hình thành đơn vị ở” tại các dự án bất động sản du lịch. Tuy nhiên, theo chuyên gia pháp lý, các quy định hiện tại cần được mở rộng để giải quyết đầy đủ những vướng mắc tồn đọng trên thị trường.
(VNF) - Thanh tra Chính phủ kiến nghị chuyển hồ sơ vụ việc liên quan đến dự án Usilk City do CTCP Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư để Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.
(VNF) - Chính sách lãi suất chưa từng có của Vinhomes đang tạo cú hích mạnh mẽ cho thị trường, khi chi phí vay mua nhà thậm chí thấp hơn cả nhà ở xã hội.
(VNF) - Sở Xây dựng Hà Nội vừa công bố danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở đối với Khu chức năng đô thị tại số 233, 233B và 235 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình.
(VNF) - Khi thị trường căn hộ cao cấp không còn dừng ở câu chuyện từng dự án riêng lẻ, mà chuyển sang cạnh tranh về khả năng duy trì chất lượng sống một cách nhất quán, cách phát triển sản phẩm cũng buộc phải thay đổi. Trong bối cảnh đó, dòng sản phẩm căn hộ cao tầng Imperia của MIK Group cho thấy một hướng đi rõ nét hơn khi được phát triển theo một hệ tiêu chuẩn xuyên suốt.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên, lãnh đạo Vinpearl (HoSE: VPL) cho biết năm 2026 sẽ đẩy mạnh mở rộng hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng, phát triển thêm các điểm đến mới và đa dạng thị trường khách quốc tế.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.