Chợ trái phiếu doanh nghiệp: Tấp nập, công khai lách luật mời gọi cá nhân
Hà Tâm -
25/09/2021 07:21 (GMT+7)
Để lách quy định cấm bán trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân, nhiều nhân viên ngân hàng, công ty bảo hiểm nhận “làm giúp” nhà đầu tư giấy chứng nhận giả.
Chợ trái phiếu doanh nghiệp: Tấp nập, công khai lách luật mời gọi cá nhân
Gật đầu mua trái phiếu, được “phù phép” thành nhà đầu tư chuyên nghiệp
Trên các trang mạng xã hội, quảng cáo chào bán trái phiếu doanh nghiệp xuất hiện dày đặc với lãi suất hấp dẫn, dao động từ 10-12%/năm, tiêu biểu như trái phiếu của Tân Hoàng Minh, VSET Group, Ngọc Thiên…
Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định, trái phiếu riêng lẻ chỉ được chào bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp (giá trị thị trường các danh mục chứng khoán đầu tư trên 2 tỷ đồng hoặc có thu nhập chịu thuế từ 1 tỷ đồng trở lên). Tuy nhiên, nhân viên của các ngân hàng, các công ty chứng khoán và các doanh nghiệp phát hành đều khẳng định, chỉ với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên, bất kỳ nhà đầu tư cá nhân nào cũng đều có thể mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, phía đơn vị phân phối sẽ “lo giúp” chứng nhận nhà đầu tư chuyên nghiệp cho khách hàng.
Chị Thu Hương, một nhà đầu tư cá nhân tại Hà Nội cho hay, tham gia một hội nhóm đầu tư trên mạng xã hội, chị được nhân viên của một công ty giáo dục mời chào mua trái phiếu doanh nghiệp của công ty này với lãi suất 12,5%/năm, tài sản đảm bảo là cổ phiếu của Công ty Cổ phần Giáo dục Igarten do Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) làm đại lý phát hành.
“Khi tôi cho biết mình không phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp, nhân viên này cho hay, sẽ hỗ trợ miễn phí giúp tôi giấy chứng nhận nhà đầu tư chuyên nghiệp, dù chi phí làm giấy chứng nhận này lên tới 15 triệu đồng”, chị Hương nói.
Trong khi đó, trao đổi với phóng viên (trong vai một khách hàng cá nhân có nhu cầu mua trái phiếu doanh nghiệp), nhân viên ngân hàng T. cho hay, theo quy định, chỉ nhà đầu tư cá nhân mới được mua trái phiếu doanh nghiệp, song ngân hàng sẽ đứng ra làm đầu mối hỗ trợ khách hàng xác nhận là nhà đầu tư chuyên nghiệp. Khách hàng chỉ phải trả chi phí 2,7 triệu đồng.
Thông thường, việc “chạy” giấy chứng nhận nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ được các nhân viên chào bán trái phiếu doanh nghiệp tư vấn riêng cho khách hàng. Tuy nhiên, không ít nhân viên chào bán trái phiếu của Tập đoàn T., Tập đoàn S… vẫn công khai thông tin miễn phí giấy chứng nhận nhà đầu tư chuyên nghiệp cho khách hàng trên mạng xã hội.
Việc công khai lách luật chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ, thiếu kiến thức về tài chính doanh nghiệp đang tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.
Khó siết lách luật bán trái phiếu doanh nghiệp cho nhà đầu tư cá nhân
Theo Bộ Tài chính, nửa đầu năm nay, khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ là 168.702 tỷ đồng, phát hành ra công chúng 15.375 tỷ đồng. Tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu doanh nghiệp giảm từ mức gần 13% năm 2020 xuống chỉ còn 6% nửa đầu năm nay.
Tuy vậy, trên thực tế, giới chuyên gia cho rằng, nhà đầu tư tổ chức chỉ là “tay to” buôn trái phiếu doanh nghiệp, đích ngắm cuối cùng là nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ. Con số nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp sẽ cao hơn nhiều con số 6%.
Mới đây, Bộ Tài chính đã có văn bản cảnh báo về việc hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trong đó, Bộ Tài chính cảnh báo, mọi hành vi “lách” các quy định của pháp luật để trở thành nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với mục đích mua trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nhà đầu tư.
Bộ Tài chính đã nắm bắt được hiện tượng tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại) chào mời, phân phối trái phiếu doanh nghiệp không đúng đối tượng cho nhà đầu tư không phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và khẳng định sẽ tăng cường kiểm tra việc cung cấp dịch vụ về trái phiếu của các tổ chức cung cấp dịch vụ để xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm.
Chính vì vậy, Bộ Tài chính lưu ý, tổ chức cung cấp dịch vụ trái phiếu không chào mời, đặc biệt với nhà đầu tư cá nhân không chuyên nghiệp, bằng mọi giá. Đồng thời, Bộ cũng cảnh báo nhà đầu tư thận trọng với trái phiếu doanh nghiệp.
Việc chấn chỉnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp được nhiều chuyên gia đồng tình. TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế cho rằng, nhà đầu tư cá nhân nếu chỉ nhìn vào yếu tố lãi suất để mua trái phiếu doanh nghiệp sẽ dễ “ngấm đòn” sau này, nhất là khi dịch Covid-19 đang tác động rất xấu đến tài chính và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
Mặc dù vậy, theo luật sư Trương Thanh Đức, tước quyền mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của nhà đầu tư cá nhân là không hợp lý. Thay vì cấm đoán, cần phải có giải pháp giúp nhà đầu tư nhận diện rõ rủi ro từng loại trái phiếu doanh nghiệp (ví dụ trái phiếu của doanh nghiệp được xếp hạng tín nhiệm hay không xếp hạng tín nhiệm, được bảo lãnh hay không bảo lãnh…) để tự quyết định và chịu trách nhiệm về khoản đầu tư của mình.
Ở Việt Nam, việc lợi dụng kẽ hở pháp luật để bán trái phiếu phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân đã được khắc phục trong Nghị định 153/2020/NĐ-CP và Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Tuy nhiên, những cải thiện về khuôn khổ quản lý và giám sát vẫn cần phải tiếp tục thực hiện. Để phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thời gian tới, Việt Nam nên có các giải pháp như: rút ngắn quy trình phát hành trái phiếu phát hành đại chúng, tăng cường minh bạch thông tin, áp dụng xếp hạng tín nhiệm khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp, phát triển thị trường thứ cấp…
Ông Ketut Ariadi Kusuma, chuyên gia cao cấp lĩnh vực tài chính của Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - PV Oil ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 đạt gần 572 tỷ đồng, tăng gấp 22 lần so với cùng kỳ, nhờ hưởng lợi từ diễn biến giá dầu thuận lợi và hiệu quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, qua đó sớm tiến sát kế hoạch lợi nhuận cả năm.
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.