Chứng khoán không còn dễ kiếm tiền: Giai đoạn 'thủy triều dâng, tàu nào cũng nổi' khép lại

Dòng vốn toàn cầu tái định vị

Giới đầu tư toàn cầu đang chứng kiến thị trường tài chính bước vào một giai đoạn mới khi nhiều quốc gia dần chuyển từ chính sách nới lỏng sang thắt chặt tiền tệ. Trước áp lực lạm phát quay trở lại cùng những biến động từ giá dầu và địa chính trị, nhiều ngân hàng trung ương đã nâng lãi suất để kiểm soát rủi ro. Trong khi đó, lãi suất tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao hơn kỳ vọng do tiến trình cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) diễn ra chậm hơn dự báo. Chi phí vốn gia tăng đang khiến giới đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Trao đổi về vấn đề này trong Talk show Phố Tài chính (The Finance Street Talk Show), ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển tiếp đầy thú vị nhưng cũng không ít thách thức.

Theo ông Đạt, xu hướng đầu tiên là dòng vốn đang quay trở lại các tài sản an toàn và có khả năng tạo lợi suất thực. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, trái phiếu Chính phủ Mỹ đang mang lại mức sinh lời hấp dẫn nhất trong hơn 15 năm qua, thu hút một lượng lớn dòng tiền rời khỏi các tài sản rủi ro. Các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu đang tái cơ cấu danh mục theo hướng cân bằng hơn, thay vì đầu tư tất cả vào cổ phiếu như giai đoạn lãi suất 0%.

Xu hướng thứ hai là đầu tư theo các chủ đề tăng trưởng dài hạn vẫn tiếp tục duy trì sức hút mạnh mẽ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, chuyển đổi năng lượng xanh và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Đây là những lĩnh vực mà dòng tiền thông minh vẫn liên tục rót vào bất chấp biến động lãi suất, vì câu chuyện tăng trưởng cấu trúc đủ mạnh để vượt qua áp lực chi phí vốn.

Xu hướng thứ ba, và cũng là yếu tố quan trọng nhất đối với Việt Nam, là sự tái định vị dòng vốn vào các thị trường mới nổi có câu chuyện tăng trưởng riêng. Sau giai đoạn Trung Quốc không còn là điểm đến ưa thích như trước, các quỹ đầu tư toàn cầu đang tìm kiếm thị trường thay thế với tăng trưởng cao, dân số trẻ, và chi phí sản xuất cạnh tranh. Việt Nam, Ấn Độ và Indonesia đang nằm trong danh sách đó.

"Dòng vốn toàn cầu đang trở nên chọn lọc hơn và tập trung vào những câu chuyện đầu tư rõ ràng hơn. Việt Nam đang có đủ điều kiện để trở thành một điểm sáng trong bức tranh đó nếu chúng ta tận dụng tốt cơ hội này”, ông Đạt cho biết.

Theo vị chuyên gia, điểm đặc biệt của Việt Nam nằm ở nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. Tăng trưởng GDP quý I/2026 duy trì ở mức rất tích cực, xuất khẩu tiếp tục là động lực chủ lực với các mặt hàng công nghệ cao từ Samsung, Intel và LG. Vốn FDI giải ngân vẫn duy trì ở mức cao, phản ánh cam kết dài hạn của các nhà đầu tư nước ngoài đối với chuỗi sản xuất tại Việt Nam. Đồng thời, lạm phát trong nước được kiểm soát tốt, tạo dư địa để Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt mà không bị cuốn vào vòng xoáy thắt chặt như nhiều nước khác.

Đặc biệt, ông Quang Đạt cho rằng Việt Nam đang sở hữu hai câu chuyện riêng mà không nhiều thị trường có được trong cùng một thời điểm. Đó là triển vọng được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi vào tháng 9 tới và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị đang được tái định hình. Đây là những yếu tố nội tại đủ mạnh để tạo ra câu chuyện tăng trưởng riêng, phần nào trung hòa áp lực từ bên ngoài.

"Tất nhiên, Việt Nam không hoàn toàn miễn nhiễm với các cú sốc toàn cầu. Nếu kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang đột ngột, xuất khẩu và tâm lý thị trường sẽ chịu tác động. Tuy nhiên, trong kịch bản cơ sở hiện nay, tôi đánh giá Việt Nam vẫn là một trong những điểm sáng hiếm hoi trên bản đồ đầu tư toàn cầu năm 2026", ông Đạt nhấn mạnh.

Giai đoạn 'thủy triều dâng, tàu nào cũng nổi' khép lại

Đánh giá về triển vọng thị trường chứng khoán, ông Đạt cho rằng Việt Nam không nằm ngoài xu hướng dịch chuyển dòng vốn quốc tế, song điều đáng chú ý là lần này, sự dịch chuyển đó đang mở ra nhiều cơ hội hơn là rủi ro.

Thực tế, khối ngoại đã có giai đoạn bán ròng kéo dài trên HoSE, tương tự nhiều thị trường mới nổi và cận biên khác trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lãi suất Mỹ duy trì ở mức cao. Việc dòng vốn quay trở lại các tài sản an toàn là phản ứng tự nhiên của các nhà đầu tư tổ chức trong môi trường nhiều bất định.

Tuy nhiên, ông Đạt cho rằng một điểm đảo chiều quan trọng đang dần xuất hiện. Khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi theo lộ trình của FTSE Russell, bản chất dòng vốn ngoại vào Việt Nam sẽ thay đổi về chất, từ dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, nhạy cảm với biến động toàn cầu, sang dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ chỉ số có tính ổn định cao hơn nhiều. Đây là sự khác biệt mang tính nền tảng mà nhiều nhà đầu tư cá nhân hiện vẫn chưa đánh giá đầy đủ.

"Điều tôi muốn nhấn mạnh là thị trường chứng khoán Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi về chất, từ một thị trường cận biên phụ thuộc nhiều vào tâm lý sang một thị trường mới nổi với cơ cấu nhà đầu tư đa dạng hơn và dòng vốn bền vững hơn", ông Đạt cho biết.

Theo ông, trong ngắn hạn thị trường vẫn có thể đối mặt với những nhịp biến động do ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài. Tuy nhiên, xét trong trung và dài hạn, VN-Index đang trên hành trình hình thành một mặt bằng giá mới, và những nhà đầu tư kiên nhẫn, có chiến lược rõ ràng sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất từ giai đoạn chuyển đổi mang tính lịch sử này.

Trong bối cảnh dòng vốn không còn rẻ, quy luật chọn lọc của thị trường sẽ trở nên khắt khe hơn rất nhiều. Giai đoạn "thủy triều dâng, tàu nào cũng nổi" đã qua. Thị trường sẽ phân hóa mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp có nền tảng tốt và những doanh nghiệp yếu kém. Theo ông Đạt, đây thực chất là tín hiệu tích cực, phản ánh sự trưởng thành của thị trường.

Đối với VN-Index, ông Đạt đưa ra ba kịch bản chính.

Ở kịch bản tích cực – cũng là kịch bản được ông đánh giá có xác suất cao nhất, thị trường sẽ tăng trưởng ổn định theo tiến trình nâng hạng của FTSE Russell, với mục tiêu cuối năm 2026 hướng tới mốc trên 2.000 điểm hoặc cao hơn. Xúc tác chính là dòng vốn thụ động chảy vào theo từng tranche nâng hạng từ tháng 9, kết hợp với tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết dự kiến đạt 15–18% năm nay.

Trong kịch bản trung tính, VN-Index có thể dao động trong vùng 1.650-2.000 điểm nếu Fed tiếp tục trì hoãn việc cắt giảm lãi suất và tâm lý thận trọng trên thị trường toàn cầu kéo dài.

Kịch bản rủi ro sẽ xuất hiện nếu thế giới đối mặt với các cú sốc lớn như suy thoái kinh tế Mỹ, căng thẳng địa chính trị leo thang hoặc sự cố trong hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy vậy, ngay cả trong trường hợp này, Việt Nam có đủ bộ đệm vĩ mô để phục hồi nhanh hơn các thị trường khác.