Covid-19 đe dọa tham vọng 'Vành đai và Con đường' của Trung Quốc
Hồng Anh -
14/02/2020 10:39 (GMT+7)
Covid-19 không chỉ là “cú giáng mạnh” với nền kinh tế Trung Quốc mà còn ảnh hưởng đến dự án “Vành đai và Con đường” đầy hoài bão của nước này.
Dự án cầu qua sông Padma tại Bangladesh. Ảnh: Getty.
Dịch viêm phổi cấp do chủng mới của virus corona hay còn gọi là Covid-19 (nCoV) khiến Trung Quốc phải đóng cửa nhiều nhà máy, trường học và văn phòng chính phủ. Đây có thể cú giáng tồi tệ nhất đối với nền kinh tế của Trung Quốc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sáng kiến “Vành đai và Con đường” - dự án hoài bão nhất mà Trung Quốc theo đuổi từ trước đến nay.
“Nạn nhân” mới nhất của Covid-19
Theo giới phân tích, kế hoạch phát triển thương mại và cơ sở hạ tầng đầy tham vọng này của Trung Quốc có thể là “nạn nhân” mới nhất của Covid-19. Kể từ khi dịch bệnh bùng phát vào thời điểm cuối năm 2019, nhiều quốc gia đã áp đặt hạn chế nhập cảnh đối với công dânTrung Quốc, trong đó có cả những người tham gia các dự án lớn đang được thực hiện theo sáng kiến “Vành đai và Con đường”.
Hàng loạt công trình xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, bao gồm hệ thống cầu qua sông Padma (trị giá hơn 1,1 tỉ USD) ở Bangladesh và dự án Vành đai Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC - trị giá 62 tỉ USD), đang bị đình trệ do thiếu nhân công Trung Quốc. Chưa hết, do phải huy động các nguồn lực lớn chống lại dịch bệnh, Trung Quốc buộc phải cắt giảm nguồn tài trợ cho sáng kiến đầy tham vọng đi qua Trung Á đến Châu Âu, Nga và Trung Đông.
Tờ Economic Times cho biết, Trung Quốc đã chi hàng tỷ USD mỗi năm trong suốt thập kỷ này cho Sáng kiến “Vành đai và Con đường”. Ước tính, dự án có thể tiêu tốn 8.000 tỷ USD đến năm 2030. Một số tuyến đường cao tốc và cảng hàng hải quốc tế đã được hoàn thành. Hiện nay, Trung Quốc đang mở rộng hệ thống đường sắt cả trong và ngoài nước, qua các biên giới. Nếu như vào năm 2003, việc sử dụng dịch vụ hàng không là cách thức duy nhất để đi từ Vũ Hán đến vùng duyên hải Myanmar thì nay tàu cao tốc và các tuyến đường cao tốc đã tạo ra những liên kết mới.
Thành phố Vũ Hán – tâm chấn của dịch bệnh, nằm ở điểm giao thoa quan trọng trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”. Đây được coi là trung tâm vận tải và thương mại chủ chốt. Trong bối cảnh tình hình tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc chậm lại vào năm 2019 thì kinh tế tại Vũ Hán vẫn tăng 7,8%. Mỗi ngày làm việc, có gần 1 triệu người sử dụng dịch vụ tàu hỏa để đi lại trong và ngoài thành phố. Vũ Hán là nơi đặt các nhà máy sản xuất của nhiều tập đoàn công nghệ như như Microsoft, Apple và các tập đoàn sản xuất ô tô lớn trên thế giới.
Vào năm 2019, 27 triệu hành khách đã bay qua sân bay quốc tế của Vũ Hán, nhiều người trong số này là các thương gia. Theo kế hoạch, nơi đây sẽ được đầu tư hàng tỷ USD để phát triển cơ sở hạ tầng nhằm tạo điều kiện xúc tiến giao thương và vận tải giữa Trung Quốc và Châu Âu trong bối cảnh Bắc Kinh tìm cách hồi sinh “Con đường Tơ lụa” huyền thoại.
Thế nhưng, chỉ chưa đầy 2 tháng, Covid-19 đã biến Vũ Hán trở thành “thành phố ma” – một cái tên đầy ám ảnh mà ai cũng lo sợ khi nhắc đến. Theo Nikkie Asia Review, dịch bệnh không chỉ ảnh hưởng đến các chuyến tàu chở hàng quốc tế chạy giữa Vũ Hán và thành phố Duisburg của Đức mà còn tác động tiêu cực đến việc phát triển cơ sở hạ tầng nơi đây. “Nếu như lúc trước Vũ Hán từng được coi như một trung tâm vận chuyển chiến lược thì nay nó lại hoạt động như một yếu tố tiêu cực, phản chiến lược”, tờ báo này cho biết.
Theo Nikkie Asia Review, ngoài Vũ Hán, cũng cần phải đánh giá tác động của Covid-19 đối với siêu đô thị Trùng Khánh, nằm phía tây nam Trung Quốc, được coi “điểm đến cuối cùng của các chuyến tàu chở hàng quốc tế”. Khu vực này cũng đóng vai trò quan trong sáng kiến “Vành đai và Con đường”.
Tuyến đường lây lan dịch bệnh?
Điều đáng lo ngại hơn cả là việc Trung Quốc mở rộng lợi ích và cơ sở hạ tầng tại khu vực Châu Phi cận Sahara, đặc biệt là Eritrea, Ethiopia, Djibouti, Kenya, Zambia, Tanzania, Zimbabwe và Angola. Trong bài viết đăng trên tờ Foreign Policy, Lauria Garrett - thành viên cao cấp về sức khỏe toàn cầu tại Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Mỹ cho rằng, Covid-19 sẽ trở thành hiểm họa lớn khi lan tới khu vực khu vực Châu Phi cận Sahara bởi hệ thống y tế và năng lực chăm sóc sức khỏe ở các quốc gia nói trên không được chuẩn bị đầy đủ để đối phó với đại dịch. Hơn nữa, phần lớn dân số nơi đây rất dễ bị tổn thương do phải chịu tình trạng suy dinh dưỡng kéo dài và nhiễm trùng mãn tính với các vi khuẩn khác như lao, sốt rét, HIV.
Cùng chung nhận định này, ông Yi Guan, chuyên gia chuyên nghiên cứu về virus thuộc Đại học Hong Kong cho biết: “Tôi đã chứng kiến tất cả, dịch cúm gia cầm, SARS, cúm A và nhiều dịch bệnh khác. Nhưng dịch viêm phổi cấp do virus corona gây ra khiến tôi cảm thấy bất lực. Trước kia hầu hết các dịch bệnh đều có thể kiểm soát được nhưng lần này thì rất khó. Thật khó để nhìn vào các tuyến đường mới được xây dựng dưới sự trợ giúp của Trung Quốc qua Siberia hay dãy Himalaya và xa hơn là châu Phi mà không lo ngại nguy cơ dịch bệnh lan rộng tới từng ngõ ngách của thế giới”.
Theo đánh giá của một số chuyên gia kinh tế, việc thực hiện sáng kiến “Vành đai và Con đường” nhiều khả năng sẽ bị trì hoãn. Nadege Rolland - thành viên cao cấp tại Cơ quan nghiên cứu châu Á (National Bureau of Asian Research) có trụ sở tại Mỹ nhận định: “Chắc chắn sẽ có sự gián đoạn do việc hạn chế nhập cảnh đối với công nhân vì hầu hết các dự án thuộc sáng kiến “Vành đai và Con đường” có sự tham gia của lao động Trung Quốc. Theo bà Rolland, Covid-19 lan rộng có thể khơi dậy tâm lý “tẩy chay” người Trung Quốc tại những quốc gia đang tiến hành các dự án do Bắc Kinh tài trợ. “Nó có thể tạo ra những định kiến đối với lao động Trung Quốc”.
Trái với quan điểm này, W. Gyude Moore, thuộc Trung tâm phát triển toàn cầu tại Washington cho biết, dù có sự gián đoạn tạm thời nhưng sẽ không có bất cứ vấn đề nào lâu dài đối với sáng kiến “Vành đai và Con đường” bởi nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước ở châu Phi đang rất cần sự đầu tư của Trung Quốc. “Sẽ là một cú sốc nếu Covid-19 làm thay đổi chính sách của châu Phi đối với Trung Quốc, Sau tất cả, Trung Quốc vẫn là đối tác mà họ lựa chọn”, ông Gyude Moore nói.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Sân vận động PVF được khởi công vào tháng 10/2025, với sức chứa lên tới 60.000 chỗ ngồi, nằm trong quần thể tổ hợp thể thao - dịch vụ rộng khoảng 92ha tại Hưng Yên.