Đằng sau thông điệp cứng rắn của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc
Hà Ngọc -
20/06/2019 08:01 (GMT+7)
Chiến tranh thương mại sẽ làm Trung Quốc tổn hại thế nào thì cần có thời gian quan sát, trong khi đó, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang tới gần và đó là điều mà ông Trump không thể chờ đợi thêm.
Đằng sau thông điệp cứng rắn của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc
Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình CNBC mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump thẳng thừng tuyên bố nếu Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không đồng ý gặp mặt tại Hội nghị G20 tổ chức ở Osaka, Nhật Bản vào cuối tháng này, ông sẽ áp thuế trừng phạt 25% ngay lập tức đối với 325 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc còn lại.
Thông điệp cuối cùng được cho là không phù hợp với thông lệ ngoại giao này rõ ràng là muốn thể hiện khí thế của kẻ mạnh. Tổng thống Trump còn nói ông Tập rất muốn hoàn thành đàm phán thương mại, nhưng xem ra ông Trump còn mong gặp ông Tập hơn là ông Tập muốn gặp ông Trump. Bởi vì, tác động của chiến tranh thương mại kéo dài đối với người dân Mỹ ngày càng rõ nét và không có lợi cho kỳ vọng liên nhiệm của Tổng thống Trump.
Việc ông Trump “đe dọa" ông Tập không phải tự nhiên mà có. Có thể Nhà Trắng đã nắm được thông tin, phát hiện ông Tập đang do dự về cuộc gặp sắp tới với người đứng đầu Nhà Trắng tại Hội nghị G20 ở Nhật Bản, nên ông Trump mới phát đi cảnh báo trên.
Trong cuộc họp báo ngày 10/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng không chỉ không xác nhận về cuộc gặp Tập-Trump mà còn bổ sung: “Chúng tôi mở cánh cửa đối với đàm phán bình đẳng, kiên quyết đối phó và đáp trả tới cùng hành vi cố ý leo thang căng thẳng thương mại”.
Đây là cách nói truyền thống của Trung Quốc về các cuộc đàm phán đối ngoại, nhưng nguyên nhân chủ chốt vẫn là tình hình đã thay đổi và phía Trung Quốc tự nhận mình có khả năng chịu đựng cuộc chiến thương mại lâu hơn so với Mỹ.
Trong khi đó, theo tờ Tin tức Thế giới ngày 14/6, Tổng thống Trump vẫn đắm chìm trong suy nghĩ “thuế quan là biện pháp tốt nhất”, cho rằng có thể sử dụng biện pháp thuế quan với Trung Quốc, Mexico, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ… và biện pháp nào cũng mang lại lợi ích.
Việc Chính phủ Mexico mới đây tăng cường ngăn chặn tình trạng di cư bất hợp pháp sang Mỹ nhằm tránh bị ông Trump áp thuế trừng phạt 5% đối với tất cả hàng hóa nước này xuất khẩu sang Mỹ càng khiến ông Trump tin hơn vào hiệu quả của cây gậy thuế quan. Tuy nhiên, giá hàng hóa ở Mỹ bắt đầu tăng, dù là chuyên gia kinh tế hay Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đều cho rằng thuế quan gây hại cho phía Mỹ nhiều hơn là Trung Quốc.
Tờ Thời báo Công thương dẫn báo cáo nghiên cứu mới nhất của Fed ở New York cảnh báo việc nâng thuế trừng phạt đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc từ 10% lên 25% sẽ khiến mỗi gia đình Mỹ phải chi thêm 831 USD/năm. Trong trường hợp Mỹ áp thuế trừng phạt 25% đối với toàn bộ hàng hóa Trung Quốc, trung bình mỗi gia đình Mỹ sẽ phải chi thêm gần 2.000 USD/năm. Điều đó có nghĩa là toàn bộ số tiền mà các gia đình Mỹ có được từ biện pháp giảm thuế của chính quyền Trump sẽ bay mất bởi biện pháp thuế nhằm vào Trung Quốc.
Bên cạnh đó, ông Trump luôn muốn Fed hạ lãi suất, cho rằng nếu Fed làm vậy, Mỹ sẽ chiến thắng Trung Quốc. Vấn đề là biện pháp thuế quan làm vật giá leo thang, không gian để Fed giảm lãi suất càng thu hẹp trong bối cảnh lãi suất hiện đang ở mức thấp kỷ lục, từ 2,25%-2,5%.
Đồng tời, từ ngày 19/8 tới, lệnh phong tỏa nhằm vào Huawei bắt đầu có hiệu lực, đành rằng lệnh này có thể ngăn chặn sự bành trướng của Huawei, nhưng nó sẽ khiến ngành công nghệ Mỹ mất hàng chục tỷ USD tiền xuất khẩu chip điện tử sang Trung Quốc mỗi năm, từ đó ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế cũng như doanh thu của doanh nghiệp, cơ hội việc làm của người lao động. Tất cả những vấn đề này sẽ khiến ông Trump cảm thấy bất an.
Tới nay, có không ít bình luận chỉ rõ chiến thuật mà ông Trump giỏi sử dụng nhất là “tự mình đốt lửa tạo vấn đề, sau đó sẽ xuất hiện để giải quyết vấn đề nhằm thể hiện tài năng cũng như thành tích của bản thân”. Câu chuyện xây dựng tường biên giới với Mexico, chiến tranh thương mại, chiến tranh công nghệ, đều có bóng dáng của chiến thuật này.
Đương nhiên, chiến tranh thương mại Mỹ-Trung liên quan tới cạnh tranh chiến lược giữa hai nước lớn và sự thay đổi về kết cấu thương mại toàn cầu không thể gói gọn trong vài câu chữ được. Nhưng giống như chuyên gia thương mại Gary Hufbauer thuộc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Peterson từng đưa ra nhận định với hãng tin Reuters rằng dù chiếm đa số tại Hạ viện sau bầu cử giữa nhiệm kỳ hồi tháng 11/2018, nhưng đảng Dân chủ có thể vẫn “nới tay” ủng hộ ông Trump tiến hành chiến tranh thương mại với Trung Quốc. Ông Trump dường như cũng biết được điều đó và đã thúc đẩy chiến tranh thương mại với Trung Quốc lên tầng nấc căng thẳng mới.
Tuy nhiên, theo tờ Tin tức Thế giới, chiến tranh thương mại sẽ làm Trung Quốc tổn hại thế nào, khiến Trung Quốc phải khuất phục hay không thì cần phải có thời gian quan sát. Trong khi đó, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang tới gần và đó là điều mà ông Trump không thể chờ đợi thêm. Cho nên, ông Trump rất muốn gặp ông Tập, cho rằng chỉ lãnh đạo tối cao gặp nhau thì mới giải quyết được đại bộ phận vấn đề.
Về phía Trung Quốc, sau khi đàm phán thương mại đổ vỡ dẫn tới việc ông Trump giận dữ nâng thuế trừng phạt đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc từ 10% lên 25% và ra lệnh phong tỏa Huawei, nước này cũng thay đổi thái độ. Từ chỗ mong muốn thỏa hiệp với Mỹ trong vấn đề thương mại, Bắc Kinh giờ tỏ ra cứng rắn, không chịu khuất phục.
Ngoài việc áp thuế trả đũa đối với 60 tỷ USD hàng hóa Mỹ, Bắc Kinh còn bắn tin hạn chế xuất khẩu đất hiếm, bán trái phiếu chính phủ Mỹ, lên danh sách các thực thể không đáng tin, danh sách quản lý an ninh công nghệ quốc gia. Bắc Kinh cũng triệu tập các công ty công nghệ lớn, trong đó có hãng Microsoft và Dell của Mỹ, cảnh báo rằng họ có thể phải đối mặt với hậu quả thảm khốc nếu hợp tác với lệnh cấm của chính quyền Trump trong việc ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ quan trọng của Mỹ.
Ngoài ra, Trung Quốc còn phát đi cảnh báo du lịch tới các công dân đang có ý định đi Mỹ. Đài truyền hình lớn của nước này cũng rút các phim Hollywood và phim có cảnh quay tại Mỹ khỏi lịch phát sóng, thay vào đó là các bộ phim chiến tranh Trung Quốc chống Mỹ cổ điển. Tất cả dường như nằm trong kế hoạch bố trí cho một cuộc kháng chiến trường kỳ chống Mỹ. Trên thực tế, lãnh đạo Trung Quốc nhiều lần cảnh báo phải tự lực cánh sinh, chuẩn bị cho những ngày khó khăn nhất. Một cuộc “Vạn lý trường chinh mới” cũng đã được lãnh đạo tối cao nước này đề cập tới.
Dẫu vậy, không thể phủ nhận rằng áp lực kinh tế trược dốc của Trung Quốc ngày một lớn. Nhưng trong bối cảnh đó, việc truyền thông Trung Quốc nâng cấp chỉ trích những phát biểu “yêu Mỹ”, coi phe chủ trương thỏa hiệp với Mỹ là “phe đầu hàng”, cho thấy cuộc đấu tranh phe phái ở nước này không còn là bí mật.
Điều đó khiến ông Tập Cận Bình càng khó khăn hơn trong thỏa thiệp với Mỹ và tuyệt đối không còn khả năng nhượng bộ Washington. Lựa chọn còn lại chỉ là vừa “đánh” vừa “đàm”, câu giờ đợi tới sau bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 với kỳ vọng ông Trump sẽ thất bại và người kế nhiệm của đảng Dân chủ sẽ thay đổi phương thức giải quyết tranh chấp thương mại Mỹ - Trung.
(VNF) - Đối với Bắc Kinh, việc xung đột hạ nhiệt trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump là yếu tố mang tính then chốt. Trước đó, với lý do chiến sự leo thang, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần trì hoãn chuyến công du này, vốn ban đầu được lên kế hoạch vào cuối tháng 3.
(VNF) - Giá vàng đảo chiều liên tục trước các tín hiệu trái chiều từ địa chính trị, giá năng lượng và chính sách của Fed. Đằng sau những nhịp rung lắc ngắn hạn là nỗi lo lạm phát và sự bất định đang dần tích tụ.
(VNF) - Tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang nắm giữ một lượng tiền khổng lồ, nhưng nghịch lý là họ lại hạn chế chi tiêu. Tiền gửi ngân hàng tăng vọt, lãi suất gần như chạm đáy, song các hộ gia đình vẫn thắt chặt hầu bao.
(VNF) - Tín dụng tư nhân, từng là điểm sáng sau khủng hoảng kinh tế 2008, đang đối mặt với thử thách lớn khi dòng vốn rút ra tăng mạnh và những dấu hiệu suy yếu dần lộ diện. Dù chưa xuất hiện khủng hoảng nhưng áp lực thanh khoản, rủi ro từ trí tuệ nhân tạo và sự thiếu minh bạch đang khiến niềm tin của nhà đầu tư bắt đầu lung lay.
(VNF) - Giữa lúc giá dầu toàn cầu biến động dữ dội vì căng thẳng địa chính trị, Trung Quốc lại cho thấy khả năng chống chịu được cho là 'phi thường'. Những bước đi chủ động từ nhiều năm trước đã giúp nền kinh tế lớn thứ hai thế giới giảm thiểu tác động từ cú sốc dầu mỏ và duy trì niềm tin của thị trường.
(VNF) - Giá vàng đã có một trong những giai đoạn lao dốc hiếm thấy trong tháng 3. Tuy nhiên, ngân hàng Goldman Sachs vẫn không thay đổi quan điểm, tiếp tục duy trì mục tiêu giá vàng ở mức 5.400 USD/ounce vào cuối năm nay.
(VNF) - Giá dầu bật tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa Eo biển Hormuz trước ngày 7/4, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
(VNF) - Diễn biến kinh tế quốc tế tiếp tục cho thấy xu hướng địa chính trị đang tác động trực tiếp đến các biến số kinh tế cốt lõi như thương mại, lạm phát và chuỗi cung ứng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/4 tuyên bố Mỹ có thể mở lại Eo biển Hormuz và “tận dụng nguồn dầu để thu về khoản lợi nhuận khổng lồ”, qua đó coi việc kiểm soát điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới là cả cơ hội chiến lược lẫn kinh tế.
(VNF) - Trong nỗ lực ổn định nguồn cung, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) đang tiếp tục khai thác nguồn dự trữ dầu khẩn cấp quốc gia. Mới đây, giới chức Mỹ thông báo kế hoạch cho vay thêm 10 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR), nằm trong tổng kế hoạch xả 172 triệu thùng – động thái mà một số ý kiến cho rằng có thể khiến Mỹ trở nên dễ tổn thương hơn trong bối cảnh giá dầu leo thang.
(VNF) - Một năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt thuế quan sâu rộng nhân “Ngày Giải phóng”, đồng USD dường như đang ở vị thế mạnh hơn nhiều, khẳng định lại vai trò là tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông.
(VNF) - Khi Tổng thống Donald Trump quyết định tấn công Iran, có lẽ ông không hề dự định trao cho chính phủ Tehran một nguồn thu khổng lồ có thể lên tới 500 tỷ USD trong khoảng bốn năm tới. Nhưng đó có thể là điều mà tổng thống sẽ vô tình tạo ra nếu Mỹ rút quân.
(VNF) - Bitcoin giảm mạnh trong phiên giao dịch thứ Năm (2/4) sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể được tăng cường.
(VNF) - Tổng thống Trump hôm 3/4 đã ra lệnh áp thuế 100% đối với một số mặt hàng dược phẩm nhập khẩu có thương hiệu và cải tổ thuế đối với thép, nhôm và đồng, trong bối cảnh chính quyền của ông tìm cách bù đắp sự sụp đổ của các biện pháp thuế quan toàn cầu rộng rãi mà ông đã công bố cách đây đúng một năm.
(VNF) - Iran đang đẩy xung đột sang một cấp độ mới khi “khai hỏa” mặt trận nhằm vào các tập đoàn công nghệ Mỹ, biến hạ tầng dữ liệu và điện toán đám mây thành mục tiêu tiềm tàng. Diễn biến này cho thấy ranh giới giữa chiến tranh quân sự và chiến tranh công nghệ ngày càng bị xóa nhòa trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
(VNF) - Sự sẵn sàng của Trung Quốc đối với một cú sốc năng lượng đã giúp thị trường tài chính nước này có một tháng hoạt động vượt trội so với thế giới và hút các nhà đầu tư toàn cầu tăng cường đầu tư vào nước này khi cuộc chiến với Iran kéo dài.
(VNF) - Theo các nguồn tin thân cận, SpaceX đã nâng mục tiêu định giá trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên trên 2.000 tỷ USD, trong bối cảnh công ty khởi nghiệp giá trị nhất thế giới chuẩn bị cho màn chào sàn có thể lớn nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Nhiều tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu xây dựng các kịch bản giá dầu với những biên độ ngày càng cực đoan. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là liệu giá dầu có thể chạm 200 USD/thùng hay không, mà là kịch bản nào sẽ đưa thị trường tiến gần nhất tới ngưỡng từng xem là “điên rồ” này.
(VNF) - Bài phát biểu kéo dài 19 phút của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức làm rung chuyển các thị trường tài chính toàn cầu. Chứng khoán đồng loạt đảo chiều giảm, lợi suất trái phiếu tăng vọt trong khi giá dầu bật tăng mạnh, phản ánh tâm lý bất an lan rộng của nhà đầu tư.
(VNF) - Vị thế tài sản trú ẩn an toàn của vàng một lần nữa bị đặt dấu hỏi khi giá kim loại quý này giảm mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Diễn biến này đi ngược lại quan niệm lâu nay rằng vàng sẽ duy trì sự ổn định, thậm chí tăng giá, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, bất ổn gia tăng hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang.
(VNF) - Đối với Bắc Kinh, việc xung đột hạ nhiệt trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump là yếu tố mang tính then chốt. Trước đó, với lý do chiến sự leo thang, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần trì hoãn chuyến công du này, vốn ban đầu được lên kế hoạch vào cuối tháng 3.