Đầu tư cho bảo hiểm: Không chỉ sống lâu mà phải sống khỏe hơn

Người Việt sống lâu hơn nhưng không đồng nghĩa với khoẻ hơn

Theo số liệu từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), Việt Nam đang bước vào giai đoạn dân số già hóa nhanh trong khi tuổi thọ ngày càng tăng. Đây là thành quả đáng ghi nhận của những tiến bộ về y tế, điều kiện sống và công tác chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực ấy là một câu hỏi lớn đang được nhiều quốc gia quan tâm: liệu những năm tháng sống lâu hơn đó có thực sự là những năm tháng sống khỏe?

Dữ liệu của WHO tại Biểu đồ 1 cho thấy, sau tuổi 60 người dân tại nhiều quốc gia châu Á vẫn có thể sống thêm từ khoảng 15 đến hơn 25 năm. Tuy nhiên, số năm duy trì được sức khỏe tốt thấp hơn đáng kể, chỉ từ khoảng 10 đến hơn 20 năm.

Tại Việt Nam, tuổi thọ kỳ vọng sau tuổi 60 là khoảng 18-19 năm, trong khi số năm sống khỏe mạnh trung bình vào khoảng 15 năm. Khoảng cách này phản ánh một thực tế đáng lưu ý: khi tuổi thọ tăng lên, thách thức lớn hơn không chỉ là kéo dài cuộc sống, mà là kéo dài những năm tháng sống khỏe, chủ động và độc lập.

Đây không chỉ là câu chuyện của riêng Việt Nam. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở nhiều quốc gia trong khu vực châu Á, dù ở mức độ khác nhau. Chính khoảng cách giữa hai chỉ số này đang khiến “số năm sống khoẻ mạnh - healthspan” trở thành chủ đề ngày càng được các chuyên gia y tế, nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức chăm sóc sức khỏe quan tâm, thay vì chỉ sống lâu.

Vậy, điều gì giúp một người vẫn khỏe mạnh ở tuổi 80 hay 90?

Để tìm hiểu sâu hơn về những yếu tố có thể góp phần kéo dài số năm sống khỏe mạnh, Tập đoàn bảo hiểm AIA đã làm việc cùng chuyên gia nghiên cứu lão hóa Lowell Sheppard để khám phá điều gì làm nên sự khác biệt ở các cộng đồng có nhiều người cao tuổi vẫn duy trì được sức khỏe tốt và cuộc sống độc lập như Nhật Bản.

Những người được gọi là “super agers” – người vẫn khỏe mạnh cả về thể chất, minh mẫn về nhận thức và có khả năng tự lập ở độ tuổi 80 trở lên, đang mang đến những góc nhìn mới về nhóm người lão hóa khỏe mạnh.

Điều đáng chú ý là câu trả lời không chỉ nằm ở yếu tố di truyền hay chăm sóc y tế. Những yếu tố tưởng chừng rất bình dị như duy trì các mối quan hệ xã hội, thường xuyên tham gia hoạt động cộng đồng, vận động hằng ngày, cảm giác mình vẫn có ích và có mục tiêu sống rõ ràng lại xuất hiện như những điểm chung của nhóm người cao tuổi khỏe mạnh này.

Trong cuốn sách “Sống thọ và nghệ thuật xây dựng cộng đồng: Những bài học từ Nhật Bản” (Longevity and the Art of Community: Lessons from Japan), Lowell Sheppard sử dụng khái niệm “community infrastructure” - hạ tầng cộng đồng để mô tả mạng lưới các mối quan hệ, hội nhóm, hoạt động tình nguyện, lễ hội truyền thống hay các buổi tập thể dục mỗi sáng. Đây là những yếu tố giúp con người duy trì sự gắn kết, vận động và cảm giác thuộc về cộng đồng.

Những phát hiện này đang mở rộng cách nhìn truyền thống về lão hóa. Sức khỏe lâu dài không chỉ được quyết định trong bệnh viện hay phòng khám, mà còn được nuôi dưỡng từ môi trường sống, các mối quan hệ và những kết nối xã hội mỗi ngày.

Ngoài bảo vệ tài chính, bảo hiểm khuyến khích sống lâu, sống khoẻ

Những góc nhìn mới về chỉ số “healthspan” cũng đang mở ra cách tiếp cận toàn diện hơn đối với việc chăm sóc sức khỏe ngay từ khi còn trẻ. Nếu trước đây chúng ta thường điều trị khi bệnh tật xảy ra, thì xu hướng hiện nay cho thấy việc đầu tư ngày càng nhiều vào phòng ngừa, xây dựng lối sống lành mạnh, tăng cường kết nối cộng đồng và chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm có thể mang lại những lợi ích lâu dài hơn.

Những phát hiện này cũng đang mở rộng vai trò của ngành bảo hiểm. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là bảo vệ khách hàng trước rủi ro tài chính khi bệnh tật xảy ra, thì ngày nay việc đồng hành để khuyến khích lối sống lành mạnh, tăng cường sức khỏe chủ động và kéo dài số năm sống lâu và khỏe mạnh cũng ngày càng trở nên quan trọng.

Đơn cử, Vitality là chương trình sống khỏe của bảo hiểm nhân thọ AIA được phát triển dựa trên các nghiên cứu khoa học được kiểm nghiệm thực tế trong việc giúp khách hàng sống Khỏe hơn, Lâu hơn, Hạnh phúc hơn. Người mua bảo hiểm sẽ tích lũy điểm thưởng thông qua các hoạt động thể chất, kiểm tra sức khỏe và duy trì thói quen luyện tập lành mạnh để nhận các phần quà hấp dẫn từ AIA.

Mỗi hoạt động lành mạnh của khách hàng như đi bộ đủ bước mỗi ngày, tập luyện thể thao, ngủ đủ giấc hay tiêm phòng đều được quy đổi thành Điểm Vitality. Số điểm này sẽ quyết định hạng thành viên của bạn (Đồng, Bạc, Vàng, Bạch Kim). Khi đạt các mốc điểm hoặc nâng hạng thành viên, bạn sẽ nhận được nhiều phần quà giá trị, mã giảm giá, voucher mua sắm hoặc hoàn phí từ các đối tác của AIA.

Đáng chú ý, khi tham gia các gói sản phẩm bảo hiểm có tích hợp AIA Vitality, thành viên có thể nhận được thêm Quyền lợi thưởng gia tăng bảo vệ (tăng thêm số tiền bảo hiểm) dựa trên hạng thành viên đạt được mà không cần đóng thêm bất kỳ khoản phí nào.

Nếu thế kỷ trước là hành trình không ngừng kéo dài tuổi thọ, thách thức của thế kỷ này có lẽ là làm sao kéo dài những năm tháng sống khỏe mạnh. Bởi giá trị của một cuộc sống không chỉ được đo bằng số năm chúng ta sống, mà còn bằng khả năng tiếp tục làm những điều mình yêu thích, chăm sóc những người thân yêu, duy trì sự độc lập và đóng góp cho cộng đồng trong suốt chặng đường ấy.

Có lẽ, trong tương lai, thành công của một xã hội sẽ không chỉ được đo bằng việc người dân sống bao lâu, mà còn bằng việc họ có thể sống khỏe mạnh, độc lập và tận hưởng cuộc sống trong bao nhiêu năm. Khi nhìn dưới lăng kính đó, “healthspan” không chỉ là một thuật ngữ trong nghiên cứu y học, mà đang dần trở thành một cách nhìn mới về chất lượng cuộc sống.