"Ngày 10/10/1945, tức là chỉ hơn một tháng sau khi đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa thuộc Đại học Quốc gia Việt Nam, tiền thân của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày nay.
Sắc lệnh viết: “Xét rằng cần phải nâng cao nền văn học Việt Nam cho xứng đáng với một nước độc lập và để theo kịp bước các nước tiên tiến trên hoàn cầu”, cho thấy tầm nhìn xa – rộng của Lãnh tụ Hồ Chí Minh và Chính phủ cách mạng lâm thời về vai trò của lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn đối với một quốc gia độc lập. Hành trình 80 năm - dù dưới tên gọi Đại học Văn khoa, Đại học Tổng hợp Hà Nội hay Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – đã để lại những thành tựu to lớn, trở thành di sản quý giá, nguồn lực quan trọng cho bước phát triển đột phá của Nhà trường trong kỷ nguyên mới của đất nước: tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu quốc gia, vươn tầm cao quốc tế trong thời đại tri thức số toàn cầu.
Trong những năm tháng Đại học Văn khoa sơ tán về chiến khu Việt Bắc, hoạt động nghiên cứu khoa học và truyền bá tri thức về văn học, văn hóa và lịch sử dân tộc... được duy trì và phát huy mạnh mẽ. Đây là thời kỳ Nhà trường hình thành triết lý, xây dựng chiến lược, phát triển đội ngũ chuyên gia khoa học xã hội và nhân văn, chuẩn bị đóng góp cho công cuộc kiến thiết đất nước.
Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, năm 1956, Chính phủ hợp nhất Ban Đại học Văn khoa với một số cơ sở giáo dục đại học để hình thành Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản, đa ngành hàng đầu của đất nước. Học phong Đại học Tổng hợp Hà Nội đã vang danh trên trường khoa học quốc gia và quốc tế; lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn hội tụ nhiều bậc danh sư với những công trình khoa học xuất sắc, góp phần sáng tạo, truyền bá tri thức, tư vấn chính sách đỉnh cao cho Đảng và Nhà nước.
Cũng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều cán bộ và sinh viên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã “xếp bút nghiên lên đường” nhiều người “mãi mãi để lại tuổi hai mươi nơi chiến trường”, góp máu xương mình tạo nên “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ”!
Trước yêu cầu đổi mới nền giáo dục đại học trong bối cảnh đất nước đổi mới và hội nhập quốc tế, năm 1995, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ra đời trên cơ sở phân tách Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau 3 thập kỷ hoạt động trong cơ cấu Đại học Quốc gia Hà Nội, Nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, nghiên cứu khoa học xuất sắc, tư vấn chính sách vĩ mô cho Đảng và Nhà nước, sáng tạo và truyền bá tri thức khoa học xã hội và nhân văn, hợp tác quốc tế sâu-rộng để qua đó tiếp thu tinh hoa khoa học xã hội nhân văn thế giới, đồng thời lan toả văn hoá dân tộc, góp phần nâng cao vị thế quốc gia Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Bám sát xu hướng vận động của giáo dục đại học trong nước và quốc tế, Nhà trường chủ động cập nhật triết lý phát triển để thích ứng với bối cảnh mới của giáo dục đại học. Trên tinh thần “hàn lâm làm nền tảng - hiện đại là xu hướng” và kinh nghiệm đúc rút qua các thời kỳ Văn khoa – Tổng hợp – Nhân văn, Nhà trường đã hoàn thiện triết lý giáo dục “Văn hiến - hiện đại - khai phóng” và kiên định hệ giá trị cốt lõi “Tiên phong - Sáng tạo - Chất lượng cao - Trình độ cao”. Công tác kiểm định giáo dục được chú trọng nhằm xây dựng văn hoá đảm bảo chất lượng và xếp hạng đại học.
Đến nay, 100% các chương trình đào tạo cử nhân được kiểm định chất lượng, trong đó nhiều chương trình được kiểm định theo chuẩn ASEAN (AUN-QA). Năm 2024, lĩnh vực khoa học xã hội của Nhà trường được tổ chức Times Higher Education xếp hạng 501-600 thế giới. Năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc nhóm cơ sở đại học đạt kết quả kiểm định chất lượng giáo dục cao nhất cả nước.
Nhà trường hiện có 500 viên chức, trong đó đội ngũ cán bộ khoa học xuất sắc có học vị tiến sĩ đạt 85% và học hàm giáo sư, phó giáo sư đạt 25% - cao gấp gần 3 lần mặt bằng chung của giáo dục đại học Việt Nam hiện nay. Nhà trường hiện đang đào tạo 80 chương trình ở 3 cấp học, bao gồm 30 chương trình cử nhân, 28 chương trình thạc sĩ và 22 chương trình tiến sĩ; 1 trường THPT Chuyên; số lượng người học vào khoảng 14.000 người, trong đó học viên sau đại học, nghiên cứu sinh và lưu học sinh quốc tế chiếm khoảng 25% - đây có thể coi là tỉ lệ “vàng” trong cộng đồng đại học Việt Nam hôm nay.
Kiên định tinh thần đại học nghiên cứu tiên tiến, Nhà trường đã xuất bản hàng ngàn đầu sách, bao gồm giáo trình, sách chuyên khảo và tham khảo... Cùng với xuất bản quốc gia, công bố quốc tế tăng mạnh trong những năm gần đây, với khoảng 200 ấn phẩm quốc tế mỗi năm, trong đó gần 100 bài báo nằm trong danh mục scopus và web of science. Nhà trường hiện đang tổ chức “Đề án Biên soạn, xuất bản sách phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học (giai đoạn 2024 - 2029)”, tập trung vào 3 nhóm chính: sách chuyên khảo, giáo trình, dịch thuật tư liệu cổ (dự kiến tổng cộng 600 đầu sách). Trong đó, hệ thống 300 sách chuyên khảo sẽ lần lượt được ấn hành trong khuôn khổ bộ “Tùng thư Khoa học Xã hội và Nhân văn”. Đây là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn của một trường đại học trọng điểm quốc gia cũng như cam kết của Nhà trường trong dẫn dắt hoạt động đào tạo, nghiên cứu, tư vấn chính sách, sáng tạo và truyền bá tri thức về khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam.
Các bộ sách tham khảo và giáo trình là minh chứng cho dòng chảy tri thức kết nối truyền thống Văn khoa - tinh hoa Tổng hợp – danh tiếng Nhân văn. Những công trình khoa học ấy không chỉ đóng vai trò truyền bá tri thức, mà còn dẫn dắt và định hình các ngành khoa học cơ bản của lĩnh vực xã hội và nhân văn trên toàn quốc. Thời gian tới, Nhà trường thúc đẩy hoạt động dịch thuật và xuất bản những công trình tiêu biểu bằng các ngôn ngữ quốc tế thông dụng, góp phần quốc tế hóa hoạt động đào tạo – nghiên cứu của Nhà trường, đồng thời truyền bá tri thức về đất nước, con người, văn hóa và văn hiến Việt Nam ra cộng đồng quốc tế.
Công tác quốc tế hoá được chú trọng xuyên suốt hành trình phát triển, góp phần tạo dựng vị thế và danh tiếng của Nhà trường hôm nay, với hơn 200 đối tác quốc tế uy tín. Hằng năm, Nhà trường đón gần 1.500 lưu học sinh quốc tế đến học tập dài hạn và trao đổi ngắn hạn, gần 300 lượt nhà khoa học quốc tế đến giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi chuyên môn; nhiều học viên quốc tế của Nhà trường đã trở thành chính khách, đại sứ, nhà ngoại giao, chuyên gia Việt Nam học... Nhà trường đã cử nhiều chuyên gia đi giảng dạy Tiếng Việt, lịch sử và văn hoá Việt Nam tại các trường đối tác nước ngoài, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế… Từ năm học 2024-2025, Nhà trường đẩy mạnh chiến lược quốc tế hoá nhằm nâng tỉ lệ học phần giảng dạy bằng ngôn ngữ quốc tế lên tối thiểu 30%, công nhận tín chỉ, gửi học sinh và sinh viên Nhà trường đi trao đổi ở nước ngoài...
Thành tựu của tám thập kỷ Văn khoa - Tổng hợp - Nhân văn góp phần vào thành tựu chung của hành trình 80 năm giáo dục đại học Việt Nam hiện đại. Ghi nhận tinh thần hăng say lao động và phụng sự Tổ quốc của Nhà trường, Đảng và Nhà nước đã phong tặng nhiều huân danh cao quý: Huân chương Độc lập hạng nhất (năm 2001), Anh hùng lao động (năm 2005), Huân chương Hồ Chí Minh (năm 2010), Huân chương lao động Hạng Nhất (vào các năm 1981, 2015, 2025); gần 30 nhà giáo của Nhà trường được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước; nhiều nhà giáo được các tổ chức khoa học và giáo dục quốc tế tôn vinh, trao tặng các danh hiệu cao quý...
Ngày 10/10/2025, Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam gửi thư chúc mừng cán bộ, viên chức, người lao động và người học Nhà trường nhân dịp kỷ niệm 80 năm truyền thống và 30 năm phát triển. Đồng chí Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng rằng, “với triết lý Văn hiến - hiện đại - khai phóng và tinh thần đổi mới sáng tạo, Nhà trường sẽ tiếp tục phát triển đột phá, kết hợp giữa truyền thống và đổi mới, văn hiến và thời đại, hàn lâm và hội nhập, tinh hoa và đại chúng; đến năm 2030, một số lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của Nhà trường được xếp hạng trong nhóm 150 đại học châu Á”. Đồng chí Tổng Bí thư cũng chúc Nhà trường “sẽ tiếp tục là mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng; nơi nuôi dưỡng nhân tài, sáng tạo tri thức, góp phần xây dựng nền tảng văn hoá, con người Việt Nam và lan toả các giá trị tốt đẹp của dân tộc ra thế giới”.
Chỉ thị và niềm tin của đồng chí Tổng Bí thư vào thành công của Nhà trường là sự động viên, khích lệ to lớn để thầy và trò Nhà trường tập trung đổi mới, phát triển đột phá trong thời gian tới. Bám sát các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Chương trình hành động của Chính phủ và Kế hoạch tổng thể của ĐHQGHN, Nhà trường chuẩn bị ban hành Chiến lược Phát triển đến năm 2035 – tầm nhìn 2045, trước mắt tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm sau đây:
Thứ nhất: Đẩy mạnh tái cấu trúc tổ chức bộ máy theo hướng tinh-gọn-mạnh, hoàn thiện nền quản trị đại học số hiện đại, đẩy mạnh quốc tế hoá hoạt động đào tạo và nghiên cứu…đưa Nhà trường trở thành trung tâm đại học nghiên cứu tinh hoa, tiến tiến, phụng sự xã hội, kiến tạo quốc gia, đến năm 2030 có một số lĩnh vực đào tạo được xếp hạng 150 châu lục;
Thứ hai: Đột phá trong phát triển đội ngũ, thu hút nhân tài, bồi dưỡng chuyên gia đầu ngành xuất sắc, xây dựng cộng đồng giảng viên ưu tú, đội ngũ cán bộ quản lý giỏi và tâm huyết, viên chức hành chính chuyên nghiệp và phục vụ;
Thứ ba: Mạnh mẽ điều chỉnh quy hoạch và phát triển cơ cấu chương trình đào tạo theo hướng đa ngành, liên ngành, xuyên lĩnh vực, quốc tế hoá, khoa học cơ bản làm nền tảng cho khoa học ứng dụng…qua đó cung cấp đội ngũ nhân lực trình độ cao, nhân tài lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn cho đất nước trong kỷ nguyên mới;
Thứ tư: Tiếp tục thúc đẩy công bố quốc tế trong sự hài hoà với công bố quốc gia, triển khai các chương trình khoa học trọng điểm - dài hạn với các cụm sản phẩm khoa học xuất sắc, tiếp tục hướng tới các giải thưởng khoa học danh giá trong nước - quốc tế, các tư vấn chính sách đỉnh cao cho trung ương và địa phương;
Thứ năm: Xây dựng chiến lược tài chính phù hợp với tự chủ đại học; phát triển hài hoà không gian nội thành và cơ sở Hoà Lạc để mở rộng dư địa phát triển cho Nhà trường.
Những thành tựu Nhà trường đạt được thời gian qua là kết quả của tinh thần trách nhiệm, sáng tạo, đổi mới của lớp lớp nhà giáo và sinh viên cũng như lòng nhiệt tâm hỗ trợ đến từ quý lãnh đạo và đối tác.
Nhân dịp Lễ Kỷ niệm trọng thể hôm nay, tôi xin thay mặt lãnh đạo Nhà trường gửi lời cảm ơn chân thành đến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ; Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, các đối tác trong và ngoài nước, trung ương và địa phương, các thế hệ người học của Nhà trường…luôn quan tâm ủng hộ để Nhà trường có được vị thế hàng đầu về khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam, được đánh giá cao trong cộng đồng đại học quốc tế.
Xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các nguyên lãnh đạo, các thế hệ nhà giáo luôn tận tuỵ với trường, tận tâm với ngành, tận hiến với nghề, chung tay vun đắp thành tựu và vun bồi danh tiếng của một ngôi trường trí tuệ, nhân văn, đậm bản sắc dân tộc và đầy tinh thần khai phóng.
Tags:
(VNF) - (VNF) - Sáng 23/12, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
(VNF) - Phát biểu nhận nhiệm vụ, quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương khẳng định sẽ lấy doanh nghiệp làm trung tâm và thị trường làm động lực
(VNF) - Từ những nông dân từng tay trắng, thiếu đất và vốn sản xuất, nhiều mô hình sinh kế hiệu quả đã hình thành ở Quảng Ngãi. Những mô hình này đã tạo sức lan toả và trở thành nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững, hướng tới cơ bản không còn hộ nghèo vào năm 2030.
(VNF) - Trải qua hơn tám thập kỷ xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn thể hiện rõ bản chất cách mạng, xứng đáng với lời khen tặng của Bác Hồ.
(VNF) - Sáng 22/12, Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì, phát biểu khai mạc Hội nghị. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm
(VNF) - Sáng 22/12, Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII khai mạc, cho ý kiến về ba nội dung quan trọng, trong đó có công tác nhân sự Đại hội Đảng 14.
(VNF) - Ông Nguyễn Hồng Diên, Bộ trưởng Bộ Công Thương được Bộ Chính trị điều động tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng rà soát lại các quy chuẩn, tiêu chuẩn, điều kiện đường sắt tốc độ cao để lựa chọn công nghệ, tiến hành lựa chọn phương thức đầu tư trong tháng 1/2026.
(VNF) - Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng có Chủ tịch và 2 Phó Chủ tịch cơ quan điều hành. Việc kiện toàn bộ máy điều hành được xem là bước đi quan trọng, tạo nền tảng để trung tâm tài chính chuyên biệt này đi vào vận hành, hướng trọng tâm vào fintech, quản lý gia sản và tài chính xanh.
(VNF) - Sáng 21/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì hội nghị công bố thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển thị trường tài chính, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc nâng cao vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, kinh tế số không còn là lựa chọn mà là con đường tất yếu, là động lực cốt lõi của tăng trưởng và đổi mới mô hình phát triển.
(VNF) - Trong những năm gần đây, du lịch cộng đồng tại nhiều vùng nông thôn, miền núi không chỉ dừng lại ở việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mà đang dần khẳng định vai trò như một công cụ giảm nghèo hiệu quả. Khi người dân trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ việc khai thác giá trị bản địa, du lịch cộng đồng đã tạo sinh kế bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, giữ gìn văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
(VNF) - Ngày 19/12, lễ khởi công dự án mở rộng đường cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận theo hình thức BOT, tổng vốn đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng đã diễn ra.
(VNF) - Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án có quy mô khoảng 11.000 ha, gồm 4 dự án thành phần, dự kiến hoàn thành năm 2030.
(VNF) - Tập đoàn Sun Group đã chính thức tổ chức lễ khởi công Dự án Khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp casino, với tổng mức đầu tư trên 2 tỷ USD.
(VNF) - Sáng 19/12, Cụm công nghiệp An Thọ của công ty cổ phần Đầu tư An Thọ đã chính thức khởi công với tổng mức đầu tư thực tế dự án gần 1.000 tỷ đồng.
(VNF) - 5 nhà ga trên tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được khởi công đồng loạt, mở đầu cho việc triển khai dự án đường sắt hiện đại, góp phần tăng cường kết nối vùng và liên vận quốc tế Việt Nam – Trung Quốc.
(VNF) - Dự án cải tạo, chỉnh trang công viên hai bên sông Tô Lịch có tổng mức đầu tư khoảng 4.665 tỷ đồng, do Tập đoàn Sun Group là nhà đầu tư.
(VNF) - Ngày 19/12, dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Trà Lĩnh (Cao Bằng) giai đoạn 1 với tổng mức đầu tư gần 23.000 tỷ đồng đã chính thức được thông tuyến.
(VNF) - Bắc Ninh đồng loạt khởi công 4 dự án trọng điểm gồm khu công nghiệp và nhà ở xã hội với tổng quy mô hàng trăm héc-ta, tạo động lực mới cho phát triển công nghiệp, đô thị.
(VNF) - Sáng 19/12, Hải Phòng đã khởi công, khánh thành 13 công trình dự án trên địa bàn thành phố với tổng mức đầu tư gần 26.000 tỷ đồng.
(VNF) - Chủ tịch Z Holding Hoàng Quang Thịnh cùng đồng phạm bị cáo buộc sản xuất, buôn bán sữa giả trị hơn 2.400 tỷ đồng, thu lời bất chính hơn 150 tỷ đồng.
(VNF) - Chủ tịch Tập đoàn Thuận An Nguyễn Duy Hưng ra hầu tòa phúc thẩm, xin giảm nhẹ hình phạt và cho biết gia đình vừa nộp thêm hơn 47 tỷ đồng để khắc phục hậu quả vụ án.
(VNF) - Bộ đội Biên phòng không chỉ bảo vệ chủ quyền quốc gia mà còn là "điểm tựa" thoát nghèo cho đồng bào biên giới như ở Pa Tần (Lai Châu) qua các hoạt động hỗ trợ kinh tế…
(VNF) - Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, tư vấn, khuyến nghị, đề xuất giải pháp để giải quyết những vấn đề quan trọng, liên ngành trong quản lý, điều hành kinh tế vĩ mô.
(VNF) - (VNF) - Sáng 23/12, Tổng Bí thư Tô Lâm đã phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm.
(VNF) - Cầu Tứ Liên không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn được xác định là mắt xích quan trọng trong quy hoạch mở rộng không gian đô thị Hà Nội về phía Bắc sông Hồng.
