"Ngày 10/10/1945, tức là chỉ hơn một tháng sau khi đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 45 thành lập Ban Đại học Văn khoa thuộc Đại học Quốc gia Việt Nam, tiền thân của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày nay.
Sắc lệnh viết: “Xét rằng cần phải nâng cao nền văn học Việt Nam cho xứng đáng với một nước độc lập và để theo kịp bước các nước tiên tiến trên hoàn cầu”, cho thấy tầm nhìn xa – rộng của Lãnh tụ Hồ Chí Minh và Chính phủ cách mạng lâm thời về vai trò của lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn đối với một quốc gia độc lập. Hành trình 80 năm - dù dưới tên gọi Đại học Văn khoa, Đại học Tổng hợp Hà Nội hay Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – đã để lại những thành tựu to lớn, trở thành di sản quý giá, nguồn lực quan trọng cho bước phát triển đột phá của Nhà trường trong kỷ nguyên mới của đất nước: tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu quốc gia, vươn tầm cao quốc tế trong thời đại tri thức số toàn cầu.
Trong những năm tháng Đại học Văn khoa sơ tán về chiến khu Việt Bắc, hoạt động nghiên cứu khoa học và truyền bá tri thức về văn học, văn hóa và lịch sử dân tộc... được duy trì và phát huy mạnh mẽ. Đây là thời kỳ Nhà trường hình thành triết lý, xây dựng chiến lược, phát triển đội ngũ chuyên gia khoa học xã hội và nhân văn, chuẩn bị đóng góp cho công cuộc kiến thiết đất nước.
Sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc, năm 1956, Chính phủ hợp nhất Ban Đại học Văn khoa với một số cơ sở giáo dục đại học để hình thành Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản, đa ngành hàng đầu của đất nước. Học phong Đại học Tổng hợp Hà Nội đã vang danh trên trường khoa học quốc gia và quốc tế; lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn hội tụ nhiều bậc danh sư với những công trình khoa học xuất sắc, góp phần sáng tạo, truyền bá tri thức, tư vấn chính sách đỉnh cao cho Đảng và Nhà nước.
Cũng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều cán bộ và sinh viên của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã “xếp bút nghiên lên đường” nhiều người “mãi mãi để lại tuổi hai mươi nơi chiến trường”, góp máu xương mình tạo nên “dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ”!
Trước yêu cầu đổi mới nền giáo dục đại học trong bối cảnh đất nước đổi mới và hội nhập quốc tế, năm 1995, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ra đời trên cơ sở phân tách Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau 3 thập kỷ hoạt động trong cơ cấu Đại học Quốc gia Hà Nội, Nhà trường đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, nghiên cứu khoa học xuất sắc, tư vấn chính sách vĩ mô cho Đảng và Nhà nước, sáng tạo và truyền bá tri thức khoa học xã hội và nhân văn, hợp tác quốc tế sâu-rộng để qua đó tiếp thu tinh hoa khoa học xã hội nhân văn thế giới, đồng thời lan toả văn hoá dân tộc, góp phần nâng cao vị thế quốc gia Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Bám sát xu hướng vận động của giáo dục đại học trong nước và quốc tế, Nhà trường chủ động cập nhật triết lý phát triển để thích ứng với bối cảnh mới của giáo dục đại học. Trên tinh thần “hàn lâm làm nền tảng - hiện đại là xu hướng” và kinh nghiệm đúc rút qua các thời kỳ Văn khoa – Tổng hợp – Nhân văn, Nhà trường đã hoàn thiện triết lý giáo dục “Văn hiến - hiện đại - khai phóng” và kiên định hệ giá trị cốt lõi “Tiên phong - Sáng tạo - Chất lượng cao - Trình độ cao”. Công tác kiểm định giáo dục được chú trọng nhằm xây dựng văn hoá đảm bảo chất lượng và xếp hạng đại học.
Đến nay, 100% các chương trình đào tạo cử nhân được kiểm định chất lượng, trong đó nhiều chương trình được kiểm định theo chuẩn ASEAN (AUN-QA). Năm 2024, lĩnh vực khoa học xã hội của Nhà trường được tổ chức Times Higher Education xếp hạng 501-600 thế giới. Năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc nhóm cơ sở đại học đạt kết quả kiểm định chất lượng giáo dục cao nhất cả nước.
Nhà trường hiện có 500 viên chức, trong đó đội ngũ cán bộ khoa học xuất sắc có học vị tiến sĩ đạt 85% và học hàm giáo sư, phó giáo sư đạt 25% - cao gấp gần 3 lần mặt bằng chung của giáo dục đại học Việt Nam hiện nay. Nhà trường hiện đang đào tạo 80 chương trình ở 3 cấp học, bao gồm 30 chương trình cử nhân, 28 chương trình thạc sĩ và 22 chương trình tiến sĩ; 1 trường THPT Chuyên; số lượng người học vào khoảng 14.000 người, trong đó học viên sau đại học, nghiên cứu sinh và lưu học sinh quốc tế chiếm khoảng 25% - đây có thể coi là tỉ lệ “vàng” trong cộng đồng đại học Việt Nam hôm nay.
Kiên định tinh thần đại học nghiên cứu tiên tiến, Nhà trường đã xuất bản hàng ngàn đầu sách, bao gồm giáo trình, sách chuyên khảo và tham khảo... Cùng với xuất bản quốc gia, công bố quốc tế tăng mạnh trong những năm gần đây, với khoảng 200 ấn phẩm quốc tế mỗi năm, trong đó gần 100 bài báo nằm trong danh mục scopus và web of science. Nhà trường hiện đang tổ chức “Đề án Biên soạn, xuất bản sách phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học (giai đoạn 2024 - 2029)”, tập trung vào 3 nhóm chính: sách chuyên khảo, giáo trình, dịch thuật tư liệu cổ (dự kiến tổng cộng 600 đầu sách). Trong đó, hệ thống 300 sách chuyên khảo sẽ lần lượt được ấn hành trong khuôn khổ bộ “Tùng thư Khoa học Xã hội và Nhân văn”. Đây là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn của một trường đại học trọng điểm quốc gia cũng như cam kết của Nhà trường trong dẫn dắt hoạt động đào tạo, nghiên cứu, tư vấn chính sách, sáng tạo và truyền bá tri thức về khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam.
Các bộ sách tham khảo và giáo trình là minh chứng cho dòng chảy tri thức kết nối truyền thống Văn khoa - tinh hoa Tổng hợp – danh tiếng Nhân văn. Những công trình khoa học ấy không chỉ đóng vai trò truyền bá tri thức, mà còn dẫn dắt và định hình các ngành khoa học cơ bản của lĩnh vực xã hội và nhân văn trên toàn quốc. Thời gian tới, Nhà trường thúc đẩy hoạt động dịch thuật và xuất bản những công trình tiêu biểu bằng các ngôn ngữ quốc tế thông dụng, góp phần quốc tế hóa hoạt động đào tạo – nghiên cứu của Nhà trường, đồng thời truyền bá tri thức về đất nước, con người, văn hóa và văn hiến Việt Nam ra cộng đồng quốc tế.
Công tác quốc tế hoá được chú trọng xuyên suốt hành trình phát triển, góp phần tạo dựng vị thế và danh tiếng của Nhà trường hôm nay, với hơn 200 đối tác quốc tế uy tín. Hằng năm, Nhà trường đón gần 1.500 lưu học sinh quốc tế đến học tập dài hạn và trao đổi ngắn hạn, gần 300 lượt nhà khoa học quốc tế đến giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi chuyên môn; nhiều học viên quốc tế của Nhà trường đã trở thành chính khách, đại sứ, nhà ngoại giao, chuyên gia Việt Nam học... Nhà trường đã cử nhiều chuyên gia đi giảng dạy Tiếng Việt, lịch sử và văn hoá Việt Nam tại các trường đối tác nước ngoài, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế… Từ năm học 2024-2025, Nhà trường đẩy mạnh chiến lược quốc tế hoá nhằm nâng tỉ lệ học phần giảng dạy bằng ngôn ngữ quốc tế lên tối thiểu 30%, công nhận tín chỉ, gửi học sinh và sinh viên Nhà trường đi trao đổi ở nước ngoài...
Thành tựu của tám thập kỷ Văn khoa - Tổng hợp - Nhân văn góp phần vào thành tựu chung của hành trình 80 năm giáo dục đại học Việt Nam hiện đại. Ghi nhận tinh thần hăng say lao động và phụng sự Tổ quốc của Nhà trường, Đảng và Nhà nước đã phong tặng nhiều huân danh cao quý: Huân chương Độc lập hạng nhất (năm 2001), Anh hùng lao động (năm 2005), Huân chương Hồ Chí Minh (năm 2010), Huân chương lao động Hạng Nhất (vào các năm 1981, 2015, 2025); gần 30 nhà giáo của Nhà trường được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước; nhiều nhà giáo được các tổ chức khoa học và giáo dục quốc tế tôn vinh, trao tặng các danh hiệu cao quý...
Ngày 10/10/2025, Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam gửi thư chúc mừng cán bộ, viên chức, người lao động và người học Nhà trường nhân dịp kỷ niệm 80 năm truyền thống và 30 năm phát triển. Đồng chí Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng và kỳ vọng rằng, “với triết lý Văn hiến - hiện đại - khai phóng và tinh thần đổi mới sáng tạo, Nhà trường sẽ tiếp tục phát triển đột phá, kết hợp giữa truyền thống và đổi mới, văn hiến và thời đại, hàn lâm và hội nhập, tinh hoa và đại chúng; đến năm 2030, một số lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của Nhà trường được xếp hạng trong nhóm 150 đại học châu Á”. Đồng chí Tổng Bí thư cũng chúc Nhà trường “sẽ tiếp tục là mái trường của trí tuệ, nhân văn và khát vọng; nơi nuôi dưỡng nhân tài, sáng tạo tri thức, góp phần xây dựng nền tảng văn hoá, con người Việt Nam và lan toả các giá trị tốt đẹp của dân tộc ra thế giới”.
Chỉ thị và niềm tin của đồng chí Tổng Bí thư vào thành công của Nhà trường là sự động viên, khích lệ to lớn để thầy và trò Nhà trường tập trung đổi mới, phát triển đột phá trong thời gian tới. Bám sát các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Chương trình hành động của Chính phủ và Kế hoạch tổng thể của ĐHQGHN, Nhà trường chuẩn bị ban hành Chiến lược Phát triển đến năm 2035 – tầm nhìn 2045, trước mắt tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm sau đây:
Thứ nhất: Đẩy mạnh tái cấu trúc tổ chức bộ máy theo hướng tinh-gọn-mạnh, hoàn thiện nền quản trị đại học số hiện đại, đẩy mạnh quốc tế hoá hoạt động đào tạo và nghiên cứu…đưa Nhà trường trở thành trung tâm đại học nghiên cứu tinh hoa, tiến tiến, phụng sự xã hội, kiến tạo quốc gia, đến năm 2030 có một số lĩnh vực đào tạo được xếp hạng 150 châu lục;
Thứ hai: Đột phá trong phát triển đội ngũ, thu hút nhân tài, bồi dưỡng chuyên gia đầu ngành xuất sắc, xây dựng cộng đồng giảng viên ưu tú, đội ngũ cán bộ quản lý giỏi và tâm huyết, viên chức hành chính chuyên nghiệp và phục vụ;
Thứ ba: Mạnh mẽ điều chỉnh quy hoạch và phát triển cơ cấu chương trình đào tạo theo hướng đa ngành, liên ngành, xuyên lĩnh vực, quốc tế hoá, khoa học cơ bản làm nền tảng cho khoa học ứng dụng…qua đó cung cấp đội ngũ nhân lực trình độ cao, nhân tài lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn cho đất nước trong kỷ nguyên mới;
Thứ tư: Tiếp tục thúc đẩy công bố quốc tế trong sự hài hoà với công bố quốc gia, triển khai các chương trình khoa học trọng điểm - dài hạn với các cụm sản phẩm khoa học xuất sắc, tiếp tục hướng tới các giải thưởng khoa học danh giá trong nước - quốc tế, các tư vấn chính sách đỉnh cao cho trung ương và địa phương;
Thứ năm: Xây dựng chiến lược tài chính phù hợp với tự chủ đại học; phát triển hài hoà không gian nội thành và cơ sở Hoà Lạc để mở rộng dư địa phát triển cho Nhà trường.
Những thành tựu Nhà trường đạt được thời gian qua là kết quả của tinh thần trách nhiệm, sáng tạo, đổi mới của lớp lớp nhà giáo và sinh viên cũng như lòng nhiệt tâm hỗ trợ đến từ quý lãnh đạo và đối tác.
Nhân dịp Lễ Kỷ niệm trọng thể hôm nay, tôi xin thay mặt lãnh đạo Nhà trường gửi lời cảm ơn chân thành đến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ; Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, các đối tác trong và ngoài nước, trung ương và địa phương, các thế hệ người học của Nhà trường…luôn quan tâm ủng hộ để Nhà trường có được vị thế hàng đầu về khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam, được đánh giá cao trong cộng đồng đại học quốc tế.
Xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các nguyên lãnh đạo, các thế hệ nhà giáo luôn tận tuỵ với trường, tận tâm với ngành, tận hiến với nghề, chung tay vun đắp thành tựu và vun bồi danh tiếng của một ngôi trường trí tuệ, nhân văn, đậm bản sắc dân tộc và đầy tinh thần khai phóng.
Tags:
(VNF) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đi kiểm tra thực tế tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) và dự án Trường Trung học Phổ thông Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa).
(VNF) - 17 dự án, công trình tiêu biểu được Hà Nội khởi công, khánh thành dịp Quốc khánh 2/9 có tổng mức đầu tư gần 400.000 tỷ đồng, tập trung vào giao thông, đường sắt, chống ngập và phát triển đô thị.
(VNF) - Đánh giá quỹ nhà đất, trụ sở công dôi dư tại các địa phương là rất lớn, Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề về cơ chế ưu tiên bố trí các trụ sở công dôi dư cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV).
(VNF) - Chính phủ đề xuất nhiều ưu đãi về thủ tục, thuế và phí để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Các pháp nhân sản xuất điện thoại di động của Samsung tại Bắc Ninh và Thái Nguyên đã đạt kim ngạch xuất khẩu lũy kế 500 tỷ USD sau 17 năm.
(VNF) - Ngân hàng China Eximbank đề xuất sử dụng đồng nhân dân tệ (RMB) làm đồng tiền tài trợ nhằm tận dụng chi phí lãi suất thấp hơn so với USD, giảm rủi ro tỷ giá.
(VNF) - Phó chủ tịch FLC Michael Vũ Nguyễn, cựu CEO Boeing Việt Nam vừa mất hôm 26/8 tại Gia Lai.
(VNF) - Vietjet, Agribank, Geleximco,... là những doanh nghiệp đầu tiên công bố mức thưởng tuyển Việt Nam vô địch Đông Nam Á. Trước đó, ông Nguyễn Đức Thụy cũng chi tiền tỷ thưởng cho đội tuyển.
(VNF) - Với chiến thắng trước Đội tuyển Thái Lan tại trận chung kết lượt về, Đội tuyển Bóng đá nam quốc gia Việt Nam đã bảo vệ thành công ngôi vô địch ASEAN Cup 2026, mang lại niềm vui và niềm tự hào cho hàng triệu người hâm mộ cả nước.
(VNF) - Hà Nội dự kiến khởi công, khánh thành 16 dự án dịp Quốc khánh 2/9, trải rộng từ giao thông, chống ngập đến đường sắt và phát triển đô thị.
Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua, mở thêm cơ hội để TP. HCM huy động nguồn lực, tăng hội nhập quốc tế.
(VNF) - Trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông dịp lễ Quốc khánh 2/9 sẽ có tổng số 28 trạm dừng nghỉ và điểm dừng xe được khai thác, trung bình khoảng 75km có một vị trí phục vụ nhu cầu lưu thông trên cao tốc.
(VNF) - Hà Nội dự kiến trao 2.107 suất quà, với các mức từ 3 triệu đến 27 triệu đồng, dành cho người có công, gia đình tiêu biểu và các cơ sở cách mạng nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh.
(VNF) - Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đề xuất giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tiêu chí để xác định những dự án có vốn đầu tư lớn nhưng thời gian thu hồi vốn chậm, qua đó có thể được áp dụng thời hạn hoạt động tối đa 70 năm.
(VNF) - Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai khởi tố Vũ Hoàng Hải (thường được biết đến với tên Hải Sapa TV) về tội “Lừa dối khách hàng” đặt ra câu hỏi về mức hình phạt mà bị can có thể đối mặt nếu hành vi vi phạm được chứng minh. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, tội danh này có thể bị phạt tù đến 5 năm, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.
(VNF) - Yêu cầu phải giảm thực chất chi phí, thời gian tuân thủ của doanh nghiệp, Thủ tướng nhấn mạnh chính sách phải ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện.
(VNF) - Hà Nội sẽ tổ chức lập 81 quy hoạch nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó 34 đồ án được lập mới và khoảng 22 quy hoạch phân khu được ưu tiên hoàn thành trước.
(VNF) - Đô thị Vinh sẽ được quy hoạch trên diện tích hơn 166km2, gồm 6 phường, với quy mô dân số dự báo đạt khoảng 1,12 triệu người vào năm 2050.
(VNF) - Không chỉ những giao dịch tài sản mã hóa có giá trị lớn, các hành vi chia nhỏ giao dịch, chuyển tài sản qua nhiều ví đều có thể trở thành tín hiệu cần được rà soát.
(VNF) - Để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác tổ chức thực hiện cần được triển khai đồng bộ, khẩn trương, bài bản.
(VNF) - Nhà máy điện hạt Ninh Thuận sẽ được tách thành 3 dự án độc lập, gồm: đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, 2 và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
(VNF) - Chiều 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh với tỉ lệ tán thành 100%.
(VNF) - Ngân hàng thương mại được phép thực hiện là đại lý quản lý tài sản đảm bảo cho trái phiếu doanh nghiệp nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, góp phần phát triển thị trường vốn.
(VNF) - Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua, cá nhân và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% thuế trong năm 2026, 2027.
(VNF) - Luật Dầu khí sửa đổi mở rộng cơ chế cho mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ, khai thác tận thu, đồng thời bổ sung hành lang pháp lý cho thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ dầu khí công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi. Theo VDSC, PVD và PVS là hai doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi rõ nét nhất.
(VNF) - Sáng 29/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đi kiểm tra thực tế tại Dự án đường Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục) và dự án Trường Trung học Phổ thông Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa).
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.
