Fintech có thể khiến hệ thống tài chính lệ thuộc nước ngoài
Quang Thắng -
09/12/2020 20:26 (GMT+7)
Việc phần lớn công ty Fintech do bên thứ ba cung cấp dịch vụ nền tảng là của nước ngoài, có thể làm tăng độ lệ thuộc của hệ thống tài chính ngân hàng vào các nhà đầu tư ngoại.
Đây là một trong những nội dung quan trọng được Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) nêu ra trong Dự thảo Báo cáo đánh giá tác động của một số loại hình kinh tế chia sẻ chính tới nền kinh tế.
Tại dự thảo, Bộ KH&ĐT cho biết việc việc phát triển kinh tế chia sẻ có thể làm gia tăng mức độ lệ thuộc của hệ thống tài chính ngân hàng vào bên thứ ba, là các doanh nghiệp nước ngoài, dẫn đến rủi ro hệ thống, gia tăng nguy cơ mất an toàn tài chính quốc gia.
Trong đó, sự phát triển các loại hình kinh tế chia sẻ làm gia tăng nhanh các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, giao dịch thanh toán xuyên biên giới. Sự bùng nổ nhu cầu giao dịch thanh toán điện tử tạo áp lực và thách thức lớn đối với các ngân hàng trong nước nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và an ninh tài chính quốc gia.
Gia tăng lệ thuộc nước ngoài
Trong giai đoạn 2016-2019, số lượng giao dịch tài chính qua kênh thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 30%/năm, giao dịch qua internet tăng 50,22%/năm, giao dịch qua điện thoại di động tăng 84,84%/năm.
Gần đây, các tổ chức tài chính ngân hàng đã ứng dụng công nghệ số API, Blockchain, Big data… thông qua các nền tảng ngân hàng số (digital banking) trên cơ sở hợp tác với các công ty Fintech để cung ứng sản phẩm dịch vụ thanh toán, kết nối giữa khách hàng với ngân hàng trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, Bộ KH&ĐT cho rằng các nhà cung cấp nền tảng công nghệ lớn này lại chủ yếu ở nước ngoài, tiềm ẩn những rủi ro lớn cho hệ thống tài chính trong nước.
Các công ty hoạt động trong lĩnh vực Fintech đang phát triển mạnh tại thị trường Việt Nam. Ảnh: Lê Trọng.
Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, trong số 200 công ty đang hoạt động trong lĩnh vực Fintech ở Việt Nam, hầu hết là do bên thứ ba cung cấp dịch vụ nền tảng và là các doanh nghiệp nước ngoài. Điều này có thể làm gia tăng độ lệ thuộc của hệ thống tài chính ngân hàng vào các nhà đầu tư nước ngoài.
Một số hoạt động của Fintech có thể làm gia tăng độ lệ thuộc vào bên thứ ba của hệ thống tài chính như công nghệ Robot tư vấn và các công ty Fintech trong lĩnh vực cho vay phải dựa hoàn toàn vào bên thứ ba, hay như việc các tổ chức tài chính dần phụ thuộc vào các công ty cung ứng dịch vụ điện toán đám mây để thực hiện các hoạt động tài chính liên quan đến công nghệ này thay cho việc phải đầu tư cơ sở hạ tầng cần thiết.
Việc này có thể dẫn đến rủi ro hệ thống khi cả thị trường hoặc nhiều tổ chức lớn trên thị trường phụ thuộc vào số ít công ty cung ứng dịch vụ.
Mối quan hệ giữa Fintech và ngân hàng
Bộ KH&ĐT cho biết loại hình Fintech đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của các doanh nghiệp công nghệ lớn trong nước như FPT, Viettel, VNPT… qua hoạt động đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp.
Việc phát triển Fintech cũng thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ trong ngành ngân hàng.
Theo đó, các công ty Fintech và các ngân hàng truyền thống đều có những ưu điểm riêng biệt mà cả hai đều có thể khai thác lẫn nhau, vừa hợp tác vừa cạnh tranh.
Hợp tác phổ biến nhất hiện nay giữa ngân hàng và Fintech là lĩnh vực thanh toán. Ảnh: Hải Đăng.
Với các ngân hàng, Fintech vừa là đối thủ, nhưng đồng thời cũng là đối tác giúp các dịch vụ tài chính ngân hàng được khách hàng tiếp cận dễ dàng hơn, đặc biệt là nhóm khách hàng sống ở vùng sâu, vùng xa nơi mạng lưới ngân hàng chưa bao phủ. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng dù muốn hay không cũng phải trao phần thị trường này cho các công ty Fintech khai thác.
Đối với các công ty Fintech, điểm mạnh trong cạnh tranh là tính linh hoạt với cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, cùng với việc sử dụng công nghệ đổi mới sáng tạo đã cho ra đời những sản phẩm dịch vụ tài chính thuận tiện và hiệu quả.
“Có thể coi các công ty Fintech là cánh tay nối dài của các ngân hàng trong việc cung ứng các sản phẩm, dịch vụ tài chính sáng tạo tới khách hàng, và điểm mạnh trong cạnh tranh của các ngân hàng cũng chính là điểm yếu trong cạnh tranh các công ty Fintech và ngược lại”, Bộ KH&ĐT nhận định.
Theo cơ quan quản lý hoạt động đầu tư, xu hướng chung sẽ là các ngân hàng và Fintech cùng hợp tác trong việc triển khai các dịch vụ tài chính để tận dụng tốt nhất các điểm mạnh của nhau.
Tuy nhiên, Bộ KH&ĐT cũng cho rằng việc phát triển Fintech cũng đi kèm rủi ro chính sách và pháp lý. Hiện nay chưa có căn cứ luật pháp để điều chỉnh đối với hoạt động của đa phần công ty Fintech trên thị trường.
Theo đề xuất của Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ đang xây dựng nghị định quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng để làm cơ sở thực tiễn xây dựng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với loại hình kinh doanh này trong thời gian tới.
Như vậy, về mặt thể chế quản lý, hoạt động Fintech ở Việt Nam chỉ đang ở giai đoạn chuẩn bị tổ chức thử nghiệm. Việc hoạt động trong điều kiện chưa có môi trường luật pháp, chính sách rõ ràng, đầy đủ là rất rủi ro.
Kể cả trường hợp Nhà nước đã xây dựng, hoàn thiện chính sách quản lý thì vẫn còn rủi ro lớn vì môi trường quản lý có thể không được như kỳ vọng của các doanh nghiệp, dẫn đến nhiều trường hợp có thể phải dừng hoạt động hoặc phá sản.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu. Không dừng lại ở một xu hướng công nghệ ngắn hạn, AI đang tác động trực tiếp đến chi phí vốn của doanh nghiệp, lực lượng lao động và chuỗi cung ứng của nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, sự dịch chuyển này mở ra cả cơ hội thu hút dòng vốn mới lẫn những thách thức về mặt quản trị.
(VNF) - Trong khi chỉ số liên tục được kéo lên bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, phần còn lại của thị trường đang dần hình thành một vùng định giá đáng chú ý. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng hấp dẫn nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm, các chuyên gia cho rằng xu hướng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
(VNF) - Áp lực giảm giá từ nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn khiến VN-Index mất hơn 7 điểm trong phiên giao dịch ngày 3/6 dù sắc xanh vẫn chiếm ưu thế trên thị trường. Trong khi đó, khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng với giá trị gần 700 tỷ đồng, đánh dấu phiên bán ròng thứ 10 liên tiếp.
(VNF) - Sau khi Xuân Cầu Holdings không thể hiện thực hóa kế hoạch trở thành cổ đông lớn tại Viwaseen, vị trí này đã thuộc về An Quý Hưng Holding với tỷ lệ sở hữu 23%. Đáng chú ý, pháp nhân mới xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của Viwaseen lại có mối liên hệ trực tiếp với Vinaconex.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ được biết đến như nền tảng gọi xe và giao đồ ăn lớn nhất Đông Nam Á, Grab đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi dịch vụ tài chính số dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều quy định mới trong lĩnh vực chứng khoán, nổi bật là cơ chế sandbox và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn.
(VNF) - Nhờ khai thác hiệu quả các dự án thủy điện quy mô lớn tại Lào, Công ty CP Điện Việt Lào nhiều năm liên tiếp duy trì mức lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2025 ghi nhận lãi kỷ lục 1.526 tỷ đồng.
(VNF) - Nếu thương vụ chào bán "bom tấn" 300 triệu cổ phiếu ra công chúng được thực hiện theo đúng kế hoạch trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Becamex có thể giảm xuống mức xấp xỉ 74%.
(VNF) - Thuế cơ sở 6 tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các cơ sở kinh doanh vàng bạc xuất hóa đơn điện tử cho từng giao dịch, đồng thời thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với hoạt động mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên của một khách hàng.
(VNF) - Thanh khoản trên thị trường chứng khoán suy giảm mạnh phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư. VN-Index được dự báo còn nhiều biến động, nhà đầu tư cần thận trọng khi xuống tiền.
(VNF) - Strategy của Michael Saylor lần đầu ghi nhận giao dịch bán BTC kể từ 2022 sau nhiều năm theo đuổi chiến lược tích lũy Bitcoin bất chấp biến động thị trường.
(VNF) - Đầu tháng 6/2026, Bitcoin bước vào một nhịp điều chỉnh đáng chú ý sau giai đoạn tăng mạnh trước đó. Giá đồng tiền số lớn nhất thị trường giảm từ vùng 73.600 USD cuối 31/5 xuống quanh mốc 70.000 USD sáng 2/6 theo giờ Hà Nội, tương đương mức giảm khoảng 3-4%. Mức giảm chưa đủ để tạo ra một cú sốc lớn, nhưng cũng đủ khiến tâm lý thị trường chuyển từ kỳ vọng phục hồi sang trạng thái quan sát thận trọng.
(VNF) - Đa số các đơn vị đề xuất Bộ Tài chính lựa chọn phương án 2, giảm trừ thuế cho chi phí giáo dục, y tế là 47 triệu/năm và điều chỉnh theo CPI hàng năm. Tuy nhiên, một số tỉnh thành cũng có những kiến nghị khác nhằm tạo sự phù hợp.
(VNF) - Những cải cách về hạ tầng giao dịch, cơ chế tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và lộ trình triển khai đối tác bù trừ trung tâm đang cho thấy quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc nâng cao độ mở của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trước sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng đầu tư quốc tế, UBCKNN khẳng định, sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, hướng tới tiệm cận các “thực tiễn tốt nhất” trên thế giới.
(VNF) - Dù hiệu ứng “Sell in May” đã khép lại, thanh khoản thị trường vẫn lao dốc xuống mức thấp nhất hơn một năm, cho thấy dòng tiền chưa sẵn sàng quay trở lại.
(VNF) - Hoạt động góp vốn, mua cổ phần và thâu tóm doanh nghiệp tiếp tục dẫn dắt dòng vốn ngoại vào TP. HCM khi hàng loạt thương vụ M&A quy mô lớn xuất hiện.
(VNF) - Chính sách tín dụng mới dành cho nhà ở xã hội vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành đã tạo hiệu ứng tích cực lên cổ phiếu HQC của Hoàng Quân.
Một số thương hiệu Việt lâu đời vẫn liên tiếp công bố các đợt chia cổ tức tiền mặt hoặc thưởng cổ phiếu ở mức rất cao và được xem như “vàng ròng” trên thị trường chứng khoán.
(VNF) - Nhiều công ty chứng khoán báo lãi lớn nhờ đẩy mạnh cho vay margin khi dư địa mảng môi giới truyền thống dần thu hẹp. Dư địa cho vay margin sẽ tiếp tục tăng trưởng.
(VNF) - Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu, tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL triển khai đang từng bước khẳng định tiềm năng trở thành một dự án hạ tầng năng lượng quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chí tiếp cận nguồn tín dụng xanh theo chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Cổ phiếu KSF của Sunshine Group đã chính thức vượt mốc 100.000 đồng/cổ phiếu, đưa giá trị vốn hoá tăng lên hơn 92.768 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,5 tỷ USD.
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy 3 tuần, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings tăng từ vùng khoảng 31.700 - 32.000 đồng/cp lên 122.200 đồng/cp, tương đương mức tăng khoảng 290%, trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất thị trường chứng khoán tháng 5.
(VNF) - Hiệu ứng “Sell in May” kéo theo sự thoái lui rõ rệt của dòng tiền đầu cơ, đẩy các mã từng tăng nóng trong tháng trước như NVL, VLA, VIW vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.