Đúng một năm trước đây, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào loạt phiên giao dịch khá tiêu cực và kết quả là VN-Index thủng mốc 1.000 điểm.
Nhìn lại, nếu như phiên 19/10/2022 và 20/10/2022, chỉ số VN-Index chỉ giảm lần lượt 3,59 điểm và 1,62 điểm thì 2 phiên tiếp theo lại là ác mộng với nhà đầu tư. VN-Index đã giảm tới 33,63 điểm (tương đương 3,65%) xuống 1.019,82 điểm trong phiên 21/10/2022; tiếp tục giảm 33,67 điểm (tương đương 3,3%) xuống 986,15 điểm trong phiên 24/10/2022.
Nay, cũng sau 4 phiên giảm liên tiếp, VN-Index thủng mốc 1.100 điểm trong phiên 19/10/2023. Chỉ sau chưa đầy một tháng rưỡi, chỉ số này rơi khoảng 150 điểm, lấy đi thành quả suốt từ đầu năm của nhiều nhà đầu tư, trong khi không ít nhà đầu tư khác thậm chí còn lỗ nặng chứ không chỉ là mất lãi. Bởi như giới đầu tư vẫn ví von chuyện “lùa gà”, nhà đầu tư thường thất bại vì “say máu”, càng lãi càng đổ nhiều tiền vào thị trường và kết quả cuối cùng là bị “vặt sạch” sau những đợt giảm sâu.
Không ai nói hay được trên thị trường chứng khoán, nhưng nếu nhìn vào diễn biến thị trường suốt từ đầu năm 2022 đến nay, rõ ràng chứng khoán không dành cho những “tay mơ”.
Những năm trước đây, các nhà đầu tư nếu căn cứ vào mức định giá của thị trường, triển vọng kinh tế vĩ mô, cộng với chiến lược phân bổ tài sản hợp lý, đầu tư có chọn lọc thì khá “rộng cửa” thu về kết quả tích cực. Tuy nhiên khoảng 2 năm trở lại đây, ngày càng nhiều tình huống nằm ngoài tầm với của không chỉ các nhà đầu tư F0 mà còn đối với cả các nhà đầu tư nhiều kinh nghiệm nhưng ít cập nhật về những “góc tối” trên thị trường tài chính - chứng khoán.
Năm 2022, sau sự kiện bắt Chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh để điều tra về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến việc phát hành hàng nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp, ít ai mường tượng rằng thị trường trái phiếu sẽ rơi vào khủng hoảng và kể cả có mường tượng về điều đó thì cũng rất ít người cho rằng điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực một cách nhanh chóng và mạnh mẽ đến thị trường cổ phiếu như thế. “Tiền lớn” ồ ạt rút khỏi thị trường đẩy cổ phiếu rơi xuống vực, VN-Index rớt từ mốc 1.500 điểm, xuyên thủng mốc 1.300 điểm, rồi 1.000 điểm.
Quá trình sụt giảm của thị trường cổ phiếu thời kỳ này liên quan mật thiết đến khủng hoảng trên thị trường trái phiếu. Tháng 10/2022, như giọt nước tràn ly, sự kiện bắt Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát cũng do liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp đã không chỉ khiến thị trường cổ phiếu chao đảo mà ngành ngân hàng cũng lao đao, áp lực thanh khoản ngân hàng trong nước cộng thêm áp lực tỷ giá từ bên ngoài đã khiến Ngân hàng Nhà nước tăng lãi suất điều hành khá mạnh và đột ngột.
Trước áp lực dồn dập từ nhiều phía, tháng 11/2022 xuất hiện làn sóng bán giải chấp cổ phiếu rất lớn và điểm đặc biệt là không chỉ đông đảo nhà đầu tư nhỏ lẻ mà cả những doanh nhân lừng lẫy cũng chịu chung cảnh “bị vét đến những đồng tiền cuối cùng”.
Lúc này, giới đầu tư mới nhận ra sự chằng chịt trong mạng lưới huy động - đầu tư của các doanh nghiệp, doanh nhân, từ huy động tiền qua trái phiếu doanh nghiệp, neo giá cổ phiếu để làm tài sản bảo đảm cho trái phiếu, vay margin từ các công ty chứng khoán không chỉ để đầu tư mà còn để “rút sức mua”... Đến khi dòng tiền bị kẹt ở một vài mắt xích, vòng xoáy thanh khoản đưa cổ phiếu xuống đáy.
Trong đợt sụt giảm gần đây, giới đầu tư nhốn nháo với các thông tin chưa kiểm chứng lan truyền về việc các “kho” bán tháo cổ phiếu vì sợ bị thanh tra hoặc/và vì nhiều cổ phiếu giảm sốc nên phải bán tháo để quản trị rủi ro.
Thực tế là thị trường tồn tại các “kho” chuyên cho nhà đầu tư vay, tương tự như nhà đầu tư vay margin từ công ty chứng khoán. Chuyện “đánh kho” không mới nhưng vấn đề là quy mô hiện nay được cho là lớn hơn rất nhiều trước đây, do đó có ảnh hưởng mạnh mẽ tới thị trường.
Phần lớn các nhà đầu tư tìm đến các “kho” là vì: (1) “kho” cho vay đối với các cổ phiếu mà công ty chứng khoán không cho vay margin hoặc cạn nguồn margin (2) “kho” cho vay với tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao hơn vay từ công ty chứng khoán (đi kèm lãi suất cao hơn).
Về bản chất, đây là một dạng vay margin dưới chuẩn; tương tự như người dân vay tiêu dùng hay doanh nghiệp vay qua trái phiếu về bản chất cũng là một dạng vay dưới chuẩn ngân hàng. Đã là dưới chuẩn thì tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn, điều này quá rõ ràng nếu nhìn vào cuộc khủng hoảng tài chính tiêu dùng và trái phiếu doanh nghiệp diễn ra vài năm gần đây.
Do tính rủi ro cao nên khi cần quản trị rủi ro, các “kho” thường sẽ bán cổ phiếu sớm và “rát” hơn nhiều so với việc các công ty chứng khoán bán giải chấp cổ phiếu, do đó gây áp lực rất lớn lên thị trường.
Ở đợt sụt giảm trước đó, “cấm giao dịch bằng robot” được nhiều nhà đầu tư đưa ra để lý giải về diễn biến tiêu cực của thị trường chứng khoán.
Thị trường chứng khoán vẫn luôn như vậy. Lúc tăng luôn có cả loạt lý do được đưa ra và lúc giảm cũng thế. Nhưng chân tướng thường chỉ sáng tỏ sau một khoảng thời gian khá dài hoặc có thể cũng chẳng ai khẳng định được điều gì đã khiến thị trường lao dốc. Đó là sự bí ẩn và cũng là vẻ đẹp của chứng khoán. Thị trường biến đổi không ngừng, ai cũng có thể là “tay mơ” ở một số thời điểm và mất tiền vì sự thiếu hiểu biết; giống như ai cũng là con ếch, chỉ khác nhau ở cái miệng giếng mà thôi.
Tags:
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
