'Không làm chủ công nghệ lõi, quyền tự chủ kinh tế sẽ mất dần'
Thùy Dương -
30/12/2025 19:15 (GMT+7)
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
Tại Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ 2025, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam như Viettel, VNPT, FPT và CMC đã cùng khẳng định vai trò trung tâm của doanh nghiệp công nghệ trong kiến tạo tương lai đất nước, từ làm chủ công nghệ chiến lược đến xây dựng hạ tầng số quốc gia vươn tầm toàn cầu.
Nền tảng của chủ quyền và năng lực cạnh tranh quốc gia
Trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên cạnh tranh dựa trên khoa học - công nghệ, việc làm chủ công nghệ lõi không chỉ là lợi thế phát triển mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm chủ quyền quốc gia. Các chuyên gia và doanh nghiệp tại Diễn đàn nhận định, quốc gia không làm chủ công nghệ sẽ đối mặt nguy cơ phụ thuộc, tụt hậu và mất quyền tự chủ chiến lược trong dài hạn.
Đại diện các tập đoàn công nghệ tại Diễn đàn
Từ góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) khẳng định việc đầu tư vào công nghệ lõi là con đường tất yếu để hình thành năng lực tự chủ quốc gia.
Ông nhấn mạnh rằng công nghệ chiến lược có tác động trực tiếp đến vị thế, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chính vì vậy, Viettel lựa chọn cách tiếp cận phát triển song song giữa nghiên cứu - làm chủ công nghệ và hình thành ngành công nghiệp công nghệ cao, thay vì chỉ dừng lại ở ứng dụng hay gia công công nghệ.
Từ nền tảng viễn thông, Viettel đã mở rộng sang các lĩnh vực có hàm lượng khoa học cao như bán dẫn, hàng không vũ trụ, an ninh mạng, công nghiệp quốc phòng và hạ tầng số. Doanh nghiệp này đã làm chủ hơn 270 công nghệ lõi, phát triển gần 200 sản phẩm quân sự và dân sự, đồng thời xây dựng đội ngũ hơn 3.000 nhân sự chất lượng cao, trong đó 25% có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
Theo ông Tào Đức Thắng, việc làm chủ công nghệ không chỉ để tự chủ mà còn để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước đưa Việt Nam từ “người theo sau” trở thành quốc gia dẫn dắt trong một số lĩnh vực chiến lược.
Cùng chung tư duy đó, Tập đoàn FPT xác định làm chủ công nghệ lõi và công nghệ chiến lược là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt vươn ra toàn cầu.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT cho biết, trong chiến lược phát triển dài hạn, FPT tập trung vào các trụ cột như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn và an ninh mạng - những lĩnh vực được xem là “xương sống” của nền kinh tế số.
Đại diện FPT cũng nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo gắn với nhân lực chất lượng cao và chuẩn mực quốc tế, coi đây là con đường để công nghệ Việt Nam không chỉ phục vụ trong nước mà còn cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Trong khi đó, tập đoàn CMC tiếp cận vấn đề làm chủ công nghệ từ góc độ chủ quyền số và năng lực tự quyết quốc gia. Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Trung Chính – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn CMC nhấn mạnh: “Quốc gia không làm chủ công nghệ lõi sẽ rơi vào bẫy gia công giá trị thấp, phụ thuộc công nghệ và mất dần quyền tự chủ về kinh tế cũng như an ninh.” Theo ông, đầu tư cho khoa học - công nghệ chính là đầu tư cho chủ quyền quốc gia.
Ông Nguyễn Trung Chính – Chủ tịch HĐQT, Chủ tịch Tập đoàn CMC
CMC xác định trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và hạ tầng số là ba trụ cột cốt lõi để Việt Nam bứt phá. Doanh nghiệp này đã phát triển nền tảng CMC Cloud với hàng chục nghìn máy chủ, hệ thống lưu trữ hàng chục petabyte dữ liệu và các mô hình trí tuệ nhân tạo lớn do người Việt làm chủ. Những nền tảng này đang từng bước phục vụ các hệ thống quốc gia quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tự chủ công nghệ.
Điểm chung trong chiến lược của Viettel, FPT và CMC là khẳng định vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là đơn vị triển khai, mà còn là chủ thể đầu tư, nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ lõi.
Ông Nguyễn Trung Chính nhấn mạnh, mô hình “ba nhà” – Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, dẫn dắt và kết nối toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Nền móng cho một Việt Nam số tự chủ và bền vững
Cũng tại Diễn đàn, lãnh đạo tập đoàn VNPT đã đưa ra một cách tiếp cận mới khi coi hạ tầng số không còn là những “đường ống” thụ động, mà là một nền tảng công nghệ thông minh, có thể lập trình, mở rộng và thích ứng linh hoạt với nhu cầu phát triển.
Theo ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn VNPT, hạ tầng số trong giai đoạn mới phải được xây dựng dựa trên ba trụ cột: kết nối, tính toán và dữ liệu. Hạ tầng kết nối với 5G và hướng tới 6G đóng vai trò như hệ thần kinh truyền dẫn. Hạ tầng tính toán - bao gồm điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo - trở thành “bộ não” xử lý dữ liệu, còn hạ tầng dữ liệu chính là nền tảng bảo đảm an toàn, tin cậy và chủ quyền thông tin quốc gia.
VNPT xác định chuyển dịch từ mô hình doanh nghiệp viễn thông truyền thống sang doanh nghiệp công nghệ , trong đó hạ tầng số được cung cấp như một sản phẩm hoàn chỉnh. Theo lãnh đạo VNPT, “chìa khóa và nhật ký phải luôn ở trong nước”, bởi chủ quyền số là điều kiện tiên quyết để bảo đảm an ninh và phát triển bền vững.
Không dừng lại ở đầu tư công nghệ, VNPT cam kết dành từ 15-20% doanh thu cho các nhiệm vụ chiến lược Make in Vietnam, đồng thời mở hệ sinh thái, chia sẻ hạ tầng và phòng thí nghiệm cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã chuyển dịch mạnh mẽ từ vai trò gia công sang làm chủ các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu - phát triển, thiết kế hệ thống, xây dựng nền tảng số và cung cấp giải pháp tổng thể. Doanh nghiệp không chỉ tham gia thị trường mà còn chủ động đề xuất, giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, từ chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng số đến phát triển kinh tế số và xã hội số.
Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức quản trị và xây dựng chính quyền số, một “không gian phát triển mới” đang được mở ra cho doanh nghiệp công nghệ. Đây vừa là yêu cầu tất yếu, vừa là cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình kiến tạo thể chế, phát triển các nền tảng số dùng chung và cung cấp những giải pháp công nghệ có quy mô quốc gia.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng của kinh tế nước ta trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, bất ổn gia tăng và các cú sốc bên ngoài diễn ra dồn dập.
(VNF) - Việc Đà Nẵng được lựa chọn là một trong hai địa điểm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, mà còn đặt nền móng để địa phương này từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Quốc hội đã quyết nghị tăng trưởng năm 2026 ở mức 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - iảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright tính toán, thì vốn đầu tư công năm 2026 có thể lên tới 1,65 triệu tỷ đồng nhưng hiệu quả đầu tư mới là yếu tố then chốt.
(VNF) - Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ sẽ đi vào thực chất, tạo những cú hích đủ mạnh cho môi trường kinh doanh. Qua đó, mở ra các động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025, FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong dòng vốn ngoại vào Việt Nam, trong khi FII và FPI dù khởi sắc nhưng vẫn chưa tạo được thế cân bằng.
(VNF) - PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, Nghị định 296/2025 của Chính phủ quy định cơ chế cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ kinh doanh là một bước nâng chuẩn thể chế kỷ luật thị trường được siết chặt, “vùng xám” tài sản – dòng tiền – trách nhiệm bị thu hẹp, và kinh doanh gia đình buộc phải bước vào quỹ đạo minh bạch hơn nếu muốn phát triển bền vững.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình – Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, Việt Nam có đủ nền tảng để duy trì tăng trưởng GDP ở mức 8 – 12% trong 5 năm tới, qua đó nâng nhanh thu nhập bình quân đầu người và tạo dư địa lớn cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh và các động lực mới như thương mại điện tử, du lịch tiếp tục bứt phá.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, giảm nghèo bền vững sau 2025 không thể trông chờ vào một trụ cột đơn lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tránh tái nghèo trước các cú sốc kinh tế – xã hội.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ thu nhập mà cốt lõi là đầu tư cho năng lực con người, trong đó y tế giữ vai trò nền tảng. Khi người dân được bảo đảm chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh, họ mới có đủ điều kiện lao động, tạo sinh kế và chủ động vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Không bắt đầu từ những dự án lớn hay khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng, hành trình giảm nghèo bền vững ở miền Tây Quảng Trị đang được khơi mở từ những lớp học xóa mù chữ dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở đó, tri thức trở thành “điểm tựa mềm” nhưng mang tính quyết định, giúp người dân tiếp cận chính sách, vận dụng hỗ trợ và từng bước thoát nghèo một cách bền vững.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho giai đoạn tới, bài toán nguồn vốn đang trở thành vấn đề sống còn. Khi hệ thống ngân hàng đã tiệm cận giới hạn mở rộng tín dụng, việc phát triển mạnh mẽ thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - được xem là chìa khóa để tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Thiếu thông tin không chỉ làm hạn chế cơ hội phát triển mà còn là rào cản lớn khiến người nghèo khó có thể thoát nghèo một cách bền vững. Vì vậy, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bên cạnh việc hỗ trợ về sinh kế, tín dụng, y tế hay giáo dục, một yếu tố ngày càng được khẳng định có vai trò nền tảng, đó là giảm nghèo thông tin.
(VNF) - Những đồng vốn nhỏ, được phân bổ từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, đang từng bước trở thành “bệ phóng” giúp người nghèo Hà Tĩnh chuyển từ tư duy trông chờ hỗ trợ sang chủ động tổ chức sản xuất, nâng thu nhập và hình thành sinh kế ổn định.
(VNF) - Từ những lớp học nghề đỏ đèn đến tận đêm khuya, đến dòng công nhân trẻ nối nhau vào Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đang chứng kiến cuộc “lột xác” lớn nhất 10 năm: chuyển từ lao động phổ thông sang lực lượng lao động kỹ thuật. Một hành trình bắt đầu từ nông thôn, nhưng đang làm thay đổi cả bản đồ việc làm của tỉnh.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trưởng Bộ môn Thị trường Tài chính (ĐH Kinh tế TP.HCM) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 không phải là quá sức với Việt Nam. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa mục tiêu này phụ thuộc quyết định vào chất lượng triển khai cải cách, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế đến năng lực thực thi chính sách ở cấp vĩ mô và địa phương.
(VNF) - Được ví như một "Việt Nam thu nhỏ" với địa hình phức tạp và quy mô dân số đông, Thanh Hóa bước vào giai đoạn 2021 – 2025 với bộn bề thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội tại khu vực miền núi "phên dậu". Thế nhưng, bằng tư duy quản trị quyết liệt và hiệu quả thực tế từ dòng vốn của 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia, địa phương này đang tạo nên một kỳ tích giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance chiều ngày 12/1, đến thời điểm hiện tại dự án đã hoàn thiện 90% khối lượng công việc, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 10/2.