'Không làm chủ công nghệ lõi, quyền tự chủ kinh tế sẽ mất dần'
Thùy Dương -
30/12/2025 19:15 (GMT+7)
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
Tại Diễn đàn quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ 2025, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam như Viettel, VNPT, FPT và CMC đã cùng khẳng định vai trò trung tâm của doanh nghiệp công nghệ trong kiến tạo tương lai đất nước, từ làm chủ công nghệ chiến lược đến xây dựng hạ tầng số quốc gia vươn tầm toàn cầu.
Nền tảng của chủ quyền và năng lực cạnh tranh quốc gia
Trong bối cảnh thế giới bước vào kỷ nguyên cạnh tranh dựa trên khoa học - công nghệ, việc làm chủ công nghệ lõi không chỉ là lợi thế phát triển mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm chủ quyền quốc gia. Các chuyên gia và doanh nghiệp tại Diễn đàn nhận định, quốc gia không làm chủ công nghệ sẽ đối mặt nguy cơ phụ thuộc, tụt hậu và mất quyền tự chủ chiến lược trong dài hạn.
Đại diện các tập đoàn công nghệ tại Diễn đàn
Từ góc nhìn của doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) khẳng định việc đầu tư vào công nghệ lõi là con đường tất yếu để hình thành năng lực tự chủ quốc gia.
Ông nhấn mạnh rằng công nghệ chiến lược có tác động trực tiếp đến vị thế, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chính vì vậy, Viettel lựa chọn cách tiếp cận phát triển song song giữa nghiên cứu - làm chủ công nghệ và hình thành ngành công nghiệp công nghệ cao, thay vì chỉ dừng lại ở ứng dụng hay gia công công nghệ.
Từ nền tảng viễn thông, Viettel đã mở rộng sang các lĩnh vực có hàm lượng khoa học cao như bán dẫn, hàng không vũ trụ, an ninh mạng, công nghiệp quốc phòng và hạ tầng số. Doanh nghiệp này đã làm chủ hơn 270 công nghệ lõi, phát triển gần 200 sản phẩm quân sự và dân sự, đồng thời xây dựng đội ngũ hơn 3.000 nhân sự chất lượng cao, trong đó 25% có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
Theo ông Tào Đức Thắng, việc làm chủ công nghệ không chỉ để tự chủ mà còn để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước đưa Việt Nam từ “người theo sau” trở thành quốc gia dẫn dắt trong một số lĩnh vực chiến lược.
Cùng chung tư duy đó, Tập đoàn FPT xác định làm chủ công nghệ lõi và công nghệ chiến lược là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt vươn ra toàn cầu.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT cho biết, trong chiến lược phát triển dài hạn, FPT tập trung vào các trụ cột như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn và an ninh mạng - những lĩnh vực được xem là “xương sống” của nền kinh tế số.
Đại diện FPT cũng nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo gắn với nhân lực chất lượng cao và chuẩn mực quốc tế, coi đây là con đường để công nghệ Việt Nam không chỉ phục vụ trong nước mà còn cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Trong khi đó, tập đoàn CMC tiếp cận vấn đề làm chủ công nghệ từ góc độ chủ quyền số và năng lực tự quyết quốc gia. Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Trung Chính – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn CMC nhấn mạnh: “Quốc gia không làm chủ công nghệ lõi sẽ rơi vào bẫy gia công giá trị thấp, phụ thuộc công nghệ và mất dần quyền tự chủ về kinh tế cũng như an ninh.” Theo ông, đầu tư cho khoa học - công nghệ chính là đầu tư cho chủ quyền quốc gia.
Ông Nguyễn Trung Chính – Chủ tịch HĐQT, Chủ tịch Tập đoàn CMC
CMC xác định trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và hạ tầng số là ba trụ cột cốt lõi để Việt Nam bứt phá. Doanh nghiệp này đã phát triển nền tảng CMC Cloud với hàng chục nghìn máy chủ, hệ thống lưu trữ hàng chục petabyte dữ liệu và các mô hình trí tuệ nhân tạo lớn do người Việt làm chủ. Những nền tảng này đang từng bước phục vụ các hệ thống quốc gia quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tự chủ công nghệ.
Điểm chung trong chiến lược của Viettel, FPT và CMC là khẳng định vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp không chỉ là đơn vị triển khai, mà còn là chủ thể đầu tư, nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ lõi.
Ông Nguyễn Trung Chính nhấn mạnh, mô hình “ba nhà” – Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, dẫn dắt và kết nối toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Nền móng cho một Việt Nam số tự chủ và bền vững
Cũng tại Diễn đàn, lãnh đạo tập đoàn VNPT đã đưa ra một cách tiếp cận mới khi coi hạ tầng số không còn là những “đường ống” thụ động, mà là một nền tảng công nghệ thông minh, có thể lập trình, mở rộng và thích ứng linh hoạt với nhu cầu phát triển.
Theo ông Tô Dũng Thái, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn VNPT, hạ tầng số trong giai đoạn mới phải được xây dựng dựa trên ba trụ cột: kết nối, tính toán và dữ liệu. Hạ tầng kết nối với 5G và hướng tới 6G đóng vai trò như hệ thần kinh truyền dẫn. Hạ tầng tính toán - bao gồm điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo - trở thành “bộ não” xử lý dữ liệu, còn hạ tầng dữ liệu chính là nền tảng bảo đảm an toàn, tin cậy và chủ quyền thông tin quốc gia.
VNPT xác định chuyển dịch từ mô hình doanh nghiệp viễn thông truyền thống sang doanh nghiệp công nghệ , trong đó hạ tầng số được cung cấp như một sản phẩm hoàn chỉnh. Theo lãnh đạo VNPT, “chìa khóa và nhật ký phải luôn ở trong nước”, bởi chủ quyền số là điều kiện tiên quyết để bảo đảm an ninh và phát triển bền vững.
Không dừng lại ở đầu tư công nghệ, VNPT cam kết dành từ 15-20% doanh thu cho các nhiệm vụ chiến lược Make in Vietnam, đồng thời mở hệ sinh thái, chia sẻ hạ tầng và phòng thí nghiệm cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã chuyển dịch mạnh mẽ từ vai trò gia công sang làm chủ các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu - phát triển, thiết kế hệ thống, xây dựng nền tảng số và cung cấp giải pháp tổng thể. Doanh nghiệp không chỉ tham gia thị trường mà còn chủ động đề xuất, giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, từ chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng số đến phát triển kinh tế số và xã hội số.
Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức quản trị và xây dựng chính quyền số, một “không gian phát triển mới” đang được mở ra cho doanh nghiệp công nghệ. Đây vừa là yêu cầu tất yếu, vừa là cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình kiến tạo thể chế, phát triển các nền tảng số dùng chung và cung cấp những giải pháp công nghệ có quy mô quốc gia.
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, trong giai đoạn mới, thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được mà bằng trình độ công nghệ, năng suất lao động, năng lực doanh nghiệp Việt Nam và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được xem là một trong những mắt xích thể chế quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN). Theo các chuyên gia, nếu không sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ rõ ràng, minh bạch và có khả năng vận hành thực chất, dòng vốn lớn sẽ tiếp tục đứng ngoài quan sát.
(VNF) - Siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang dần thành hình với quy mô 18 tỷ USD, rộng hơn 6.000 hecta, hứa hẹn trở thành “thành phố kỳ quan” với cơ hội đầu tư hấp dẫn tại Quảng Ninh.