Những dấu hiệu 'trở bệnh', kinh tế Trung Quốc đã qua thời đỉnh cao?
Minh Nhật -
17/08/2023 15:24 (GMT+7)
(VNF) - Gánh nặng nợ nần gia tăng, dân số già hóa và thị trường nhà đất đang chìm sâu trong khủng hoảng có thể là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đã đi qua thời kỳ đỉnh cao.
Trước những biến động của nền kinh tế Trung Quốc trong thời gian qua, nhiều nhà phân tích đặt ra câu hỏi rằng: “Mô hình phát triển nền kinh tế của Trung Quốc từng mang lại sự tăng trưởng ấn tượng cho quốc gia này trong giai đoạn từ năm 1990-2020, liệu có thể tiếp tục mang lại hiệu quả trong ba thập kỷ tới hay không?”
Vào những năm 1970 – 1980, Nhật Bản, sau đó là Đức được kỳ vọng sẽ thay thế Mỹ trở thành nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới. Nhật Bản khi đó được hưởng lợi từ các chính sách đúng đắn của chính phủ, ngân hàng và các nhà sản xuất hàng đầu. Tương tự, Đức cũng phát huy được thế mạnh về mạng lưới các doanh nghiệp cỡ trung để phát triển xuất khẩu.
Tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh tại Trung Quốc.
Thế nhưng, những dự đoán ban đầu lại không trở thành hiện thực. Sau thời kỳ lạm phát, thị trường chứng khoán Nhật Bản sụp đổ vào đầu những năm 1990, mở đầu cho “thập kỷ mất mát” khi giảm phát và tăng trưởng chậm “đánh gục” nền kinh tế của Nhật Bản. Trong khi đó, Đức phải trải qua một thời kỳ kinh tế trì trệ cùng tỷ lệ thất nghiệp cao.
Kịch bản này liệu có lặp lại với Trung Quốc?
Vào năm nay, lần đầu tiên dân số Ấn Độ vượt qua Trung Quốc. Điều này phản ánh một thực tế là dân số Ấn Độ đang tăng nhanh trong khi dân số Trung Quốc lại bắt đầu giảm. Các dự báo cho thấy dân số Trung Quốc sẽ giảm xuống dưới 1 tỷ người vào năm 2080, từ con số khoảng 1,4 tỷ người hiện nay.
Dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc đạt đỉnh vào năm 2011 và được dự đoán sẽ giảm gần 25% vào năm 2050. Cùng với đó, số lượng người già tại Trung Quốc sẽ tăng từ 200 triệu người lên 500 triệu người vào giữa thế kỷ này. Dân số già sẽ là một thách thức lớn đối với thị trường lao động Trung Quốc, buộc các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc phải sớm tìm ra hướng đi mới.
Xuất khẩu Trung Quốc sụt giảm mạnh.
Bên cạnh nhân khẩu học, quốc gia châu Á này cũng đang phải đối mặt với những thách thức gây ra bởi chính những chính sách mà Trung Quốc đã sử dụng để duy trì tăng trưởng trong những thập kỷ gần đây, đó là phát triển cơ sở hạ tầng, sản xuất và bất động sản.
Khi gánh nặng nợ nần gia tăng, chính quyền các địa phương ở Trung Quốc gặp khó khăn trong việc duy trì tốc độ đầu tư vào cơ sở hạ tầng hiện tại. Song song với đó, lĩnh vực nhà đất của Trung Quốc cũng đang rơi vào “tuyệt vọng” khi liên tiếp các tập đoàn bất động sản lớn nhỏ “ngã ngựa”.
Giá trị doanh số bán nhà mới hàng tháng của 100 công ty bất động sản lớn nhất Trung Quốc đã giảm hơn 80% kể từ cuối năm 2020. Trong tương lai, nhu cầu nhà ở hàng năm tại Trung Quốc ước tính vào khoảng 9 – 10 triệu căn, thấp hơn nhiều so với con số 14 triệu căn vào năm 2021.
Bất động sản Trung Quốc lao đao.
Mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của Trung Quốc cũng “trở bệnh”. Trong năm qua, xuất khẩu của quốc gia này giảm 14,5%. Tỷ trọng hàng hóa của Trung Quốc trong tổng nhập khẩu của Mỹ chỉ đạt 13,3% trong nửa đầu năm 2023, mức thấp nhất trong vòng 20 năm qua. Xuất khẩu từ Trung Quốc sang châu Âu cũng sụt giảm.
Nhiều nhà kinh tế cho rằng khả năng cao tình hình xuất khẩu của Trung Quốc còn có thể tồi tệ hơn trong thời gian tới khi mà căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đang leo thang.
Dịch Covid-19 cộng với căng thẳng thương mại giữa hai siêu cường đã buộc các nhà sản xuất tái cơ cấu lại chuỗi cung ứng của mình. Làn sóng “Trung Quốc +1” ngày càng lan rộng, nhiều ông lớn như Samsung, Apple…đã và đang đi tìm miền đất mới để đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Mối đe dọa giảm phát và tỷ lệ sinh viên thất nghiệp ở mức cao kỷ lục cũng giáng những đòn đau vào nền kinh tế vốn chưa “khỏi bệnh” của Trung Quốc.
Chính quyền Bắc Kinh và các nhà hoạch định chính sách đang nỗ lực để tìm ra “liều thuốc tiên” hồi phục nền kinh tế. Tuy nhiên, viễn cảnh nền kinh tế Trung Quốc dần mờ nhạt đi hoàn toàn có thể xảy ra.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.