Làm gì để chống tham nhũng qua hình thức quà tặng?
Mạnh Bôn -
13/06/2018 11:24 (GMT+7)
Cho ý kiến vào Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) được Quốc hội thảo luận vào hôm nay (13/6), ông Nguyễn Tiến Sinh, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội rất băn khoăn về quy định quà tặng. “Một trong các hình thức tham nhũng phổ biến là quà tặng. Chống tham nhũng qua hình thức quà tặng bằng cách nào quả là quá khó”, ông Sinh trăn trở.
Ông Nguyễn Tiến Sinh, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội.
- Luật Phòng, chống tham nhũng nghiêm cấm cán bộ, công chức nhận quà tặng dưới mọi hình thức. Ông có cho rằng, quy định này dường như không có nhiều tác dụng?
Ông Nguyễn Tiến Sinh: Theo quy định, cán bộ, công chức, viên chức không được nhận quà tặng dưới mọi hình thức của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình.
Thực hiện quy định này, trong 10 năm qua, theo số liệu của Thanh tra Chính phủ, có khoảng 900 cán bộ, công chức nộp lại quà tặng với tổng giá trị 3,3 tỷ đồng; có khoảng 10 trường hợp vi phạm quy định về nhận quà tặng được phát hiện và xử lý.
Số liệu trên không có nghĩa rằng, cán bộ, công chức thực hiện nghiêm túc quy định về tặng quà và nhận quà tặng, mà chỉ cho thấy, quy định về việc nộp lại quà tặng còn hình thức, thiếu khả thi. Việc thực hiện quy định này chưa nghiêm, hiệu quả thấp và trên thực tế cũng rất khó kiểm soát do phụ thuộc nhiều vào tính tự giác, đạo đức của cán bộ, công chức.
Nhận quà và tặng quà trong dịp lễ, tết, cưới xin, sinh nhật… là việc hết sức bình thường, là một phần văn hóa của người Việt. Vấn đề này rất tế nhị và cũng rất dễ biến tướng thành một kênh hối lộ.
- Nước ngoài quy định về tặng quà và nhận quà tặng thế nào, thưa ông?
Pháp luật các nước quy định, trị giá quà tặng từ bao nhiêu trở lên thì người được tặng quà phải báo cáo và nộp lại cho cơ quan, tổ chức.
Ví dụ, ở châu Âu, Mỹ và nhiều quốc gia khác, nếu quà tặng trị giá thấp, chỉ mang ý nghĩa quà kỷ niệm, mang giá trị tinh thần như cái bút máy, cái caravat… thì không sao, nhưng trị giá quà tặng từ 100 USD trở lên, người ta không nhận, nếu nhận, đòi hỏi phải có hóa đơn để thực hiện các thủ tục nộp lại quà tặng theo quy định của từng nước.
Đi công tác ở nhiều nước, sau buổi làm việc, kết thúc chuyến công tác, người ta cũng không mời cơm nếu chi phí của bữa ăn không được quy định cụ thể trong chi phí tiếp đón.
- Vậy Việt Nam cũng có thể quy định quà tặng từ bao nhiêu trở lên phải nộp lại và nghiêm cấm cán bộ, công chức dự chiêu đãi của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình?
Theo quy định hiện hành, cán bộ, công chức ốm đau, tai nạn hoặc nhân dịp hiếu, hỷ, lễ, tết truyền thống được tặng quà có trị giá dưới 500.000 đồng mà việc tặng quà không liên quan đến công việc của cán bộ, công chức; nhận quà tặng từ họ hàng, người thân trong gia đình mà những người này không có mối quan hệ về lợi ích liên quan đến công việc; hoặc nhận quà tặng từ những cơ quan, đơn vị, cá nhân khác không liên quan đến công việc.
Ngoài các trường hợp này, người được tặng quà đều phải báo cáo thủ trưởng trực tiếp và nộp lại quà tặng cho cơ quan, đơn vị. Nếu cán bộ, công chức nhận quà tặng trị giá từ 2 triệu đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng, nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này thì có thể sẽ bị xử lý theo tội nhận hối lộ được quy định cụ thể trong Bộ luật Hình sự năm 2015.
Quy định hiện hành về tặng quà và nhận quà tặng đã có, nhưng kiểm soát việc tặng quà, trong không ít trường hợp là hành vi biến tướng của tham nhũng, hối lộ rất phức tạp. Cụ thể, người ta không tặng quà trực tiếp cho cán bộ, công chức, nhưng nhân dịp sinh nhật, cưới xin, lễ tết của bố mẹ, vợ, chồng, con cái của cán bộ, công chức người ta “mừng” quà trị giá rất nhiều tiền thì xử lý thế nào?
Chống tham nhũng qua hình thức quà tặng, ăn uống, nghỉ mát, du lịch rất phức tạp, rất khó phát hiện, rất khó xử lý, tất cả trông chờ vào sự tự nguyện, tự giác, ý thức của cán bộ, công chức.
- Chống tham nhũng qua hình thức tặng quà đúng là rất phức tạp, nhưng không có nghĩa là bó tay trước thực trạng này, thưa ông?
Chính vì vậy, các đại biểu Quốc hội phải dành nhiều thời gian hơn để tập trung thảo luận, hiến kế với Ban Soạn thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) để làm sao đưa ra giải pháp khả thi, bịt mọi lỗ hổng có nguy cơ dẫn tới tham nhũng. Muốn chống được tham nhũng thì phải kiểm soát được tài sản của cán bộ, công chức, đặc biệt là người có chức vụ, quyền hạn.
Tôi rất đồng tình với quy định yêu cầu cán bộ, công chức khi được tuyển dụng phải kê khai tài sản, thu nhập lần đầu và phải kê khai bổ sung khi có tài sản mới hoặc thu nhập phát sinh trong năm có giá trị từ 300 triệu đồng trở lên.
Nhiều người cho rằng, quy định này sẽ khiến tăng khối lượng công việc không cần thiết và tạo ra thủ tục hành chính, song tôi nghĩ, lập luận như vậy không đúng. Vì cán bộ, công chức khi được tiếp nhận cứ kê khai tài sản, thu nhập; cơ quan có thẩm quyền không phải kiểm tra, giám sát, nên không phát sinh thêm công việc. Bản kê khai này là căn cứ để trong trường hợp cán bộ, công chức có khối tài sản tăng lên bất thường thì có cái để so sánh, đối chiếu và yêu cầu giải trình, nếu không chứng minh được nguồn gốc thu nhập hợp pháp thì sẽ xử lý, còn xử lý bằng cách nào thì các đại biểu Quốc hội cần phải nghiên cứu tiếp.
Cán bộ, công chức cũng như tất cả công dân khác, ngoài công việc chính họ có thể kinh doanh, đầu tư và làm những công việc mà pháp luật không cấm để có thu nhập, nếu có thu nhập từ 300 triệu đồng trở lên, họ rất mong muốn được kê khai bổ sung để khẳng định rằng, thu nhập, tài sản của họ là chính đáng và tránh dư luận xã hội cho rằng, họ trở nên giàu có là do tham nhũng, do nhận quà biếu, quà tặng.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.