Bà Huỳnh Thị Mỹ Nương cho biết, năm 2018, khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP chính thức ra đời (quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm), một làn sóng hào hứng đã lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp. Đây được coi là một cuộc “cách mạng” về tư duy quản lý, khi cơ quan nhà nước chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, trao niềm tin và quyền tự chịu trách nhiệm cho doanh nghiệp.
Suốt gần một thập kỷ, mô hình này đã tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh tăng trưởng. Tuy nhiên, theo bà Huỳnh Thị Mỹ Nương, “chiếc áo” Nghị định 15 sau nhiều năm vận hành đã bộc lộ những kẽ hở cần lấp đầy. Thị trường liên tục chấn động bởi những vụ vi phạm an toàn thực phẩm quy mô lớn, những lô hàng kém chất lượng đã lách qua khe luật để đến tay người tiêu dùng bằng nhiều thủ đoạn, sự bất chấp và lòng tham không giới hạn.
Từ thực tế đó cho thấy: niềm tin phải đi đôi với sự kiểm soát chặt chẽ.
Sự ra đời của Nghị định 46/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP được nhìn nhận là một bước chuyển dịch chiến lược tất yếu. Nếu Nghị định 15 là “cánh cửa mở, hậu kiểm” thúc đẩy giao thương nhanh chóng, thì Nghị định 46 là “màng lọc tinh” nhằm nâng cao chất lượng thực phẩm và sức khỏe quốc gia.
Nghị định mới được xây dựng theo hướng tăng cường quản lý, bảo đảm kiểm soát toàn diện, bổ sung các nội dung siết chặt từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả tiền kiểm và hậu kiểm.
Thế nhưng, khi “bộ lọc” mới vừa khởi động, hơn 300.000 tấn thực phẩm đã lập tức bị ùn ứ tại các cửa khẩu.
Theo bà Huỳnh Thị Mỹ Nương, sự cố này không dừng ở bài toán giải quyết ùn ứ gây thiệt hại kinh tế trước mắt, mà đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm sao để quá trình thực thi pháp luật hiệu quả hơn. Làm thế nào để một văn bản luật vừa đúng đắn về mặt lý luận, hợp lý về mặt mục tiêu, vừa đi vào đời sống nhịp nhàng, không trở thành rào cản cho phát triển. Làm sao để khoảng cách từ “văn bản ban hành” đến “vận hành thực tiễn” hạn chế tối đa bị chia cắt bởi những điểm nghẽn.
Việc ùn ứ này không đơn thuần do lượng hàng tăng dịp cuối năm, mà còn xuất phát từ sự “lệch pha” giữa văn bản quy phạm và triển khai thực tiễn.
Đầu tiên là khoảng trống hướng dẫn triển khai. Nghị định 46 được ban hành và có hiệu lực gần như ngay lập tức (26/01) nhưng thiếu Thông tư hướng dẫn chi tiết. Điều này khiến doanh nghiệp và các cơ quan kiểm tra tại chỗ lúng túng, không dám ký thông quan vì sợ sai quy định mới. Doanh nghiệp đang lúng túng không biết phải làm gì, làm sao vì chưa có Thông tư hướng dẫn chi tiết. Và hạn thời gian cũng là vấn đề lớn vì doanh nghiệp không đủ thời gian để chuẩn bị đủ hồ sơ theo quy định mới.
Thứ hai, điều khoản chuyển tiếp còn bao quát chung, chưa cụ thể hóa cho các nhóm ngành có đặc thù riêng như hàng nông sản, thực phẩm tươi có tuổi thọ ngắn cần thông quan nhanh. Đây là yếu tố “chưa lường trước” lớn nhất. Nghị định 46 quy định trình tự kiểm tra mới chặt chẽ hơn nhưng không cho phép giai đoạn đệm, dù ngắn, để doanh nghiệp và hải quan làm quen. Việc “ngừng đột ngột” Nghị định 15 và chuyển sang Nghị định 46 gây sốc cho hệ thống doanh nghiệp.
Kế đến là sự chưa tương thích của hạ tầng số. Khi Nghị định 46 có hiệu lực, Thông tư hướng dẫn chưa ban hành đồng bộ. Phần mềm khai báo hải quan cũng chưa cập nhật kịp Nghị định vì chưa có hướng dẫn chi tiết nên cũng là trở ngại cho cả cơ quan nhà nước và doanh nghiệp. Các giấy phép xuất nhập khẩu phức tạp, đòi hỏi xin tại nhiều cơ quan, thường được phân loại dựa trên nhóm hàng hóa và yêu cầu quản lý đặc thù. Nếu có hệ thống đồng bộ cả về dữ liệu, thủ tục, cơ sở hạ tầng an ninh thì sẽ giúp rất nhiều cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Thông tư 121/2025/TT-BTC bổ sung, sửa đổi các quy định liên quan đến việc số hóa chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan. Nội dung sửa đổi tập trung vào nhóm giải pháp tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, gắn với chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp – phân quyền và nâng cao hiệu lực quản lý. Hy vọng trong thời gian tới các quy định sẽ đồng bộ, thuận lợi hơn cho các bên.
Theo bà Huỳnh Thị Mỹ Nương, đây là minh chứng điển hình cho khoảng cách từ chính sách đến thực tiễn, thiếu đồng bộ về mục tiêu, lộ trình, hạ tầng và thực tiễn".
Từ thực tiễn “nóng” tại cửa khẩu cho thấy, việc điều chỉnh là yêu cầu tất yếu và mang tính cấp bách. Trước hết, cần xem xét sửa đổi hoặc bổ sung các điều khoản chuyển tiếp cho sát với thực trạng vận hành; đồng thời giãn lộ trình áp dụng một số quy định, đặc biệt với “Bản tiêu chuẩn sản phẩm”.
Cùng với đó, có thể cân nhắc mở “luồng xanh” theo cơ chế Nghị định 15, áp dụng gia hạn đặc biệt và tiếp tục vận hành Nghị định 15 như trước để vượt qua điểm nghẽn hiện tại. Khoảng thời gian này cũng là cơ hội để doanh nghiệp từng bước thích ứng với cơ chế mới, vốn đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn nhiều so với Nghị định 15. Lộ trình chuyển tiếp có thể kéo dài đến thời điểm trình dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dự kiến tháng 4/2026. Trong giai đoạn này, việc tiếp tục ghi nhận ý kiến từ thực tiễn của cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan quản lý làm việc trực tiếp với doanh nghiệp sẽ giúp hoàn thiện cả dự án Luật và Nghị định, hướng tới hiệu quả cao nhất.
Nghị định 46 được ban hành với mục tiêu tích cực: siết chặt an toàn thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, tạo môi trường cạnh tranh công bằng và nâng cao năng lực hội nhập. Tuy vậy, việc triển khai quá nhanh cho thấy cần một lộ trình hợp lý hơn cùng hệ thống hướng dẫn chi tiết, để hạn chế những “tác dụng phụ” ngoài mong muốn.
Sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các Bộ, lãnh đạo cấp địa phương cùng Hiệp Hội, doanh nghiệp vừa qua mà quyết định mới nhất là tạm hoãn thực thi Nghi định 46 tới 15/4 cũng như những bước tháo gỡ trong những ngày tới được kỳ vọng sẽ là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn 300.000 tấn thực phẩm, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu nói riêng và doanh nghiệp nói chung.
Cũng cần nghiên cứu xây dựng cơ chế hỗ trợ khắc phục hệ quả đáng tiếc cho doanh nghiệp bị ảnh hưởng vì sự cố lần này là nằm ngoài sự kiểm soát trong kinh doanh của doanh nghiệp. Với những doanh nghiệp mạnh thường có tầm nhìn xa và có quỹ dự phòng rủi ro. Còn với những doanh nghiệp tiềm lực không mạnh thì đây là lằng ranh sống còn.
Tags:
(VNF) - Việc Nghị định 46/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực đã khiến hàng nghìn lô hàng ùn ứ tại cửa khẩu không chỉ là một trục trặc kỹ thuật trong quản lý chuyên ngành, mà còn làm lộ điểm nghẽn của quá trình thực thi chính sách. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, câu chuyện này đặt ra câu hỏi lớn về năng lực phối hợp, dự báo và kỷ luật thể chế.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
(VNF) - Theo TS. Luật sư Đặng Văn Cường, vụ việc phát hiện 130 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi không chỉ là sai phạm của cá nhân trực tiếp thu gom, chế biến mà trước hết thuộc về trách nhiệm quản lý, điều hành của doanh nghiệp, đặc biệt là người đứng đầu.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, yêu cầu giữ vững ổn định vĩ mô được xác định là nguyên tắc xuyên suốt. Theo PGS.TS Bùi Quang Tuấn, tăng trưởng nhanh luôn đi kèm rủi ro, song không thể đánh đổi ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và các cân đối lớn để chạy theo con số tăng trưởng ngắn hạn; bài toán cốt lõi là tìm được điểm cân bằng nhằm bảo đảm phát triển bền vững trong dài hạn.
(VNF) - Ông Đỗ Cao Bảo, thành viên HĐQT Tập đoàn FPT ví tăng trưởng GDP giống như một cơn mưa, nhưng cơn mưa đó lại rơi vào mái nhà của các tập đoàn lớn, của các doanh nghiệp làm ăn tốt, của các tỷ phú.
(VNF) - Theo chuyên gia, năm 2026 thị trường bảo hiểm nhân thọ có một số yếu tố ảnh hưởng mới, do đó để tăng trưởng bền vững, các doanh nghiệp bảo hiểm cần tập trung vào “đào tạo” song song 2 mục tiêu: đại lý/tư vấn viên và khách hàng.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế TP. HCM (UEH), Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. HCM (IFC-HCM) khẳng định việc công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa mở rộng không gian phát triển cho lĩnh vực tài chính, mà còn được nhìn nhận là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng của kinh tế nước ta trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, bất ổn gia tăng và các cú sốc bên ngoài diễn ra dồn dập.
(VNF) - Việc Đà Nẵng được lựa chọn là một trong hai địa điểm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, mà còn đặt nền móng để địa phương này từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Quốc hội đã quyết nghị tăng trưởng năm 2026 ở mức 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - iảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright tính toán, thì vốn đầu tư công năm 2026 có thể lên tới 1,65 triệu tỷ đồng nhưng hiệu quả đầu tư mới là yếu tố then chốt.
(VNF) - Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ sẽ đi vào thực chất, tạo những cú hích đủ mạnh cho môi trường kinh doanh. Qua đó, mở ra các động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025, FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong dòng vốn ngoại vào Việt Nam, trong khi FII và FPI dù khởi sắc nhưng vẫn chưa tạo được thế cân bằng.
(VNF) - PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, Nghị định 296/2025 của Chính phủ quy định cơ chế cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ kinh doanh là một bước nâng chuẩn thể chế kỷ luật thị trường được siết chặt, “vùng xám” tài sản – dòng tiền – trách nhiệm bị thu hẹp, và kinh doanh gia đình buộc phải bước vào quỹ đạo minh bạch hơn nếu muốn phát triển bền vững.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình – Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, Việt Nam có đủ nền tảng để duy trì tăng trưởng GDP ở mức 8 – 12% trong 5 năm tới, qua đó nâng nhanh thu nhập bình quân đầu người và tạo dư địa lớn cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh và các động lực mới như thương mại điện tử, du lịch tiếp tục bứt phá.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, giảm nghèo bền vững sau 2025 không thể trông chờ vào một trụ cột đơn lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tránh tái nghèo trước các cú sốc kinh tế – xã hội.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ thu nhập mà cốt lõi là đầu tư cho năng lực con người, trong đó y tế giữ vai trò nền tảng. Khi người dân được bảo đảm chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh, họ mới có đủ điều kiện lao động, tạo sinh kế và chủ động vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HSG) mới thông qua nghị quyết về thành lập công ty TNHH MTV Hoa Sen Hải Phòng, vốn điều lệ 300 tỷ.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Việc Nghị định 46/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực đã khiến hàng nghìn lô hàng ùn ứ tại cửa khẩu không chỉ là một trục trặc kỹ thuật trong quản lý chuyên ngành, mà còn làm lộ điểm nghẽn của quá trình thực thi chính sách. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, câu chuyện này đặt ra câu hỏi lớn về năng lực phối hợp, dự báo và kỷ luật thể chế.
(VNF) - Khu đô thị sinh thái Bắc Đầm Vạc do CTCP Sông Hồng Hoàng Gia, công ty con của Tập đoàn Sông Hồng Thủ Đô làm chủ đầu tư, sẽ bị thanh tra theo kế hoạch thanh tra chuyên đề của Thanh tra Chính phủ.
