‘Nếu đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp, đó chắc chắn là phát minh độc đáo của Việt Nam’
Tào Minh -
04/04/2019 02:34 (GMT+7)
(VNF) – Đây là bình luận của ông Lê Duy Bình, chuyên gia kinh tế Economica Vietnam, đưa ra tại tọa đàm “Nghiên cứu khung khổ pháp lý cho hộ kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp” do VCCI tổ chức sáng 4/4.
Chuyển hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp sẽ gây khó khăn cho cả người kinh doanh lẫn các bộ ngành
Trong thời gian vừa qua, trong một nỗ lực nhằm thúc đầy sự chính thức hóa của khu vực hộ kinh doanh cá thể, có một đề xuất là đưa loại hình hộ kinh doanh cá thể thành một hình thức doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp.
Đề xuất này được cho là sẽ giúp xác định địa vị pháp lý cho các hộ kinh doanh cá thể, một khu vực quan trọng hiện đang đóng góp cho tới 30,5% GDP và tạo công ăn việc làm cho khoảng 8,7 triệu lao động trên cả nước.
Tuy nhiên, ông Lê Duy Bình cho rằng nếu đề xuất này thành hiện thực thì rất nhiều đối tượng sẽ bị gây khó dễ, ngay cả từ khi hình thành ý tưởng và khi thực hiện.
Ông Lê Duy Bình, Chuyên gia kinh tế Economica Vietnam
Sẽ tốn hàng chục triệu ngày công, hàng ngàn tỷ đồng
Theo ông Lê Duy Bình, nếu “khoác áo” doanh nghiệp cho hộ kinh doanh cá thể và đưa vào Luật Doanh nghiệp thì sẽ có khoảng 5 triệu hộ kinh doanh vốn đang yên ổn hoạt động phải tiến hành đăng ký lại theo quy định mới của Luật Doanh nghiệp.
“Điều này cũng có nghĩa là các hộ kinh doanh sẽ phải mất hàng chục triệu ngày công lao động, với tổng lũy kế quãng đường phải đi lại hàng trăm triệu km, tiêu tốn hàng ngàn tỷ đồng chỉ cho việc đăng ký lại mà họ chưa thấy được một lợi ích rõ ràng, trong ngắn hạn từ việc đăng ký lại này”, ông Bình tính toán.
Ông Bình cho rằng nếu phải tính thêm các chi phí tuân thủ khác mà các hộ kinh doanh cá thể phải gánh chịu sau khi tiến hành đăng ký kinh doanh thì đó sẽ là một con số khổng lồ và là sẽ một thách thức vô cùng lớn đối với khu vực hộ đăng ký kinh doanh.
“Nó thậm chí đe dọa tới sinh kế của hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu cá nhân kinh doanh, sản xuất nhỏ lẻ vốn đang vật lộn mưu sinh qua một phương tiện khá thuận lợi là hộ kinh doanh của mình”, ông Bình cảnh báo.
Trao địa vị pháp lý cho hộ kinh doanh sẽ làm khó các bộ ngành
Theo ông Bình, Bộ Luật Dân sự năm 2015 đã không còn quy định về hộ kinh doanh và không còn ghi nhận loại hình này là một chủ thể trong giao dịch dân sự.
Các luật khác như Luật Sở hữu trí tuệ cũng không khẳng định một cách rõ ràng về việc hộ kinh doanh cá thể có thể là một chủ thể được quyền sở hữu tài sản sản trí tuệ.
Ngành thuế hiện cũng đang hoàn thiện hệ thống thuế theo nguyên tắc về cá nhân kinh doanh và cá nhân không kinh doanh.
Như vậy, việc trao địa vị pháp lý cho hộ kinh doanh qua việc khẳng định hộ kinh doanh là một hình thức trong Luật Doanh nghiệp sẽ đặt ra nhiều câu hỏi cho các bộ ngành khác về cách thức tiếp cận hiện tại của các bộ, ngành này đối với hộ kinh doanh.
“Khi đó, chắc hẳn Bộ Tư pháp sẽ phải xem xét lại cách thức tiếp cận đối với hộ kinh doanh trong Bộ Luật Dân sự. Ngân hàng Nhà nước cũng như nhiều bộ ngành khác cũng sẽ phải xem xét lại việc liệu có công nhận hộ kinh doanh cá thể là một chủ thể trong các giao dịch dân sự và trong các hợp đồng vay vốn tín dụng hay không. Ngành thuế cũng sẽ cần xem xét lại toàn bộ cách thức tiếp cận từ trước tới nay đối với việc quy định về mã số định danh thuế đối với cá nhân kinh doanh và cá nhân không kinh doanh”, ông Bình phân tích.
Vị chuyên gia kinh tế Economica Vietnam bình luận rằng dường như cách tiếp cận về việc đưa hộ kinh doanh thành một loại hình doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp đang có chiều hướng đi ngược với phương pháp tiếp cận đối với hình thức hộ kinh doanh cá thể mà các bộ, ngành khác đang theo đuổi.
“Nó sẽ đặt ra một câu hỏi khó cho rất nhiều bộ ngành, các cơ quan quản lý nhà nước về quan điểm cũng như phương pháp tiếp cận đối với hộ kinh doanh khi giờ đây hộ kinh doanh đã được đưa vào là một hình thức doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp và đã được trao một ‘địa vị pháp lý’”.
Ông Bình cũng lưu ý rằng các chuyên gia quốc tế trước đây vốn đã bối rối với thuật ngữ “doanh nghiệp tư nhân” trong Luật Doanh nghiệp, nay sẽ lại càng thêm bối rối để hiểu rõ hơn về bản chất pháp lý của một loại hình doanh nghiệp mới mang tên hộ kinh doanh cá thể.
“Nếu hộ kinh doanh được đưa vào Luật Doanh nghiệp, đây chắc chắn sẽ là một ‘phát minh’ riêng và độc đáo của Việt Nam.
“Những ‘phát minh’ như vậy có lẽ không giúp cho hệ thống pháp luật về doanh nghiệp của chúng ta rõ ràng hơn, mình bạch hơn, thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp, các nhà đầu tư mà sẽ làm cho nó càng trở nên khác biệt hơn đối với thông lệ quốc tế và khó hiểu hơn với người kinh doanh và với quốc tế”, ông Bình nói.
Chính thức hóa hộ kinh doanh không đồng nghĩa với chuyển thành doanh nghiệp
Tại nhiều quốc gia, hình thức cá nhân kinh doanh hết sức phổ biến và phù hợp. Các cá nhân kinh doanh này cũng đều được đăng ký, có mã số thuế và chịu các quy định về thuế khi đạt một ngưỡng doanh số nhất định.
Ví dụ như tại Úc, cá nhân kinh doanh nếu doanh thu dưới 75.000 đô la Úc sẽ phải xin đăng ký mã số kinh doanh Úc (ABN), song sẽ tiến hành nộp thuế thu nhập cá nhân và được phép khấu trừ các chi phí phục vụ cho hoạt động kinh doanh.
“Các nỗ lực nhằm chính thức hóa hộ kinh doanh cá thể của Việt Nam cần khai thác thêm các hướng đi này nhằm tạo thêm sự lựa chọn nữa cho các hộ kinh doanh cá thể, thay vì chỉ có một con đường duy nhất là chuyển đổi thành công ty hoặc doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp”, ông Bình gợi ý.
Còn với việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp, ông Bình cho rằng vấn đề trọng tâm nên bàn là vì sao rất nhiều người không chọn lập doanh nghiệp mà lại chọn hình thức hộ kinh doanh cá thể và đâu là biện pháp để xóa bỏ những rào cản đó, “chứ không phải là câu hỏi về việc có đưa hộ kinh doanh cá thể vào Luật Doanh nghiệp hay không”.
(VNF) - Hòa Phát đề xuất sản xuất ray và cấu kiện thép, trong khi Viettel muốn phát triển hệ thống điều hành, tín hiệu cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện các nhiệm vụ công nghệ trọng điểm ngay trong tháng 5, hướng tới mục tiêu từng bước tự chủ công nghệ cho siêu dự án 67 tỷ USD trước năm 2028.
(VNF) - Theo nội dung công bố ngày 16/5/2026, PC1 cho biết danh sách các cá nhân bị khởi tố, tạm giam gồm 7 người, trong đó có nhiều lãnh đạo cấp cao của tập đoàn.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance trân trọng giới thiệu Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906 - 16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, được tổ chức ngày 16/5.
(VNF) - Bộ Công an đã khởi tố 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, trong đó có vụ án xảy ra tại BH Media. Nguyễn Hải Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam (VCCA), đồng thời là Tổng Giám đốc BH Media – bị khởi tố để điều tra về hành vi xâm phạm bản quyền.
(VNF) - Bà Trịnh Thị Vân Anh, Giám đốc Nhà xe Vân Anh bị khởi tố, bắt tạm giam do chỉ đạo nhân viên lập doanh thu ngoài sổ sách nhằm trốn thuế với số tiền hơn 34,6 tỷ đồng.
(VNF) - FDI tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam với hàng chục tỷ USD vốn đăng ký chỉ sau 4 tháng đầu năm 2026, song mức độ liên kết giữa doanh nghiệp ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang gặp nhiều rào cản về vốn, quản trị và nhân lực, khiến cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia vẫn khá mờ nhạt ngay trên “sân nhà”.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa có các quyết định điều động, bổ nhiệm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ và Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.
(VNF) - Theo công bố PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh là 5 địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành “Tốt” nhất cả nước. Đây cũng là năm đầu tiên PCI được công bố theo mô hình phân nhóm thay vì xếp hạng thứ tự, phản ánh cách tiếp cận mới trong đánh giá môi trường kinh doanh và năng lực điều hành địa phương.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, dù Việt Nam hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng số doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn rất hạn chế.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa cảm nhận rõ chuyển biến trong cải cách tư pháp kinh doanh. Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, thủ tục tố tụng kéo dài và thiếu hướng dẫn cụ thể đang khiến doanh nghiệp tiếp tục chờ đợi một môi trường pháp lý thông thoáng hơn.
(VNF) - TS.Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới thường được nhắc đến với những cụm từ như “bùng nổ”, thì số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang tăng rất mạnh nhưng ít được nhìn nhận đầy đủ.
(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh cho biết mỗi tháng có khoảng 32.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường nhưng cũng có tới 30.400 doanh nghiệp rút lui, cho thấy sức khỏe khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều lo ngại và niềm tin doanh nghiệp chưa phục hồi như kỳ vọng.
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Hòa Phát đề xuất sản xuất ray và cấu kiện thép, trong khi Viettel muốn phát triển hệ thống điều hành, tín hiệu cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện các nhiệm vụ công nghệ trọng điểm ngay trong tháng 5, hướng tới mục tiêu từng bước tự chủ công nghệ cho siêu dự án 67 tỷ USD trước năm 2028.
(VNF) - Tròn một năm sau khi khởi xây dựng, diện mạo của các phân khu Vinhomes Golden City Hải Phòng đang dần lộ ra theo tiến độ xây dựng của đơn vị thi công.