Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/9 quyết định áp thuế quan bổ sung 10% lên các mặt hàng Trung Quốc có tổng kim ngạch nhập khẩu 200 tỷ USD vào Mỹ mỗi năm. Ông cũng tuyên bố mức thuế bổ sung này sẽ tăng lên 25% vào đầu năm 2019.
Ngay lập tức, Trung Quốc đáp trả Mỹ bằng công bố áp thuế thêm với 60 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.
Động thái của 2 bên đánh dấu một bước leo thang quan trọng trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Các nhà đầu tư, các chuyên gia kinh tế, các nhà hoạch định chính sách ở nhiều quốc gia trên thế giới đang theo sát những diễn biến của cuộc chiến giữa "hổ và voi", trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, VietnamFinance trân trọng gửi tới độc giả bài viết của Nikkei Asia Review, ghi nhận ý kiến của nhiều chuyên gia về một bên tham chiến là Trung Quốc.
Trong thập kỷ qua, sự bùng nổ Internet ở Trung Quốc đã tạo ra một danh sách dài các tỷ phú. Colin Huang, người sáng lập Pinduoduo là một trong số đó. Giá trị tài sản ròng của ông đang ở mức 9,89 tỷ đô la sau đợt chào bán công khai ban đầu trị giá 1,6 tỷ USD tại Mỹ vào tháng 7 vừa qua.
Tuy nhiên, tầng lớp giàu có này không làm gì để giúp đỡ những người nghèo nhất đất nước. Ngược lại, nhiều người loay hoay tìm kiếm việc làm trong khi nền kinh tế đang bị tác động không nhỏ bởi cuộc chiến thương mại với Mỹ ngày càng leo thang.
Chỉ số Gini của Trung Quốc đã phần nào nói lên câu chuyện mất cân bằng xã hội.
Chỉ số đo lường sự giàu có và phân phối thu nhập đã được cải thiện từ năm 2008, tuy nhiên, trong vòng hai năm trở lại đây, chỉ số này có xu hướng gia tăng. Chỉ số trên mức 0,4 được coi như một dấu hiệu về sự bất bình đẳng ở mức nguy hiểm, kèm theo đó là nguy cơ bất ổn xã hội và chính trị. Theo số liệu của Cục thống kê Trung Quốc, chỉ số Gini của Trung Quốc là 0,467 vào năm ngoái, tăng so với mức 0,462 năm 2015.
Nhiều học giả và các tổ chức độc lập tin rằng con số thực tế cao hơn con số chính phủ cung cấp.
Nếu xem xét kỹ các số liệu bạn có thể sẽ thấy một bức tranh đáng lo ngại hơn. Theo số liệu thống kê của Đại học Bắc Kinh năm 2016, 1% dân số Trung Quốc chiếm 1/3 tổng tài sản , trong khi đó, 25% dân số ở tầng lớp thấp chiếm dưới 1%.
Tổng mức chi tiêu của người dân Trung Quốc là hơn 115 tỷ USD trong năm ngoái, trong đó, hơn 130 triệu đô la dành cho du lịch ở nước ngoài, hơn 300 triệu người tiêu dùng – khoảng 1/3 trên tổng số người tiêu dùng săn đồ giá rẻ trên Pinduoduo.
Nhiều người dân Trung Quốc sống trong các ngôi làng hẻo lánh và các thành phố nhỏ đã bị quên lãng khỏi sự chuyển đổi kinh tế với tốc độ chóng mặt mà lợi ích mang lại chủ yếu là cho tầng lớp thượng lưu.
Tốc độ phát triển kinh tế của Trung Quốc đã giúp hàng triệu người thoát nghèo, tuy nhiên, sự chuyển đổi từ sản xuất thông thường sang ngành công nghiệp giá trị gia tăng đang một lần nữa nới rộng khoảng cách thu nhập. Các công ty công nghệ thưởng cho các CEO và kỹ sư của họ một khoản khổng lồ nhưng các nhân viên bình thường chỉ nhận được một phần vô cùng nhỏ. Những người này là nhân viên phân phối cho các trang web thương mại điện tử và tài xế.
“Sự bùng nổ trong ngành công nghiệp dịch vụ dựa trên nền tảng là internet của Trung Quốc được xây dựng bằng việc khai thác lao động giá rẻ”, Ling Minhua, trợ lý giáo sư tại Đại học Hồng Kông cho biết.
Ling cho biết thêm, có nhiều công nhân nhà máy đã chuyển sang lĩnh vực dịch vụ trực tuyến. Tuy nhiên, công việc này khiến cho họ căng thẳng về tinh thần và thể chất và được hưởng ít phúc lợi hơn.
Top 3 ứng dụng giao thực phẩm hàng đầu của ba công ty công nghệ khổng lồ là Tecent Holdings, Alibaba và Baidu đã thuê tổng cộng hơn 1 triệu lái xe vào cuối năm 2017, theo số liệu của công ty nghiên cứu DCCI. Didi Chuxing, ứng dụng đặt xe lớn nhất Trung Quốc đã có khoảng hơn 21 triệu tài xế.
Chen Jinhui dành hơn 10 giờ mỗi ngày trên chiếc xe tay ga của mình để giao thức ăn cho Meituan Dianping – nền tảng phân phối bữa ăn theo yêu cầu lớn nhất của Trung Quốc. Ông kiếm được khoảng 7.000 CNY mỗi tháng, nhiều hơn mức thu nhập trước đây khi là một công nhân nhà máy, nhưng ông vẫn không cảm thấy hạnh phúc.
“Công việc này có nhiều áp lực hơn. Chúng tôi không thể đến trễ một phút”, Nikkei Asian Review dẫn lời Chen Jinhui trong lúc đang ăn bánh mì tại cửa hàng. Anh ta thú nhận rằng thường phải vượt đèn đỏ hoặc lái xe ngược chiều để đến được các điểm đến trong thời gian yêu cầu.
Nếu làm đổ thức ăn hoặc giao hàng muộn, người giao hàng sẽ phải trả tiền cho bữa ăn đó. Nhưng điều làm chàng trai này thất vọng nhất là không có cơ hội thăng tiến bởi lẽ anh đã không học được những kỹ năng mới trong công việc, anh không thể làm được gì khác ở một công ty công nghệ.
“Tôi muốn kiếm được 5.000 CNY bằng việc cài đặt hệ thống máy tính,” anh nói.
Andy Xie, một nhà kinh tế độc lập ở Thượng Hải và là cựu giám đốc nhóm kinh tế châu Á – Thái Bình Dương của Morgan Stanley tranh luận về bản chất của các dịch vụ trên nền tảng internet này. “Họ chỉ thay đổi định dạng chứ không đổi mới công nghệ cốt lõi”, ông nói. “Đối với tôi, thanh toán di động không khác biệt về bản chất so với thanh toán bằng thẻ thông thường”.
Công nghệ được cho là để tiết kiệm lao động và giúp xây dựng nền kinh tế có quy mô nhất định, nhưng các dịch vụ đang hoạt động dựa trên sức lao động của các công nhân bậc thấp. Và mặc dù giá trị thị trường cao, lợi nhuận khó có thể đạt được: Meituan thua lỗ 19 tỷ CNY vào năm 2017, trong khi đó, Didi cũng thua lỗ 4 tỷ CNY trong nửa đầu 2018.
Ông Xie đưa ra cảnh báo rằng nhân lực tuyến đầu sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên nếu bong bóng internet sụp đổ.
Tuy nhiên, họ là những người may mắn so với những người di cư trong ngành công nghiệp sản xuất truyền thống hoặc những người đang cố gắng kiếm sống ở nông thôn. Thu nhập trung bình 1 người dân ở quê bằng 1/3 thu nhập của người dân đô thị năm 2017, với thu nhập trung bình hàng năm là 13.432 CNY.
Bắc Kinh quyết tâm đấu tranh với tình trạng nghèo dưới chuẩn cho phép. Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã tuyên bố năm 2015 rằng Trung Quốc sẽ xóa nghèo vào năm 2020. Điều đó có nghĩa là không có bất kỳ công dân Trung Quốc nào chi tiêu dưới 2.300 nhân dân tệ/năm. Nhưng, tính đến cuối năm 2017, khoảng 30 triệu người vẫn ở dưới mức này.
Mục tiêu của ông Tập Cận Bình ngày càng khó đạt được khi nguy cơ thất nghiệp hàng loạt trong lĩnh vực sản xuất ngày càng cao do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Năm 2017, khoảng hơn 30% trong số 287 triệu người di cư Trung Quốc làm việc trong lĩnh vực xuất khẩu.
Hậu quả của cuộc chiến thương mại có thể không lường trước được. JPMorgan ước tính Trung Quốc sẽ mất 700.000 việc làm nếu Mỹ áp mức thuế 25% lên 200 tỷ USD hàng hóa.
Có thể đưa ra giả định rằng Trung Quốc sẽ giảm giá tiền tệ 5% và đánh thuế vào hàng hóa của Mỹ; Trung Quốc có thể mất 3 triệu việc làm nếu không đáp trả Mỹ.
Li Shi, giáo sư kinh tế Đại học Sư phạm Bắc Kinh cho biết, khoảng cách giữa thành phố và nông thôn đã thu hẹp nhờ vào thu nhập thêm của người di cư. Nếu người lao động không thể tăng thu nhập của họ, hoặc họ mất việc làm thì sự phân hóa đô thị - nông thôn sẽ ngày càng rộng ra và hệ số Gini sẽ tăng.
“Tình huống nguy hiểm nhất là người giàu cứ giàu lên còn người nghèo lại càng nghèo đi”, theo ông Li. Điều này sẽ gây ra sự bất mãn trong xã hội.
Theo thông tin của tổ chức Lao động Trung Quốc – một tổ chức của người lao động có trụ sở tại Hồng Kông, quốc gia này đang chứng kiến sự gia tăng tranh chấp lao động. Trong 8 tháng đầu tiên, tổ chức đã ghi nhận 1.194 vụ biểu tình trong khi con số của năm 2017 chỉ là 1.257.
Cam kết hỗ trợ tài chính khoảng 60 tỷ USD của Bắc Kinh cho các nước châu Phi đã gây ra một phản ứng dữ dội trên truyền thông xã hội đầu tháng này. Các nhà phê bình chỉ trích rằng số tiền này đáng lẽ nên được sử dụng trong nước để cải thiện sinh kế khi tốc độ tăng trưởng kinh tế chững lại.
“Trung Quốc không thực sự là một quốc gia giàu có”, Willy Lam, một nhà bình luận chính trị và là giáo sư thỉnh giảng Đại học Hồng Kông cho biết.
Nhiều người ở tầng lớp đáy của xã hội cảm thấy mức sống của họ ngày càng trở nên thấp do chi phí nhà ở và y tế tăng cao, ông nói. “Rõ ràng, sự bất ổn xã hội sẽ tăng lên. Chính quyền không thể giải quyết vấn đề bằng cách sử dụng bộ máy cảnh sát để duy trì sự ổn định.
Chính phủ dường như cũng cảm nhận được sự thay đổi trong chính trị. Sau một cuộc họp của Bộ Chính trị, cơ quan ra quyết định của Đảng cộng sản hồi tháng 7 vừa qua, một tuyên bố được đưa ra bởi các phương tiện truyền thông nhà nước rằng Bộ chính trị cam kết ổn định nền kinh tế khi đối mặt với “những thách thức mới”. Đây là việc được đặt lên hàng đầu trong số các lĩnh vực tài chính, ngoại thương, đầu tư, đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh những rủi ro xã hội, khoảng cách thu nhập sẽ cản trở nỗ lực của Bắc Kinh xây dựng một nền kinh tế thị trường, làm cho Trung Quốc dễ bị tổn thương hơn trong cuộc chiến thương mại do sự phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu và đầu tư.
Chen Xingdong, Giám đốc kinh tế Trung Quốc tại BNO Paribas cho biết, những người tiêu dùng Trung Quốc đã cắt giảm chi tiêu khi họ cảm thấy sự bất ổn kinh tế. “Vấn đề của Trung Quốc là mức thu nhập trung bình thấp,” ông nói.
Các nhà kinh tế cho biết, nhà nước Trung Quốc có thể thực hiện các bước để ngăn chặn thất nghiệp hàng loạt. “Nhưng vấn đề là liệu các biện pháp có đủ và mang lại hiệu quả hay không.” Hiện tại, cuộc sống của người dân bấp bênh hơn bao giờ hết.
Tags:
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, trong giai đoạn mới, thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được mà bằng trình độ công nghệ, năng suất lao động, năng lực doanh nghiệp Việt Nam và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, điều doanh nghiệp cần hơn cả không phải là thêm các ưu đãi, mà là một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có thể dự báo để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
