Phụ nữ vùng biên vào lớp học xóa nghèo: Nâng tri thức để chống đói nghèo
Châu Anh -
20/12/2025 13:51 (GMT+7)
(VNF) - Không bắt đầu từ những dự án lớn hay khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng, hành trình giảm nghèo bền vững ở miền Tây Quảng Trị đang được khơi mở từ những lớp học xóa mù chữ dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở đó, tri thức trở thành “điểm tựa mềm” nhưng mang tính quyết định, giúp người dân tiếp cận chính sách, vận dụng hỗ trợ và từng bước thoát nghèo một cách bền vững.
Ở xã A Dơi (nguyên thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) khi mặt trời khuất sau dãy núi, con đường đất dẫn về trụ sở xã lại rộn ràng hơn thường ngày. Những người phụ nữ dân tộc Vân Kiều, Pa Kô tay cầm đèn pin, tay ôm tập vở, vượt dốc đến một lớp học đặc biệt – lớp xóa mù chữ dành cho phụ nữ vùng biên giới. Lớp học có hơn 20 học viên, độ tuổi từ hơn 20 đến ngoài 40. Phần lớn trong số họ chưa từng đi học hoặc bỏ học từ rất sớm. Trên những bộ bàn ghế đơn sơ, họ tập viết những nét chữ đầu tiên, đánh vần từng con chữ, làm quen với những phép tính cộng trừ cơ bản.
Những phụ nữ lớn tuổi người Vân Kiều ngày lên rẫy, tối đến lớp học chữ... (Ảnh: Đ Đức)
Chị Hồ Thị Ngưm, một học viên trong lớp, kể rằng trước đây mỗi lần lên xã làm giấy tờ, chị chỉ biết lăn tay vì không thể ký tên. “Không biết chữ nên nhiều khi nghe nói có chương trình hỗ trợ, nhưng mình không hiểu rõ, cũng không biết hỏi ai,” chị nói. Với chị, việc học chữ không chỉ để biết đọc, biết viết, mà còn để “không bị đứng ngoài” các chính sách dành cho người nghèo.
Không riêng A Dơi, tại xã Hướng Lập, một lớp xóa mù chữ khác cũng được tổ chức với 21 học viên, chủ yếu là phụ nữ dân tộc thiểu số. Các lớp học đều được bố trí vào buổi tối, phù hợp với lịch sinh hoạt của người dân miền núi – ban ngày lên nương rẫy, tối đến mới có thể học.
Tri thức mở cánh cửa tiếp cận sinh kế để người nghèo hiểu chính sách, tiếp cận sinh kế và tự chủ cuộc sống (Ảnh: Đ. Đức)
Theo đại diện UBND xã A Dơi, đây là những lớp học được triển khai trong khuôn khổ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, kết hợp với chương trình xóa mù chữ cho người lớn ở vùng đặc biệt khó khăn. Mục tiêu không chỉ là phổ cập chữ viết, mà còn nâng cao dân trí, giúp người dân hiểu và tiếp cận các chính sách giảm nghèo một cách chủ động.Điểm đáng chú ý là trong các buổi học, bên cạnh nội dung đọc – viết – tính toán cơ bản, giáo viên còn lồng ghép tuyên truyền về chính sách tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu lao động và bảo hiểm y tế. Những khái niệm vốn xa lạ với nhiều phụ nữ vùng biên nay được “giải mã” bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với chính hoàn cảnh của họ.
“Biết chữ rồi thì mới đọc được thông báo vay vốn, hiểu điều kiện tham gia lớp học nghề hay chương trình hỗ trợ sinh kế,”, ông Trần Trọng Kim, Chủ tịch UBND xã A Dơi, chia sẻ. Theo ông Kim, từ khi triển khai lớp xóa mù chữ, số phụ nữ mạnh dạn đăng ký tham gia các chương trình hỗ trợ của Nhà nước đã tăng lên rõ rệt. Thực tế cho thấy, nâng cao dân trí đang trở thành một trong những “mắt xích” quan trọng để giảm nghèo bền vững ở Quảng Trị.
Theo thống kê, riêng tại các xã miền núi thuộc huyện Hướng Hóa củ nay vẫn còn hàng trăm người mù chữ mức độ I và hơn một nghìn người mù chữ mức độ II, tập trung chủ yếu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nếu không được trang bị kiến thức cơ bản, người dân rất khó tiếp cận và sử dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ.
Ở góc độ chính sách, đây cũng là lý do Quảng Trị xác định giảm nghèo không thể chỉ dừng ở hỗ trợ tiền, con giống hay vật tư, mà cần đầu tư vào con người. Trong giai đoạn 2021–2025, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: đa dạng hóa sinh kế, đào tạo nghề, tín dụng ưu đãi và đặc biệt là các chương trình nâng cao nhận thức cho người nghèo.
Nhờ cách làm này, kết quả giảm nghèo của Quảng Trị ghi nhận những con số tích cực. Toàn tỉnh đã giảm 7.590 hộ nghèo và cận nghèo, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm 4,26%, bình quân mỗi năm giảm khoảng 1,49%. Riêng năm 2024, có 2.646 hộ thoát nghèo và cận nghèo. Tại huyện miền núi Đakrông, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm tới 5,83%, mức giảm cao nhất trong nhiều năm.
Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả của các dự án sinh kế hay tín dụng ưu đãi, mà còn cho thấy vai trò của nâng cao dân trí trong việc giúp người dân sử dụng chính sách đúng cách, đúng mục tiêu và lâu dài hơn. Khi biết đọc, biết viết, người dân có thể chủ động tìm hiểu thông tin, tham gia lớp đào tạo nghề, tính toán hiệu quả sản xuất và từng bước thay đổi tư duy làm ăn.
Trở lại lớp học ở A Dơi, khi buổi học kết thúc, những cuốn vở được gấp lại cẩn thận. Ánh đèn pin lại soi đường cho các chị trở về bản. Một học viên nói nhỏ: “Giờ biết chữ rồi, tôi muốn học thêm nghề, vay vốn nuôi bò, trồng rừng như mấy hộ đã thoát nghèo.”
Những lớp học xóa mù chữ nơi biên giới Quảng Trị có thể rất nhỏ bé nếu nhìn từ quy mô đầu tư, nhưng lại mang ý nghĩa lớn trong chiến lược chống tái nghèo. Bởi khi tri thức được trao, người nghèo không chỉ nhận hỗ trợ, mà có khả năng tự đứng lên bằng chính chính sách của Nhà nước.
Những lớp học xóa mù chữ nơi biên giới Quảng Trị có thể rất nhỏ bé nếu nhìn từ quy mô đầu tư, nhưng lại mang ý nghĩa lớn trong chiến lược chống tái nghèo. Bởi khi tri thức được trao, người nghèo không chỉ nhận hỗ trợ, mà có khả năng tự đứng lên bằng chính chính sách của Nhà nước.
Trong giai đoạn tới, Quảng Trị tiếp tục xác định nâng cao dân trí, nhất là cho phụ nữ và người dân tộc thiểu số, là giải pháp căn cơ để ngăn chặn nguy cơ tái nghèo. Theo định hướng sau năm 2025, các lớp xóa mù chữ sẽ được duy trì gắn với đào tạo kỹ năng sống, kỹ năng sản xuất và tiếp cận công nghệ thông tin cơ bản, qua đó giúp người dân không chỉ “biết chữ” mà còn “biết làm ăn”. Cùng với đó, tỉnh tăng cường lồng ghép giáo dục người lớn với các chương trình tín dụng chính sách, khuyến nông – khuyến lâm và đào tạo nghề, tạo thành chuỗi hỗ trợ khép kín từ nhận thức đến hành động.
Thực tiễn từ các xã vùng biên cho thấy, khi phụ nữ – những người giữ vai trò trung tâm trong gia đình – được trang bị tri thức, hiệu quả giảm nghèo lan tỏa rõ rệt hơn. Không chỉ giúp hộ gia đình tiếp cận chính sách tốt hơn, họ còn trở thành cầu nối đưa chủ trương của Nhà nước đến cộng đồng, góp phần thay đổi tập quán sản xuất và tư duy trông chờ, ỷ lại. Từ những lớp học đèn pin giữa núi rừng, Quảng Trị đang từng bước xây dựng “lá chắn mềm” nhưng bền vững trước nguy cơ tái nghèo: đó là tri thức, sự chủ động và niềm tin vào khả năng tự vươn lên của người dân.
Kiến nghị tháo gỡ để giảm nghèo bền vững tại Quảng Trị
Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, Quảng Trị xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm đối với các huyện miền núi, biên giới – nơi nguy cơ tái nghèo vẫn còn cao. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc tổ chức thực hiện ở cơ sở đang gặp khó khăn do hệ thống hướng dẫn chưa đồng bộ và tiến độ phân bổ vốn còn chậm.
Mới đây, tỉnh Quảng Trị đã kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, bảo đảm thống nhất giữa các chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời giao vốn trung hạn và hằng năm kịp thời để địa phương chủ động triển khai các dự án hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và nâng cao dân trí. Bên cạnh đó, Quảng Trị đề xuất tăng tính linh hoạt trong lồng ghép nguồn vốn, cho phép điều chỉnh nội dung hỗ trợ phù hợp đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhằm bảo đảm mục tiêu giảm nghèo bền vững và hạn chế tái nghèo trong giai đoạn tới...
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng của kinh tế nước ta trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, bất ổn gia tăng và các cú sốc bên ngoài diễn ra dồn dập.
(VNF) - Việc Đà Nẵng được lựa chọn là một trong hai địa điểm hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, mà còn đặt nền móng để địa phương này từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực và toàn cầu.
(VNF) - Quốc hội đã quyết nghị tăng trưởng năm 2026 ở mức 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo TS Đỗ Thiên Anh Tuấn - iảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright tính toán, thì vốn đầu tư công năm 2026 có thể lên tới 1,65 triệu tỷ đồng nhưng hiệu quả đầu tư mới là yếu tố then chốt.
(VNF) - Năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ sẽ đi vào thực chất, tạo những cú hích đủ mạnh cho môi trường kinh doanh. Qua đó, mở ra các động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - Chủ tịch Liên chi hội tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025, FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong dòng vốn ngoại vào Việt Nam, trong khi FII và FPI dù khởi sắc nhưng vẫn chưa tạo được thế cân bằng.
(VNF) - PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, Nghị định 296/2025 của Chính phủ quy định cơ chế cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ kinh doanh là một bước nâng chuẩn thể chế kỷ luật thị trường được siết chặt, “vùng xám” tài sản – dòng tiền – trách nhiệm bị thu hẹp, và kinh doanh gia đình buộc phải bước vào quỹ đạo minh bạch hơn nếu muốn phát triển bền vững.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình – Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, Việt Nam có đủ nền tảng để duy trì tăng trưởng GDP ở mức 8 – 12% trong 5 năm tới, qua đó nâng nhanh thu nhập bình quân đầu người và tạo dư địa lớn cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh và các động lực mới như thương mại điện tử, du lịch tiếp tục bứt phá.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Lê Bình - Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, giảm nghèo bền vững sau 2025 không thể trông chờ vào một trụ cột đơn lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tránh tái nghèo trước các cú sốc kinh tế – xã hội.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ thu nhập mà cốt lõi là đầu tư cho năng lực con người, trong đó y tế giữ vai trò nền tảng. Khi người dân được bảo đảm chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh, họ mới có đủ điều kiện lao động, tạo sinh kế và chủ động vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho giai đoạn tới, bài toán nguồn vốn đang trở thành vấn đề sống còn. Khi hệ thống ngân hàng đã tiệm cận giới hạn mở rộng tín dụng, việc phát triển mạnh mẽ thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - được xem là chìa khóa để tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Thiếu thông tin không chỉ làm hạn chế cơ hội phát triển mà còn là rào cản lớn khiến người nghèo khó có thể thoát nghèo một cách bền vững. Vì vậy, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bên cạnh việc hỗ trợ về sinh kế, tín dụng, y tế hay giáo dục, một yếu tố ngày càng được khẳng định có vai trò nền tảng, đó là giảm nghèo thông tin.
(VNF) - Những đồng vốn nhỏ, được phân bổ từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, đang từng bước trở thành “bệ phóng” giúp người nghèo Hà Tĩnh chuyển từ tư duy trông chờ hỗ trợ sang chủ động tổ chức sản xuất, nâng thu nhập và hình thành sinh kế ổn định.
(VNF) - Từ những lớp học nghề đỏ đèn đến tận đêm khuya, đến dòng công nhân trẻ nối nhau vào Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đang chứng kiến cuộc “lột xác” lớn nhất 10 năm: chuyển từ lao động phổ thông sang lực lượng lao động kỹ thuật. Một hành trình bắt đầu từ nông thôn, nhưng đang làm thay đổi cả bản đồ việc làm của tỉnh.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trưởng Bộ môn Thị trường Tài chính (ĐH Kinh tế TP.HCM) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 không phải là quá sức với Việt Nam. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa mục tiêu này phụ thuộc quyết định vào chất lượng triển khai cải cách, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế đến năng lực thực thi chính sách ở cấp vĩ mô và địa phương.
(VNF) - Được ví như một "Việt Nam thu nhỏ" với địa hình phức tạp và quy mô dân số đông, Thanh Hóa bước vào giai đoạn 2021 – 2025 với bộn bề thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội tại khu vực miền núi "phên dậu". Thế nhưng, bằng tư duy quản trị quyết liệt và hiệu quả thực tế từ dòng vốn của 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia, địa phương này đang tạo nên một kỳ tích giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám Đốc Công Ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, vụ việc 130 tấn lợn nhiễm dịch được đưa vào sản xuất tại Công ty Đồ hộp Hạ Long là minh chứng điển hình cho những lỗ hổng lớn trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm. Khi nguyên liệu bẩn lọt qua các khâu giám sát trong thời gian dài cho thấy việc kiểm tra sau cấp phép còn nặng hình thức, chưa đủ khả năng ngăn chặn và phát hiện vi phạm từ sớm.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance chiều ngày 12/1, đến thời điểm hiện tại dự án đã hoàn thiện 90% khối lượng công việc, dự kiến sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 10/2.