‘Soi’ tình hình tài chính của Becamex TDC trước tham vọng lên tập đoàn

Bước chuyển của TDC

Đầu tháng 3/2025, ban lãnh đạo TDC đã gặp gỡ nhà đầu tư nhằm giới thiệu các dự án sẽ thực hiện trong giai đoạn 2025 – 2030 cùng với kế hoạch tái cơ cấu mô hình doanh nghiệp.

Theo đó, TDC lên kế hoạch thực hiện 10 dự án xây dựng, trong đó có các công trình trọng điểm như: khu nhà ở riêng lẻ khu Green City, cao tốc Thủ Dầu Một - Chơn Thành, các dự án nhà ở an sinh xã hội, xây dựng hạ tầng các khu công nghiệp... Cùng với đó, TDC tiếp tục các dự án bất động sản kinh doanh như: Uni Complex, TDC Plaza, dự án Phú Chánh…

Lãnh đạo TDC cũng đưa ra kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp theo mô hình tập đoàn. Cụ thể, mảng xây dựng tách ra và thành lập tổng công ty xây dựng. Mảng đầu tư và kinh doanh bất động sản vẫn sẽ do TDC phụ trách và trở thành tổng công ty. Các chi nhánh sản xuất kinh doanh bê tông, Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng BECAMEX (CMC), Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên Kiên Giang - Becamex (HBC) được hợp nhất thành tổng công ty vật liệu xây dựng.

Để chuẩn bị cho tiến trình này, TDC đề ra lộ trình tăng vốn điều lệ năm 2025 lên 1.350 tỷ đồng, đến năm 2026 tăng lên 2.000 tỷ đồng và đến 20230 đạt 10.000 tỷ đồng.

TDC có gì và làm ăn ra sao?

Kế hoạch tham vọng nêu trên của TDC chỉ được đề ra sau khi doanh nghiệp này đã “vượt cạn” thành công trong năm 2024 – năm được xác định là làm để “bù lỗ” cho kết quả tồi tệ trong năm 2023.

Trên thực tế, TDC không chỉ có năm 2023 tồi tệ. Doanh nghiệp này đã trải qua chuỗi kinh doanh u ám trong 8 quý liên tiếp, từ quý IV/2022 đến quý III/2024. Trong 8 quý đó, doanh thu của TDC chưa từng vượt qua 200 tỷ đồng/quý. Còn về lợi nhuận, có 6/8 quý (liên tục từ quý IV/2022 đến quý I/2024), công ty chìm trong thua lỗ, với mức lỗ sau thuế lần lượt là: -104 tỷ đồng, -40 tỷ đồng, -281 tỷ đồng, -7 tỷ đồng, -37 tỷ đồng, -24 tỷ đồng.

Xét theo năm, lợi nhuận của TDC thậm chí đã đi xuống từ năm 2021 với mức giảm 38% so với năm trước. Lợi nhuận giảm tiếp 72% trong năm 2022 và chạm đáy bằng khoản lỗ kỷ lục 403 tỷ đồng trong năm 2023.

Sự suy giảm lợi nhuận của TDC đến từ nhiều nguyên do. Chẳng hạn năm 2021, lợi nhuận suy giảm vì “ăn” khoản phạt vi phạm hợp đồng tới 114 tỷ đồng. Năm 2022, lợi nhuận suy giảm bất chấp doanh thu lập kỷ lục là do tốc độ tăng giá vốn cao gần gấp đôi tốc độ tăng doanh thu (95%/50%), trong khi chi phí tài chính tăng rất mạnh (59%). Năm 2023, chi phí tài chính dù giảm nhưng vẫn rất lớn (191 tỷ đồng), vượt quá lãi gộp (103 tỷ đồng), trong khi TDC còn “ăn” khoản lỗ khác tới 241 tỷ đồng do bị phạt vi phạm hợp đồng, hoàn nhập tài sản đã bán năm trước, nên phải chịu lỗ kỷ lục.

Khoản lỗ kỷ lục năm 2023 khiến cổ phiếu TDC bị đưa vào diện cảnh báo từ 10/4/2024, khiến doanh nghiệp này phải cấp tốc lên kế hoạch bù lỗ. Việc bù lỗ trong giai đoạn 2024 – 2025 được thực hiện trên cơ sở tiếp tục chào bán quyền sử dụng đất tại Chơn Thành, tỉnh Bình Phước; mở bán một phần dự án Uni Town giai đoạn 1 và một phần giai đoạn 2; mở bán TDC Plaza và thu lãi từ dự án Phố Sông Cấm Hải Phòng (dự án hợp tác đầu tư giữa TDC và Công ty TNHH VSIP Hải Phòng).

Kế hoạch này đã thành công khi năm 2024, doanh thu của TDC hồi lên mức 1.170 tỷ (tăng 3,9 lần so với năm trước), lãi sau thuế 421 tỷ đồng, là mức kỷ lục.

Tuy nhiên, trên thực tế, doanh thu năm 2024 chỉ vọt lên ở quý cuối cùng trong năm (764 tỷ đồng). Mặt khác, doanh thu cả năm 2024 vẫn còn thua xa giai đoạn trước đó (phổ biến trong ngưỡng 1.500 -1.600 tỷ đồng). Còn về lợi nhuận, TDC có lãi lớn một phần quan trọng là nhờ doanh thu tài chính. Những điều này hàm ý chất lượng tăng trưởng chưa cao.

Về tài sản, lấy năm 2024 để xét, tổng tài sản của TDC đạt 4.405 tỷ đồng ở thời điểm 31/12/2024, tăng 22% so với đầu năm. Chất lượng tài sản kém lành mạnh khi tuyệt đại đa số tài sản nằm ở chi phí sản xuất kinh doanh dở dang dài hạn (2.006 tỷ đồng, tương đương 45,5% tổng tài sản) và các khoản phải thu (1.757 tỷ đồng, tương đương 40% tổng tài sản), chưa kể 9% tổng tài sản khác nằm ở hàng tồn kho. Trong số này, các khoản phải thu ngắn hạn năm qua có mức tăng dữ dội, gấp 5 lần, lên 1.558 tỷ đồng.

Về nguồn vốn, nợ phải trả của TDC tại ngày 31/12/2024 lên tới 3.194 tỷ đồng, tăng 13% so với đầu năm. Như vậy, có 72,5% tài sản của TDC được hình thành từ nợ. Đáng nói, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn, 2.500 tỷ/1.980 tỷ, khiến công ty đối diện với rủi ro thanh toán ngắn hạn.

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh có 2 năm liên tiếp không tạo được dòng tiền dương, TDC trở nên lệ thuộc vào vốn vay. Việc dòng tiền đi vay năm 2024 tăng gấp 2,8 lần so với năm trước lên 1.061 tỷ đồng, còn dòng tiền trả nợ gốc vay tăng 2,07 lần lên 1.056 tỷ đồng đã phản ánh điều này. Hệ quả như đã thấy là TDC có chi phí tài chính khá lớn, ảnh hưởng nặng nề tới kết quả kinh doanh.

Để cải thiện vấn đề nguồn vốn, TDC đang có kế hoạch chào bán riêng lẻ 35 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với giá 11.840 đồng/cổ phiếu. TDC dự kiến sẽ sử dụng hơn 414 tỷ đồng ước tính huy động được để mua lại trước hạn một phần lô trái phiếu mã TDC.BOND.700.2020 có dư nợ gốc tại ngày 31/12/2024 là 700 tỷ đồng, thời gian dự kiến giải ngân trong quý I/2025.

Được biết, lô trái phiếu TDC.BOND.700.2020 được phát hành ngày 9/11/2020 có giá trị 700 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm, đáo hạn ngày 15/11/2025, lãi suất 10,5%/năm. Tài sản bảo đảm là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại phường Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương thuộc sở hữu của Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp - CTCP (Becamex IDC, HoSE: BCM). Số tiền thu được từ đợt phát hành trái phiếu trên được TDC sử dụng để trả cổ tức, lãi chậm cổ tức cho công ty mẹ là Becamex IDC và trả nợ vay, lãi vay cho các ngân hàng.

Được biết, có 8 nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp đã đăng kí mua 35 triệu cổ phiếu phát hành thêm của TDC, đều là lãnh đạo công ty. Như vậy, về cơ bản, lãnh đạo TDC đang tính bỏ thêm tiền túi ra để trả nợ cho công ty.

Nếu thành công trong việc phát hành này, TDC sẽ đưa vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng lên 1.350 tỷ đồng, hoàn thành bước đầu tiên của lộ trình tăng vốn. Nhưng để đi được kế hoạch tái cấu trúc đã đề ra, việc tăng vốn này mới chỉ là khởi đầu.