Sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân: Thế nào cho hợp lý?
Huyền Trang -
28/03/2024 23:29 (GMT+7)
(VNF) - Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, cho rằng trong bối cảnh hiện tại, việc nâng mức chịu thuế thu nhập cá nhân lên 18 triệu đồng và mức giảm trừ gia cảnh lên mức 6,5-7,5 triệu đồng là phù hợp.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW
- Theo ông, mức chịu thuế và giảm trừ gia cảnh nên ở mức nào thì hợp lý với bối cảnh hiện nay?
Hiện nay, quy định về mức thuế đang cố định là thu nhập từ 11 triệu đồng trở lên phải đóng thuế thu nhập cá nhân và giảm trừ gia cảnh là 4,4 triệu đồng/người. Mức này được cho là quá thấp. Nguyên do là theo thời gian, giá cả thị trường đã liên tục tăng, nhất là những chi phí cơ bản như giáo dục và y tế. Điều đó khiến chi tiêu hộ gia đình trở nên lớn hơn. Trong khi đó, những chi phí này không được ưu tiên để trừ trước khi tính thuế.
Vấn đề nảy sinh ở đây là mức giảm trừ gia cảnh cố định, mặc dù thuận tiện cho quá trình tính toán và thu, nhưng ngày càng trở nên lạc hậu so với bức tranh thực tế của cuộc sống hàng ngày, thu nhập và sự phát triển kinh tế - xã hội, cũng như sự thay đổi trong chi phí sinh hoạt.
Điều này đặt ra một thách thức về cân bằng trong hệ thống thuế. Để giải quyết vấn đề này, cơ quan chức năng cần xem xét và điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, nhất là khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. Việc nâng cao mức giảm trừ gia cảnh là cần thiết để đảm bảo sự hài hòa giữa điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi và việc duy trì cân đối trong thu ngân sách của nhà nước.
Tuy nhiên, việc tăng mức giảm trừ lên bao nhiêu là phù hợp thì cần tính đến các yếu tố cụ thể và thực tế của đời sống, đồng thời đảm bảo rằng sự điều chỉnh này không chỉ phản ánh đúng nhu cầu của người dân mà còn đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong hệ thống thuế. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả thuế, đồng thời hỗ trợ mục tiêu phát triển kinh tế và cộng đồng xã hội.
- Vậy nếu sửa đổi thì những yếu tố nào cần được lưu ý?
Trong quá trình sửa đổi Luật Thuế TNCN, nhiều yếu tố cần phải được lưu ý để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của hệ thống thuế. Đầu tiên, một trong những điểm quan trọng nhất là xác định rõ các nguồn thu nhập nào sẽ chịu thuế và cách tính toán một cách công bằng. Điều này đòi hỏi một đánh giá kỹ lưỡng về các nguồn thu nhập khác nhau như lương, doanh thu từ đầu tư và những lợi nhuận khác.
Ngoài ra, cần xem xét một cách chính xác và hợp lý về khoản giảm trừ thuế để giảm bớt gánh nặng thuế cho người nộp thuế. Điều này bao gồm cả việc đảm bảo rằng các khoản giảm trừ được thiết kế để hỗ trợ nhóm thu nhập thấp và có tính công bằng; tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng để tránh tình trạng lạm dụng và giảm thuế quá mức.
Cấu trúc thuế suất và biểu thuế TNCN là một yếu tố quan trọng khác cần được xem xét để đảm bảo tính công bằng trong việc phân phối gánh nặng thuế. Sự linh hoạt và phản ánh đúng tình hình kinh tế và xã hội là chìa khóa để định rõ biểu thuế TNCN; đồng thời, cần duyệt xét chính sách thuế để đảm bảo tính công bằng và khả năng chi trả của mỗi đối tượng.
Mức sống trung bình của người dân đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mức thuế phù hợp và có tính công bằng. Thông tin này giúp định rõ hơn về năng lực chi trả và đồng thời tạo cơ hội để xem xét chính sách thuế nhằm hỗ trợ nhóm thu nhập thấp. Việc giảm khoảng cách thu nhập giữa các tầng lớp xã hội cũng đặt ra một thách thức quan trọng và các biện pháp chống trốn thuế cần được thực hiện để đảm bảo tính công bằng và tránh bất bình đẳng thu nhập quá lớn.
- Biểu thuế lũy tiến từng phần hiện nay có 7 bậc, trong đó mức thuế cao nhất lên tới 35% - cao gần gấp đôi thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo ông, có nên gom lại để ít bậc hơn?
Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, biểu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công hiện hành có 7 bậc, thấp nhất là 5% và cao nhất đến 35%. Như vậy, thu nhập tính thuế của bậc thứ nhất là đến 5 triệu đồng trong khi chênh lệch ở thu nhập tính thuế từ bậc thứ 4 lên tới hàng chục triệu đồng. Đây chính là bất cập khiến cho áp lực thuế vô tình dồn vào nhóm thu nhập phía dưới. Vì vậy, việc giãn khoảng cách giữa các bậc thuế là cần thiết để đạt được sự đồng thuận từ phía người nộp thuế.
Đặc biệt, cần thực hiện việc giãn khoảng cách ở bậc 1 và bậc 2 với sự mở rộng đáng kể, nhằm giảm áp lực tài chính đối với nhóm có thu nhập trung bình. Đồng thời, việc thu hẹp khoảng cách ở các bậc thuế cao sẽ khuyến khích đóng góp lớn hơn từ phía đối tượng có thu nhập cao, từ đó thực hiện một chính sách phân phối thu nhập có hiệu quả.
Bên cạnh đó, với số lượng bậc thuế hiện tại lên đến bảy bậc là quá nhiều, điều này tạo ra tính toán phức tạp và khó khăn không chỉ đối với người nộp thuế mà còn với cơ quan thuế. Do đó, tôi đề xuất việc rút ngắn xuống chỉ còn 4-5 bậc thuế, giúp kỹ thuật tính toán đơn giản hơn với cơ quan thuế, vừa giảm bớt gánh nặng thuế với người thu nhập ở mức trung bình, thấp. Việc này sẽ tạo ra một hệ thống thuế linh hoạt hơn, dễ quản lý và minh bạch hơn, giúp tối ưu hóa hiệu suất thuế và đồng thời thúc đẩy sự công bằng trong phân phối thu nhập.
- Có ý kiến cho rằng nên bỏ mức thuế thu nhập cá nhân 35% nhằm tạo sự cạnh tranh với các nước trong khu vực để thu hút lao động chất lượng cao, quan điểm của ông thế nào?
Việc bỏ mức thuế thu nhập cá nhân 35% có thể làm tăng sự hấp dẫn đối với lao động chuyên gia có trình độ cao, đặc biệt là trong những lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng đặc biệt. Trong môi trường kinh tế toàn cầu, việc giảm thuế có thể giúp tăng cạnh tranh với các quốc gia khác trong khu vực, đặc biệt là những nơi có mức thuế thấp hơn. Điều này có thể thu hút đầu tư và nguồn nhân lực từ các quốc gia lân cận, giúp nâng cao năng lực lao động. Việc thu hút lao động chuyên gia có thể thúc đẩy sự đổi mới và phát triển trong các ngành công nghiệp quan trọng, từ đó tăng cơ hội cho sự phát triển kinh tế toàn diện của quốc gia.
Tuy nhiên, việc này cũng sẽ dẫn đến những hạn chế cho quốc gia như vấn đề mất lượng thu ngân sách nhà nước. Việc bỏ mức thuế thu nhập cá nhân có thể gây ra mất lượng thu ngân sách quan trọng, ảnh hưởng đến khả năng của chính phủ trong việc cung cấp các dịch vụ công và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, mặc dù việc giảm thuế có thể thu hút đầu tư và nguồn nhân lực, nhưng nếu không có sự điều chỉnh phù hợp, nó có thể gây ra khó khăn trong việc duy trì và cung cấp các dịch vụ công cần thiết cho xã hội.
Quyết định về việc bỏ mức thuế thu nhập cá nhân để thu hút lao động chuyên gia có trình độ tay nghề cao là một vấn đề phức tạp, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo rằng lợi ích của cả xã hội được đảm bảo và không gây ra những tác động tiêu cực không mong muốn.
- Để đưa ra một giải pháp lâu dài, tránh tình trạng vài năm sau, quy định về thuế thu nhập cá nhân lại lạc hậu, theo ông cần thực hiện việc tính thuế như thế nào?
Để đưa ra một giải pháp lâu dài và tránh tình trạng quy định về thuế thu nhập cá nhân trở nên lạc hậu, cần thực hiện một số biện pháp cải cách và điều chỉnh trong việc tính thuế. Thứ nhất, cần đánh giá lại cấu trúc thuế, xem xét lại cấu trúc thuế thu nhập cá nhân để đảm bảo tính công bằng và đồng đều. Điều này có thể bao gồm việc thay đổi theo hướng đánh thuế đúng đối tượng, đúng bản chất thay vì dựa trên hình thức như hiện nay cũng như điều chỉnh các mức thuế và ngưỡng miễn thuế theo nhu cầu và điều kiện kinh tế hiện tại của đất nước.
Thứ hai, xác định lại các loại thu nhập và miễn thuế.; cần xem xét lại các loại thu nhập được miễn thuế và tính thuế một cách công bằng và minh bạch. Việc này đảm bảo rằng mọi người đều chịu trách nhiệm với nghĩa vụ thuế của mình một cách công bằng.
Thứ ba, cần thiết lập các cơ chế đánh giá và điều chỉnh định kỳ về chính sách thuế để đảm bảo rằng chúng vẫn phản ánh được tình hình kinh tế và xã hội hiện tại của đất nước.
Tóm lại, để thực hiện việc tính thuế một cách hiệu quả và đảm bảo rằng quy định về thuế không trở nên lạc hậu, cần thiết phải thực hiện các biện pháp cải cách và điều chỉnh liên tục dựa trên tình hình kinh tế và xã hội hiện tại.
Trong bối cảnh thực tiễn đang đòi hỏi cần sớm thay đổi, cơ quan chức năng có thể kiến nghị Quốc hội xem xét và đưa nội dung miễn giảm trừ gia cảnh vào nghị quyết chung của kỳ họp Quốc hội gần nhất. Như vậy, mới tháo gỡ kịp thời khó khăn cho người nộp thuế.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Trong hành trình giảm nghèo bền vững, thực tiễn ở nhiều địa phương cho thấy: chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thật của người dân. Những cuộc đối thoại trực tiếp, thẳng thắn giữa chính quyền cơ sở với nhân dân không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tạo nền tảng lâu dài để người dân vươn lên thoát nghèo.
(VNF) - Tại Quảng Ngãi, việc đầu tư cho truyền thông, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, đang dần trở thành “đòn bẩy mềm”, giúp chính sách đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến thực chất trong công cuộc giảm nghèo.
(VNF) - PGS.TS. Ngô Trí Long - Nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, Bộ Tài chính - nhận định rằng, nếu không cải cách, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh với các trung tâm tài chính quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai,...
(VNF) - Theo chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh, xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là bài toán kinh tế học, mà là một chiến dịch xây dựng thương hiệu quốc gia (Nation Branding) ở cấp độ cao nhất. VietnamFinance trân trọng giới thiệu góc nhìn của ông về vấn đề này.
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, TS. Vũ Hoàng Linh - Chuyên gia kinh tế, Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, đã đến lúc cần nhìn lại đào tạo nghề không phải như một hoạt động hỗ trợ đơn lẻ, mà như một mắt xích then chốt trong chiến lược phát triển sinh kế bền vững.
(VNF) - Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, với việc ban hành đồng bộ 8 nghị định, Chính phủ khẳng định quyết tâm xây dựng một trung tâm tài chính phát triển nhanh, bền vững, có tính cạnh tranh và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Không bắt đầu từ những dự án lớn hay khoản đầu tư hàng chục tỷ đồng, hành trình giảm nghèo bền vững ở miền Tây Quảng Trị đang được khơi mở từ những lớp học xóa mù chữ dành cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Ở đó, tri thức trở thành “điểm tựa mềm” nhưng mang tính quyết định, giúp người dân tiếp cận chính sách, vận dụng hỗ trợ và từng bước thoát nghèo một cách bền vững.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số được đặt ra cho giai đoạn tới, bài toán nguồn vốn đang trở thành vấn đề sống còn. Khi hệ thống ngân hàng đã tiệm cận giới hạn mở rộng tín dụng, việc phát triển mạnh mẽ thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - được xem là chìa khóa để tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Thiếu thông tin không chỉ làm hạn chế cơ hội phát triển mà còn là rào cản lớn khiến người nghèo khó có thể thoát nghèo một cách bền vững. Vì vậy, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, bên cạnh việc hỗ trợ về sinh kế, tín dụng, y tế hay giáo dục, một yếu tố ngày càng được khẳng định có vai trò nền tảng, đó là giảm nghèo thông tin.
(VNF) - Những đồng vốn nhỏ, được phân bổ từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, đang từng bước trở thành “bệ phóng” giúp người nghèo Hà Tĩnh chuyển từ tư duy trông chờ hỗ trợ sang chủ động tổ chức sản xuất, nâng thu nhập và hình thành sinh kế ổn định.
(VNF) - Từ những lớp học nghề đỏ đèn đến tận đêm khuya, đến dòng công nhân trẻ nối nhau vào Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đang chứng kiến cuộc “lột xác” lớn nhất 10 năm: chuyển từ lao động phổ thông sang lực lượng lao động kỹ thuật. Một hành trình bắt đầu từ nông thôn, nhưng đang làm thay đổi cả bản đồ việc làm của tỉnh.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trưởng Bộ môn Thị trường Tài chính (ĐH Kinh tế TP.HCM) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 không phải là quá sức với Việt Nam. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa mục tiêu này phụ thuộc quyết định vào chất lượng triển khai cải cách, từ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế đến năng lực thực thi chính sách ở cấp vĩ mô và địa phương.
(VNF) - Được ví như một "Việt Nam thu nhỏ" với địa hình phức tạp và quy mô dân số đông, Thanh Hóa bước vào giai đoạn 2021 – 2025 với bộn bề thách thức trong việc đảm bảo an sinh xã hội tại khu vực miền núi "phên dậu". Thế nhưng, bằng tư duy quản trị quyết liệt và hiệu quả thực tế từ dòng vốn của 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia, địa phương này đang tạo nên một kỳ tích giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
(VNF) - Hướng tới xây dựng một cơ chế thị trường vốn dành riêng cho cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo, Việt Nam đang trong quá trình chuẩn bị để hình thành sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp - một bước đi được đánh giá là quan trọng nhằm hoàn thiện chu trình đầu tư mạo hiểm từ nguồn vốn đầu vào đến điểm thoái vốn (exit) cho nhà đầu tư.
(VNF) - Đề cập tới mối quan hệ giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI cho rằng, hiện nay chúng ta đang yêu cầu các hộ kinh doanh quy mô lớn phải thực hiện sổ sách, kê khai thuế phức tạp như doanh nghiệp. Nếu đã phải làm y hệt như vậy thì chuyển thành doanh nghiệp còn hơn. Do đó, cần sửa luật để tạo ra một mô hình trung gian, tạm gọi là “doanh nghiệp hộ kinh doanh”.
(VNF) - Năm 2025, giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, Việt Nam nổi lên như điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI và quỹ đầu tư toàn cầu. Không chỉ duy trì đà tăng trưởng FDI mạnh mẽ, Việt Nam còn trở thành "cường quốc ASEAN" trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
(VNF) - Theo đại biểu Tạ Đình Thi, việc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô cần tập trung vào các lĩnh vực chiến lược nơi Hà Nội có lợi thế, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và tạo động lực phát triển bền vững, lan tỏa.
(VNF) - Ông Nguyễn Hồ Ngọc - Giám đốc đào tạo ATC Academy cho rằng, "mốc 500 triệu hiện nay chỉ thực sự phù hợp với các ngành có biên lợi nhuận rất cao. Nếu chỉ nhìn vào mức doanh thu mà không nhìn vào tỷ suất lợi nhuận, chính sách sẽ nặng tay với nhóm biên lợi nhuận thấp và nhẹ tay với nhóm biên lợi nhuận cao".
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng một siêu đô thị biển quy mô 20 – 25 triệu dân vào năm 2050. Siêu đô thị này có thể đóng góp GDP vùng từ 700 đến 1.000 tỷ USD, trở thành "cực tăng trưởng thế kỷ" mới của châu Á, đủ sức tương tác với các trung tâm hàng đầu như Singapore, Seoul hay Tokyo.
(VNF) - Tiêu dùng của người dân chiếm gần 64% GDP đang suy yếu, kéo theo niềm tin giảm mạnh. Trong bối cảnh xuất khẩu bấp bênh, đầu tư công chậm giải ngân, các chuyên gia cảnh báo: muốn đạt tăng trưởng 10%, Việt Nam phải khơi thông túi tiền và củng cố niềm tin tiêu dùng của dân.
(VNF) - Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, tăng trưởng 10% trở lên theo Nghị quyết của Quốc hội hay một con số khác cũng được nhưng cần phải thay đổi, đừng làm theo cách cũ.
(VNF) - Sau một năm triển khai, VIFTA đã bước đầu phát huy hiệu quả, song quá trình tận dụng ưu đãi cho thấy các ngành hàng vừa có thuận lợi, vừa phát sinh vướng mắc, đòi hỏi giải pháp phù hợp để khai thác hiệu quả hơn trong thời gian tới.
(VNF) - Theo các chuyên gia, muốn đạt tăng trưởng 10%/năm, Việt Nam cần một hệ thống tín dụng tăng tốc chưa từng có, với quy mô tín dụng dự kiến tăng gấp đôi trong 5 năm.
(VNF) - Các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam chung nhận định: trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, việc làm chủ công nghệ lõi và xây dựng hạ tầng số tự chủ là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm chủ quyền quốc gia và năng lực phát triển bền vững.
(VNF) - Các màn trình diễn công nghệ không chỉ gây ấn tượng về tính sáng tạo mà còn cho thấy cách trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang từng bước đi vào đời sống, giải quyết những bài toán thực tiễn của xã hội.