Trong ký ức của nhiều người, Sihanoukville vốn là một thị trấn ven biển với khung cảnh hết sức yên bình và nên thơ. Nơi đây từng là điểm dừng chân yêu thích của nhiều khách du lịch phương Tây. Tuy nhiên, khi dòng tiền đầu tư nước ngoài, trong đó có phần lớn từ Trung Quốc ồ ạt đổ vào, Sihanoukville đã “lột xác” hoàn toàn.
Khung cảnh yên bình vốn có của Sihanoukville bị thế chỗ bởi những tòa nhà chọc trời cùng những sòng bạc xa hoa, sáng đèn cả đêm lẫn ngày. Không biết từ bao giờ, Sihanoukville trở thành “thủ phủ casino” và được ví như là “Macao của Đông Nam Á”.
Cảng Sihanoukville nằm ở tỉnh Preah Sihanouk thuộc bờ biển phía Tây Nam của Campuchia. Nơi đây là cảng biển lớn nhất của Campuchia và là thành phố lớn thứ hai sau thủ đô Phnom Penh. Vị trí của Sihanoukville giống như Thâm Quyến của Trung Quốc.
Với vị trí đắc địa, Sihanoukville đóng vai trò quan trọng trong tuyến thương mại thuộc Sáng kiến Vành đai, Con đường của Trung Quốc. Chính vì thế, cái tên Sihanoukville đã trở thành tâm điểm thu hút đầu tư từ quốc gia tỷ dân, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản và sòng bạc.
Chỉ trong vài năm, Campuchia đã nhận được hàng tỷ USD đầu tư từ Trung Quốc. Theo Bangkok Post, từ năm 2013 đến năm 2017, Bắc Kinh đã đầu tư 5,3 tỷ USD vào quốc gia Đông Nam Á này, tạo ra doanh thu hàng năm là 3,5 – 5 tỷ USD, trong đó một phần lớn doanh thu đến từ các sòng bạc.
Cơ sở hạ tầng của Sihanoukville cũng có diện mạo mới. Nhiều chủ đầu tư Trung Quốc đã xây dựng nhiều các tòa cao ốc, khu nghỉ dưỡng, khách sạn, trung tâm mua sắm và giải trí.
Làn sóng đầu tư cũng mang lại cơ hội việc làm cho nhiều người dân. Nhu cầu xây dựng các công trình khách sạn, casino cần đến một lượng lớn người lao động địa phương. Các công nhận Campuchia tại các công trường xây dựng của chủ đầu tư Trung Quốc có thể kiếm nhiều hơn gấp 3 lần so với những gì họ từng làm trong các dự án địa phương.
Nhiều người dân tìm được việc làm trong các sòng bạc với mức lương từ 120 – 200 USD/tháng – một con số được xem là mức lương khá ở Campuchia. Vào thời gian này, GDP bình quân đầu người của Sihanoukville thuộc hàng top trong GDP bình quân đầu người của Campuchia.
Những người sở hữu đất và nhà cho thuê tại Sihanoukville cũng tìm thấy cơ hội làm giàu có một không hai. Những căn phòng trước đây từng được người dân địa phương thuê với giá 500 USD/tháng đã được du khách Trung Quốc thuê với giá 4.500 USD/tháng.
Svay Sovana (42 tuổi), một chủ nhà tại Sihanoukville cho biết: “Tôi từng kiếm được 1.000 USD/tháng khi cho khách du lịch châu Âu thuê một căn nhà ba tầng. Thế nhưng, khách Trung Quốc sẵn sàng trả 15.000 USD/tháng cho căn nhà này”.
Giá đất tại Sihanoukville cũng tăng chóng mặt trong giai đoạn từ năm 2014 – 2019. Nếu như giá đất tại Sihanoukville chỉ là 3 USD/m2 vào năm 2015 thì vào năm 2018, mức giá này đã nhảy vọt lên tới 2.000 USD/m2 và thậm chí chạm mức 3.000 USD/m2 vào năm 2019, theo Financial Times.
Sự phát triển của lĩnh vực sòng bạc tại Sihanoukville đã phần nào giúp Campuchia thu hút nhiều khách du lịch hơn. Theo thống kê của Bộ Du lịch Campuchia, trong năm 2018, đã có khoảng 2 triệu du khách quốc tế đến Campuchia, tăng tới 70% so với năm trước đó.
Theo The Guardian, tốc độ tiền Trung Quốc đổ vào quá nhanh khiến chính quyền địa phương ở Sihanoukville không có đủ thời gian và nguồn lực để tạo ra các quy định quản lý phù hợp.
Mặc dù các sòng bài giúp Sihanoukville thu hút nhiều du khách quốc tế hơn nhưng trên thực tế, người dân địa phương lại được hưởng lợi rất ít từ điều này. Trong năm 2016 và 2017, lượng du khách đến Sihanoukville chủ yếu là khách Trung Quốc, chiếm thế áp đảo với 80%. Trái lại, du khách phương Tây lại không còn chọn Sihanoukville là điểm đến với mức giảm 35%.
Người dân Sihanoukville từng gọi khách du lịch Trung Quốc là những “du khách 0 đồng” khi họ chỉ tiêu tiền ở các khu vui chơi giải trí hay các nhà hàng, trung tâm mua sắm do người Trung Quốc làm chủ. Nhiều khách Trung Quốc đến Sihanoukville theo tour trọn gói và không chi trả bất kỳ đồng tiền nào cho các doanh nghiệp địa phương.
Trong khi đó, lượng du khách phương Tây ngày càng ít đi khiến các chủ nhà hàng địa phương chật vật cầm cự. Nhiều cư dân ở Sihanoukville sống nhờ vào du lịch đã đối mặt với không ít khó khăn khi doanh thu của họ biến mất một cách nhanh chóng.
Dãy quán ăn, nhà gỗ cho thuê tại bãi biển Otres từng là điểm hút khách du lịch phương Tây đã bị đóng cửa sau khi các chủ đầu tư Trung Quốc “đổ tiền” vào Sihanoukville.
Khi các chủ nhà trọ, chủ đất hồ hởi vì người Trung Quốc thuê nhà, mua đất với giá cao ngất ngưởng thì cũng là lúc mặt bằng giá cả được đẩy lên cao.
Kong Samol, một người dân ở Sihanoukville từng chia sẻ với tờ The Guardian: “Các doanh nhân Trung Quốc ồ ạt đến Sihanoukville khiến chi phí sinh hoạt của tôi tăng lên nhưng thu nhập lại giảm đi đáng kể. Tiền thuê nhà của tôi đã tăng từ 50 USD lên 150 USD và tôi không thể chi trả được".
Tốc độ đô thị hóa quá nhanh còn khiến Sihanoukville phải gánh chịu tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các tòa nhà cao tầng thi nhau mọc lên, tạo ra những đống rác thải công trình khổng lồ. Chưa kể, rác thải còn “tấn công” các bãi biển của Sihanoukville khi nước xả thải của các khách sạn, trung tâm vui chơi, sòng bạc được xả thẳng xuống nguồn nước mà không qua xử lý.
Vào hồi tháng 10/2018, một tổ chức phi chính phủ có tên Mother Nature Cambodia đã xét nghiệm một số mẫu nước lấy từ Sihanoukville và phát hiện chúng có chứa E.coli và Trichomonas intestinalis – loại vi khuẩn có trong nước thải chưa qua xử lý. Người dân địa phương từng than phiền số ca bệnh sốt xuất huyết và thương hàn tại Sihanoukville đã gia tăng vì ô nhiễm nước và hệ thống thoát nước kém.
Trong giữa lúc Sihanoukville đang bị mắc kẹt giữa hai thái cực thì vào tháng 8 năm 2019, chính phủ Campuchia đã cấm hoạt động đánh bạc trực tuyến khiến Sihanoukville bước sang một trang mới, u ám hơn.
Lệnh cấm này đã buộc 4 sòng bạc lớn ở Sihanoukville đóng cửa vĩnh viễn trong khi 23 sòng bạc khác đồng loạt sa thải nhân viên. Hơn 7.000 nhân viên tại các sòng bạc bị ảnh hưởng, theo thông tin của Bộ Lao động Campuchia.
Quyết định đóng cửa ngành công nghiệp béo bở này khiến Sihanoukville bị tổn thương, Hàng ngàn công nhân, nhà đầu tư Trung Quốc “dứt áo ra đi”, bỏ lại các dự án xây dựng còn đang dang dở, cơ sở hạ tầng lộn xộn cùng hàng loạt doanh nghiệp đóng cửa. Sihanoukville dần trở thành một “thành phố bị lãng quên”.
Theo Nikkei Asia, lệnh cấm đánh bạc trực tuyến của Campuchia đã khiến gần 800 nhà hàng tại Sihanoukville đóng cửa vì đơn đặt hàng mỗi ngày giảm tới hơn 80%. Thu nhập trung bình hàng ngày của các nhà hàng giảm từ mức 1.500 USD xuống chỉ còn 200 USD.
Lĩnh vực bất động sản một thời “hái ra tiền” cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Nhiều dự án quy mô vừa và nhỏ ngừng xây dựng. Thị trường cho thuê nhà ở tại Sihanoukville là đối tượng bị tác động mạnh nhất. Giá thuê nhà tại Sihanoukville giảm khoảng 30% trong khi giá khách sạn giảm tới 50%, gần như trở lại mức trước khi bùng nổ. Thời kỳ tăng trưởng theo cấp số nhân của Sihanoukville đã qua và sẽ không bao giờ quay trở lại nữa, tờ Nikkei Asia nhận định.
Kinh tế bùng nổ và lụi tàn chỉ trong vài năm dường như đã làm Sihanoukville mất phương hướng. Trong thời gian qua, chính quyền Sihanoukville đang nỗ lực phục hồi nền kinh tế địa phương nhưng rõ ràng đây là một cuộc chiến khó khăn và không thể hoàn thành chỉ trong một sớm một chiều.
Câu chuyện về Sihanoukville giống như một lời nhắc nhở về sự nguy hiểm của việc phụ thuộc quá nhiều vào một ngành dịch vụ. Chính phủ cần phải đa dạng hóa nền kinh tế chứ không phải chỉ mải mê những lợi ích ngắn hạn, có thể biến mất bất cứ lúc nào.
Và dù đầu tư nước ngoài có thể là một động lực tăng trưởng quan trọng nhưng trên hết, các nhà chức trách cần ưu tiên phát triển bền vững và đảm bảo rằng người dân địa phương sẽ được hưởng lợi từ các sáng kiến kinh tế.
Tags:
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Áp lực rút vốn và rủi ro nợ xấu gia tăng khiến các quỹ tín dụng tư nhân đẩy mạnh chứng khoán hóa và tái cấu trúc khoản vay. Xu hướng này giúp giảm áp lực ngắn hạn nhưng làm tăng lo ngại về rủi ro lan rộng trong hệ thống tài chính.
(VNF) - Những căng thẳng xoay quanh cơ chế tiền thưởng tại Samsung Electronics đang làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn sản xuất, dẫn tới tác động lan tỏa đối với thị trường bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Một vụ kiện gây chấn động đang đẩy ngân hàng với lịch sử hơn 200 năm vào tâm bão truyền thông toàn cầu.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
