Can thiệp sự độc lập của Fed: Luật không cho phép nhưng ông Trump phá rào?
(VNF) - Việc ông Donald Trump tái đắc cử tổng thống Mỹ đã đặt ra câu hỏi liệu ông có tìm cách hạn chế tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hay không.
Trong chiến dịch tranh cử của mình, ông Trump từng nói rằng ông không nghĩ một tổng thống có thể ra lệnh cho Fed phải làm gì và ông cảm thấy người đứng đầu chính phủ nên có "tiếng nói" về chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương.
Ông Trump trước đó cũng nói rằng ông sẽ cho phép Chủ tịch Fed Jerome Powell, người mà ông đã thảo luận sa thải vào năm 2018, phục vụ hết nhiệm kỳ của mình nhưng sẽ không tái bổ nhiệm ông Powell làm người đứng đầu ngân hàng trung ương.
Tuy nhiên, trong buổi họp báo công bố lãi suất vào ngày 7/11 của Cục dự trữ Liên bang, Chủ tịch Jerome Powell đã thẳng thắn cho biết ông sẽ không từ chức nếu ông Trump yêu cầu.
Theo ông Powell, Tổng thống không có quyền sa thải hoặc giáng chức ông. “Luật không cho phép điều đó”, ông Powell trả lời các phóng viên.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại năm 2018, có thể thấy vị trí Chủ tịch Fed của ông Jerome Powell được bổ nhiệm bởi chính Tổng thống thời bấy giờ là ông Trump, trước khi hai bên nảy sinh những mâu thuẫn về việc nới lỏng chính sách.
Điều đó cho thấy chức vụ Tổng thống hoàn toàn có thể can thiệp vào vấn đề nhân sự của Fed, và có thể là cả những vấn đề khác. Mặc dù ngân hàng trung ương Mỹ đã duy trì sự độc lập trong một thời gian dài, sự trở lại của ông Donald Trump rất có thể sẽ đặt dấu chấm hết cho thời kỳ này, khi ông sử dụng quyền lực của mình để can thiệp vào những cơ quan ông thấy có vấn đề.
Bổ nhiệm các quan chức của Fed
Quyền lực trực tiếp nhất của Tổng thống đối với Fed là thông qua việc bổ nhiệm những vị trí để lấp chỗ trống trong Hội đồng Thống đốc và bổ nhiệm họ vào các vị trí chủ chốt, bao gồm cả Chủ tịch.
Các thống đốc có nhiệm kỳ 14 năm và các chủ tịch Fed có nhiệm kỳ 4 năm. Tất cả đều tham gia Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (hay FOMC) nhóm hoạch định chính sách thiết lập lãi suất.
Ông Powell kế nhiệm bà Janet Yellen, hiện là Bộ trưởng Tài chính, vào năm 2018. Năm 2017, ông Trump đã phá lệ khi bổ nhiệm ông Powell làm Chủ tịch Fed, vì thông thường các tổng thống mới không bổ nhiệm lại vị trí này. Tổng thống Joe Biden sau đó đã tái bổ nhiệm ông Powell vào năm 2021.

Nhiệm kỳ chủ tịch của ông Powell sẽ hết hạn vào năm 2026 và tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ có cơ hội bổ nhiệm một chủ tịch Fed mới.
Bên cạnh đó, nhiệm kỳ thống đốc kéo dài 14 năm của ông Powell sẽ kết thúc vào năm 2028, điều này sẽ mang đến cho ông Trump một trong hai cơ hội theo lịch trình để bổ nhiệm người mới vào ban quản trị Fed.
Cơ hội còn lại sẽ diễn ra vào tháng 1/2026, thời điểm kết thúc nhiệm kỳ của Thống đốc Fed Adriana Kugler.
Nhưng hai vị trí đó chỉ đại diện cho một bộ phận nhỏ trong số 19 nhà hoạch định chính sách của Fed — tất cả các thống đốc Fed và chủ tịch của 12 ngân hàng Dự trữ Liên bang khu vực.
Các chủ tịch khu vực không phải do tổng thống lựa chọn mà do các giám đốc của từng ngân hàng lựa chọn, tùy thuộc vào sự chấp thuận của Hội đồng Thống đốc Fed.
Ngoài ra, những người được tổng thống bổ nhiệm vào các vị trí thống đốc, chủ tịch và phó chủ tịch Fed phải nhận được sự xác nhận của Thượng viện. Mặc dù Đảng Cộng hòa của ông Trump đã giành được quyền kiểm soát Thượng viện trong cuộc bầu cử ngày 5/11, nhưng trong lịch sử từ năm 2017 đến 2021, đảng này cũng từng từ chối phê duyệt các đề xuất ông Trump đưa ra liên quan tới các quan chức Fed.
Tạo sức ép
Cách trực tiếp nhất để gửi thông điệp đến Fed là bãi nhiệm chủ tịch của Fed, như ông Trump đã thảo luận vào năm 2018 khi ông tức giận với ông Powell về một loạt các đợt tăng lãi suất. Tuy nhiên, cách này cũng không dễ thực hiện.
Mục 10 của Đạo luật Dự trữ Liên bang nêu rõ các thành viên của Hội đồng Thống đốc, trong đó có chủ tịch, có thể bị "Tổng thống bãi nhiệm vì lý do chính đáng". "Lý do chính đáng" ở đây có thể hiểu là hành vi sai trái nghiêm trọng hoặc lạm dụng quyền lực.
Peter Conti-Brown, giáo sư và nhà sử học Fed tại Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania, cho biết liệu tổng thống có thể bãi nhiệm chủ tịch hay không vẫn còn mơ hồ vì luật không nêu rõ quyền bảo vệ "có lý do" cho vai trò này.

Trong một quãng thời gian, các Tổng thống đến từ cả hai đảng, từng cố gắng tác động đến Fed bằng cách gây sức ép cả công khai và riêng tư, từ khiếu nại trực tiếp cho tới gọi tới khuôn viên riêng để chỉ trích.
Trong nhiệm kỳ trước tại Nhà Trắng, chính ông Trump đã công khai chỉ trích Fed và ông Powell vì một loạt các lần tăng lãi suất.
Trong chiến dịch tranh cử năm 2024 của mình, ông Trump tiếp tục gợi ý rằng ông sẽ tìm cách tác động đến cách Fed thiết lập chính sách. Ông cũng chỉ trích việc hoạch định chính sách của Fed, nói rằng ngân hàng trung ương đã "sai rất nhiều" và Chủ tịch Powell đã "hơi sớm và hơi muộn" trong các quyết định chính sách.
"Tôi cảm thấy rằng tổng thống ít nhất cũng nên có tiếng nói ở đó", ông Trump nói tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của mình ở Palm Beach ngày 8/8.
Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 10, ông Trump cho biết ông không nghĩ rằng Tổng thống có thể ra lệnh cho Fed hành động nhưng có quyền bình luận về hướng đi của lãi suất.
Việc ông Trump liên tục có những phát ngôn liên quan tới quyền hạn của Fed khiến dư luận phải đặt dấu hỏi với ngân hàng trung ương, dẫn tới việc Chủ tịch Fed Jerome Powell thường xuyên phải khẳng định lại về sự độc lập của cơ quan này trong những cuộc họp báo lãi suất gần đây.
Fed cắt giảm lãi suất 0,25%, Chủ tịch Jerome Powell cứng rắn với ông Trump
Thị trường 'bùng nổ' nhất thế giới vừa tạo ra 'gã khổng lồ' công nghệ 1.000 tỷ USD
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
Giới tỷ phú châu Á tạo 'cơn mưa tiền' chặn đà sinh lao dốc
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
Ngân hàng UBS báo lãi quý I/2026 tăng 80%, chi 3 tỷ USD mua lại cổ phiếu
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
Hormuz căng thẳng, Mỹ kêu gọi Trung Quốc 'vào cuộc'
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
Thế giới bất ổn, tiền của giới siêu giàu đang chảy về đâu?
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
Mỹ - Iran phát động loạt tấn công mới, giá dầu tăng vọt
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
Hàn Quốc: Tham vọng AI gặp 'bài test' năng lượng
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
Đồng yên bật tăng rồi hụt hơi, Nhật Bản phát tín hiệu cảnh báo giới đầu cơ
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
‘Huyền thoại’ đầu tư Warren Buffett: 'Thị trường đang biến thành sòng bạc'
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
Ngành ô tô toàn cầu chạy theo 'tốc độ Trung Quốc'
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
Vụ bê bối chấn động ngành bảo hiểm: 520 tỷ đồng của khách bị lạm dụng, DN dừng hoạt động
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
'Cú hích' đưa xuất khẩu dầu Mỹ lên đỉnh lịch sử
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
Tổn thương vì AI và 'vết sẹo' khó lành trên thị trường lao động
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Neo lãi suất cao trước áp lực lạm phát, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU trở lại
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
'Biểu tượng' hàng không giá rẻ dừng bay, 17.000 nhân viên mất việc
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
Quốc gia từng cấm dân sở hữu vàng, lệnh giao nộp hoặc ngồi tù 10 năm
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
Tiền tệ châu Á phát tín hiệu 'báo động đỏ'
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
Hàng trăm tỷ USD đổ vào AI, hàng chục nghìn lao động bị 'loại khỏi cuộc chơi'
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
TT Trump tuyên bố chiến sự với Iran đã chấm dứt
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Bị Mỹ phong tỏa, Iran cầm cự được bao lâu khi cạn nguồn thu và buộc phải nhượng bộ?
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
EU cảnh báo cứng rắn Trung Quốc: ‘Sẽ chiến đấu tới cùng'
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
Ngân hàng DBS: Lợi nhuận tăng cao nhưng triển vọng nhiều rủi ro do chiến tranh
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lãi suất thấp 'châm ngòi' cơn sốt vay nhân dân tệ toàn cầu
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Xe điện Trung Quốc tự tin 'thắng lớn' dù bị Mỹ 'chặn cửa'
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
Thị trường 'bùng nổ' nhất thế giới vừa tạo ra 'gã khổng lồ' công nghệ 1.000 tỷ USD
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
Khảo sát dự án 32 tầng của LIDECO đón đầu mở đường Vành đai 2,5
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.































































