TS. Cấn Văn Lực: 'Không cần lo doanh nghiệp thiếu vốn'
Huyền Trang -
27/04/2024 14:02 (GMT+7)
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance, TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nhấn mạnh: “Vốn cho doanh nghiệp không phải vấn đề đáng lo ngại”.
Theo TS. Cấn Văn Lực cho hay hiện chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội mới chỉ giải ngân được 1/3 vốn, điều này cho thấy quá trình cung ứng vốn ra nền kinh tế đang bộc lộ nhiều vấn đề.
TS. Cấn Văn Lực
- Góc nhìn của ông đối với bức tranh kinh tế quý I/2024?
Kinh tế quý I/2024 rõ ràng là tốt hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm 2023, đặc biệt thời điểm dịch bệnh 2020 - 2021. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn. Cụ thể, về động lực tăng trưởng trong quý I, cơ bản các khu vực kinh tế: nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ phục hồi tương đối tích cực nhưng chưa thể bằng thời điểm trước đại dịch Covid 19.
Ví dụ, về dịch vụ, một số lĩnh vực phục hồi không đồng đều như: lưu trú, ăn uống, bán lẻ. Cụ thể hơn, liên quan đến bán lẻ, mức tăng trưởng trên 8% là danh nghĩa còn thực tế chỉ tăng 5%, con số này mới chỉ bằng 60% so với mức tăng thông thường (10% - 12%) của lĩnh vực bán lẻ.
Đối với đầu tư tư nhân, đối chiếu với mức tăng bình quân cả năm 2023 gần 2,7%, trong đó quý I/2023 là 1,3%, có thể thấy với mức tăng trưởng 4,2% trong quý I/2024 đã là một sự cải thiện đáng kể. Điều đó cho thấy dòng vốn đầu tư tư nhân đang phục hồi dẫu vẫn còn thấp so với giai đoạn trước đại dịch. Trước đại dịch, thông thường vốn đầu tư tư nhân bình quân tăng 8% - 8,5%, như vậy rõ ràng chúng ta phải tiếp tục kích cầu đầu tư tư nhân mạnh mẽ hơn nữa.
Dấu hiệu phục hồi còn thể hiện rõ ở lĩnh vực xây dựng khi quý I/2024 tăng trưởng 6,83%, riêng bất động sản tăng 1,7% so với mức tăng trưởng âm cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, sự phục hồi này không đồng đều, một là giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp nước ngoài với doanh nghiệp trong nước, hai là bản thân từng khu vực khác nhau cũng phục hồi khác nhau.
Quá trình phục hồi kinh tế sẽ thực sự diễn ra bền vững khi kinh tế tư nhân phục hồi chắc chắn.
- Vì sao lại là kinh tế tư nhân?
Khu vực kinh tế tư nhân có vai trò rất quan trọng. Thứ nhất, khoảng 50% GDP của Việt Nam đến từ khu vực kinh tế ngoài nhà nước, trong đó riêng kinh tế tư nhân đóng góp tới 46% GDP. Thứ hai, khu vực này tạo ra khoảng 85% việc làm. Thứ ba, thu ngân sách từ khu vực này chiếm 18% - 19% tổng thu ngân sách. Đặc biệt, riêng về nguồn vốn đầu tư, kinh tế tư nhân chiếm tới 58% - 59% tổng lượng vốn đầu tư toàn xã hội. Nếu khu vực này vốn tăng thấp, chứng tỏ rằng ở đâu đó vốn của chúng ta bị ách tắc, nhà đầu tư vẫn chưa xuống tiền.
- Nhưng kinh tế tư nhân đang gặp khó về vốn?
Vốn cho doanh nghiệp không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tôi cũng khẳng định là chúng ta không thiếu tiền cho doanh nghiệp bởi hiện nay chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội mới chỉ giải ngân được 1/3 vốn. Điều này cho thấy chúng ta đã có tiền, đã bố trí vốn chỉ là quá trình thực thi chưa được tốt mà thôi.
Nhiều người lo ngại khi tăng trưởng tín dụng hai tháng đầu năm âm. Nhưng ở góc độ cá nhân, tôi cho rằng đây không phải là vấn đề lớn, bởi một phần là do yếu tố chu kỳ trước và sau Tết, hai là do văn hóa kinh doanh của chúng ta và ba là sức cầu và hấp thụ đang phục hồi.
Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã cập nhật số liệu, cho thấy tín dụng đang dư trở lại, tăng 0,26% tính đến ngày 25/3. Như vậy, tín dụng trong tháng 3 đã tăng thêm 1%. Đặc biệt thời gian qua khi thị trường bất động sản bắt đầu ấm trở lại, đã có một bộ phận người dân đi vay tiền ngân hàng với lãi suất tương đối tích cực từ 9% - 10%. Đối với những dòng vốn khác, chúng tôi tính tổng lại 1 năm vào khoảng 800 nghìn tỷ đồng đến 1 triệu tỷ đồng cho các phân khúc bao gồm: đầu tư kinh doanh bất động sản và vay để mua nhà. Rõ ràng đây là một lượng tiền tương đối lớn.
Nhìn chung, tín dụng đang phục hồi và mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn ngành ở mức 14% năm nay là hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên, tôi cũng mong muốn từ quý II trở đi, dòng vốn tín dụng sẽ chảy đều hơn qua các tháng để bớt đi hiện tượng dồn dập dịp cuối năm.
Tôi chỉ lưu ý với thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Chúng ta phải sớm phục hồi thị trường trái phiếu doanh nghiệp bởi đây là dòng vốn trung và dài hạn vô cùng quan trọng cho doanh nghiệp. Theo số liệu 2 tháng đầu năm vừa qua, lượng trái phiếu phát hành khoảng 17.500 tỷ đồng, trong khi trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn năm 2024 ước tính khoảng 240.000 tỷ đồng, doanh nghiệp bất động sản chiếm khoảng 42%, cho thấy thị trường vẫn còn nhiều khó khăn và cần thời gian để hồi phục. Tôi rất mong Chính phủ sớm sửa đổi Nghị định 65/2022/NĐ-CP để thúc đẩy phát hành trái phiếu doanh nghiệp trở lại.
- Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động, ông có kiến nghị gì để doanh nghiệp yên tâm xuống tiền đầu tư?
Năm nay, theo tôi, vấn đề giải quyết tăng trưởng mà Quốc hội và Chính phủ đề ra từ 6% - 6,5% là hoàn toàn khả thi. Với điều kiện, thứ nhất, chúng ta phải tập trung phát huy tốt những động lực tăng trưởng truyền thống như: xuất khẩu, tiêu dùng, đầu tư, nhất là đầu tư tư nhân. Thứ hai, cần phát huy tốt hơn nữa động lực tăng trưởng mới liên quan đến xanh hóa, số hóa, khoa học công nghệ và đặc biệt là liên kết vùng.
Về thể chế, chính sách chúng ta phải giải quyết 3 việc. Một là, những vướng mắc, ách tắc trong thời gian vừa qua chúng ta phải sớm giải quyết rốt ráo. Theo đó, cần tập trung ban hành và thực thi hiệu quả hơn các chính sách, giải pháp tháo gỡ những vướng mắc về pháp lý và khẩn trương ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn đồng bộ các luật vừa được Quốc hội thông qua để đảm bảo hiệu lực thực thi; sớm ban hành thể chế, khung pháp lý nhằm tạo điều kiện phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng.
Hai là, đẩy mạnh triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia và giải ngân đầu tư công, nhất là đối với các dự án trọng điểm; chú trọng cơ cấu lại nền kinh tế nhằm thu hút và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn; tập trung phục hồi và phát triển lành mạnh, bền vững thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản và thị trường vàng.
Ba là, cần nâng cao hiệu quả trong điều hành, phối hợp chính sách, trong đó đặc biệt là giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, từ đó thúc đẩy tăng trưởng, ổn định vĩ mô, bình ổn tỷ giá, thị trường tài chính - tiền tệ, đảm bảo an sinh xã hội.
Ngoài ra, tôi mong muốn năm nay chúng ta phải đột phá hơn về câu chuyện liên quan đến thái độ, chất lượng dịch vụ của công chức. Chúng ta đã bàn luận nhiều trong 2 năm vừa qua nhưng chưa có đột phá và tôi cũng kiến nghị cần phải luật hóa, đảm bảo cán bộ, công chức yên tâm hơn thực thi công vụ.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.