Tỷ phú Jensen Huang 'nín thở' chờ cuộc gặp TT Trump - Chủ tịch Tập Cận Bình

Từ cuộc đối đầu thương mại đến cơ hội mới bất ngờ

Trong nhiều năm, NVIDIA gần như bị loại khỏi Trung Quốc – thị trường từng chiếm gần một phần tư doanh thu GPU AI toàn cầu. Những lệnh kiểm soát xuất khẩu chip từ Mỹ dưới danh nghĩa bảo vệ an ninh quốc gia đã khiến các sản phẩm AI hiệu năng cao như H100 hay H200 của hãng không còn được phép bán cho các tập đoàn công nghệ Trung Quốc.

Jensen Huang, CEO của NVIDIA, từng công khai thừa nhận rằng thị phần của hãng tại Trung Quốc đã “rơi tự do” từ 95% xuống gần như bằng không.

Thế nhưng, bước ngoặt xuất hiện trước thềm cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Theo Bloomberg, chip Blackwell – dòng GPU AI mới nhất và quyền lực nhất của NVIDIA – sẽ là một trong những chủ đề được thảo luận trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo. Ông Trump thậm chí hé lộ khả năng giảm thuế quan áp lên hàng hóa Trung Quốc như một phần trong tiến trình xoa dịu quan hệ hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Cuộc gặp Trump – Tập lần này không chỉ mang ý nghĩa chính trị. Nó mở ra cơ hội cho NVIDIA quay trở lại thị trường khổng lồ mà hãng từng thống trị, trong khi vẫn đảm bảo các giới hạn thương mại của Mỹ không bị phá vỡ. Nếu chip Blackwell được chấp thuận để xuất khẩu sang Trung Quốc dưới dạng phiên bản tùy chỉnh, đây sẽ là cú bật mà không nhà đầu tư nào dám kỳ vọng chỉ vài tháng trước.

Để hiểu vì sao thông tin này tạo nên chấn động, phải nhìn lại cách NVIDIA bị gạt khỏi Trung Quốc trong hai năm vừa qua. Khi Washington áp đặt các gói hạn chế xuất khẩu chip AI nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ huấn luyện mô hình AI thế hệ mới, Jensen Huang buộc phải đưa ra các sản phẩm “giảm hiệu năng” dành riêng cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, đến thế hệ Hopper, NVIDIA đã không thể hạ cấu hình chip hơn nữa để phù hợp quy định.

Việc cắt giảm hiệu năng đồng nghĩa NVIDIA phải hy sinh lợi thế công nghệ – điều Jensen Huang không muốn đánh đổi. Ông từng mô tả đây là “quyết định đau đớn nhưng bắt buộc”. Khi những lựa chọn thay thế như AI chip của Huawei bắt đầu xuất hiện, NVIDIA buộc phải tuyên bố từ bỏ thị trường. Jensen phát biểu trong một hội nghị công nghệ rằng thị phần NVIDIA tại Trung Quốc đã từ 95% rơi xuống “0% tuyệt đối”.

Đó không còn chỉ là mất doanh thu. Đây là mất đi một thị trường chiến lược. Và dường như tất cả đã kết thúc – cho đến khi Blackwell xuất hiện.

Blackwell – “Át chủ bài” Jensen Huang không muốn hy sinh

Blackwell không chỉ là thế hệ tiếp theo của dòng GPU AI. Nó là nền tảng giúp NVIDIA duy trì lợi thế trước các đối thủ như AMD, Intel, và đặc biệt là Huawei tại Trung Quốc. Blackwell được thiết kế để phục vụ những mô hình AI khổng lồ, nơi mỗi mili giây hiệu năng đều mang ý nghĩa kinh tế.

Điểm đáng chú ý là NVIDIA được cho là đã chuẩn bị một phiên bản đặc biệt của Blackwell dành riêng cho thị trường Trung Quốc, tạm gọi là B30A. Đây có thể là chip thuộc dòng Blackwell nhưng điều chỉnh công suất tính toán để phù hợp với hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Không còn là bản “cắt giảm tối đa” như những con chip Hopper trước đây, mà là một thiết kế hoàn toàn mới được tối ưu để vừa đáp ứng quy định Mỹ, vừa giữ lợi thế công nghệ so với các GPU nội địa Trung Quốc.

Dù chưa có thông tin chính thức, giới công nghệ dự đoán rằng chip B30A vẫn giữ kiến trúc tiên tiến và cấu trúc đa chiplet mới, điều mà phiên bản H20 trước đây không có. Việc áp dụng thiết kế dual-die cho phép chip đạt hiệu năng vượt trội trong ứng dụng AI tổng hợp. Thậm chí, một số chuyên gia đánh giá phiên bản này vẫn có thể ngang ngửa hoặc vượt một số GPU thế hệ Hopper đang dẫn đầu thị trường.

Nếu B30A được thông qua, NVIDIA sẽ không chỉ bán chip tại Trung Quốc, mà còn khẳng định rằng họ không thể bị thay thế.

Song song với các thông tin về Trung Quốc, một sự kiện khác khiến giới đầu tư bất ngờ không kém: Nhà máy của TSMC đặt tại Arizona đã sản xuất wafer chip Blackwell đầu tiên trên đất Mỹ. Theo Yahoo Finance, trong cuộc gặp riêng sắp tới, Trump sẽ chúc mừng Jensen Huang vì cột mốc lịch sử này.

Việc sản xuất Blackwell tại Mỹ mang tính chiến lược sâu sắc. Nó chứng minh rằng Mỹ không chỉ là nơi thiết kế chip mà đã tiến một bước dài trong tham vọng xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn ngay trong nước. Điều này đáp ứng cả chính sách công nghiệp lẫn an ninh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh cuộc đua AI đang là ưu tiên số 1 của Washington.

Cuộc gặp giữa ông Trump và CEO NVIDIA diễn ra đúng thời điểm NVIDIA chuẩn bị phát biểu keynote tại sự kiện GTC ở Washington. Sự trùng hợp khiến thị trường không ngừng suy đoán rằng giữa các thông báo công nghệ và chính trị đang tồn tại một mối liên hệ sâu sắc.

“Lời thì thầm” về bước ngoặt tại Trung Quốc và những toan tính phía sau

Giới tài chính đang truyền tai nhau về khả năng NVIDIA được phê duyệt chip Blackwell cho Trung Quốc như một phần trong thỏa thuận thương mại mới. Nếu điều đó trở thành hiện thực, đây không chỉ là một hợp đồng xuất khẩu, mà là cú đảo chiều chiến lược: NVIDIA quay lại thị trường mà họ từng thống trị, còn Mỹ vẫn duy trì quyền kiểm soát công nghệ AI.

Tuy vậy, cần nhấn mạnh rằng tất cả hiện mới chỉ là suy đoán. Không có văn bản chính thức hay tuyên bố công khai nào xác nhận thỏa thuận đã được chốt. Bloomberg và Yahoo Finance đều chỉ ghi nhận thông tin từ các nguồn nội bộ, và bản thân Jensen Huang cũng chưa bình luận trực tiếp về việc B30A sẽ nhận phê duyệt.

Nhưng ngay cả khi chưa có cam kết rõ ràng, phản ứng của thị trường đã cho thấy kỳ vọng lớn đến mức nào. Với Trung Quốc sở hữu nhu cầu GPU AI thuộc loại cao nhất thế giới, chỉ riêng việc mở lại thị trường có thể mang về cho NVIDIA hàng chục tỷ USD doanh thu mỗi năm.

Trong thời gian NVIDIA bị hạn chế xuất khẩu, các công ty nội địa Trung Quốc đã nhanh chóng tận dụng khoảng trống. Huawei tung ra GPU Ascend 910B, được xem là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của dòng H100. Alibaba và Baidu công bố các mô hình AI nội địa, nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Điều này đặt NVIDIA vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu rút lui, hãng sẽ để đối thủ bản địa chiếm lĩnh thị trường. Nếu quay lại, NVIDIA phải làm điều đó trong giới hạn luật pháp của Mỹ.

Jensen Huang từng thừa nhận rằng nếu Mỹ tiếp tục gò ép thị trường quá mức, Trung Quốc sẽ tự xây dựng hệ sinh thái công nghệ riêng, và khi điều đó xảy ra, NVIDIA sẽ chẳng bao giờ có cửa quay lại.

Việc tìm ra một giải pháp trung hòa như Blackwell bản giới hạn chính là lối thoát mà NVIDIA cần.

Nếu Mỹ đồng ý xuất khẩu chip Blackwell phiên bản cho Trung Quốc, NVIDIA sẽ ngay lập tức nắm lợi thế trên 3 mặt trận: khôi phục thị phần, bảo vệ vị thế công nghệ và mở rộng doanh thu.

Các tập đoàn công nghệ Trung Quốc như Tencent, Baidu, ByteDance và Alibaba vốn đang mua GPU AI với số lượng lớn để chạy các mô hình AI tổng hợp nội địa. Họ luôn coi NVIDIA là lựa chọn chuẩn mực, dù có bị giới hạn hiệu năng. Chỉ cần NVIDIA quay lại, các hợp đồng mua GPU quy mô hàng nghìn card lại được khởi động.

Thị trường có thể xem đây là cú hồi sinh của “đế chế xanh” tại Trung Quốc. Và đối với nhà đầu tư, nó còn hơn cả một tin vui. Nó là một lời khẳng định: NVIDIA chưa bao giờ rời khỏi cuộc chơi.

Cơ hội quay lại Trung Quốc bằng chip Blackwell cho thấy NVIDIA không chỉ là một công ty bán chip. Họ đang trở thành trung tâm của mọi cuộc thảo luận liên quan tới AI, thương mại và quyền lực công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.

Từ việc bị loại khỏi thị trường lớn nhất ngoài Mỹ, đến việc chuẩn bị ký lại các hợp đồng GPU hàng chục tỷ USD, hành trình của NVIDIA mang dấu ấn của sự kiên định, rủi ro, và cả chiến lược dài hơi. Nếu thỏa thuận được ký, nó sẽ trở thành ví dụ điển hình về cách công nghệ định hình chính trị và kinh tế toàn cầu.

Jensen Huang từng nói một câu rất đáng nhớ: “AI là khoảnh khắc công nghệ quan trọng nhất của nhân loại.” Và có vẻ như với Blackwell, đó cũng là khoảnh khắc quan trọng nhất của chính NVIDIA.