Cuộc đua ‘đốt tiền’: Các ông lớn tiếp tục đổ hàng trăm tỷ USD cho AI

Những khoản đầu tư “chóng mặt” mà OpenAI công bố trong vài tháng qua đang khiến giới tài chính Phố Wall đặc biệt chú ý đến chi phí vốn của các “đại gia” công nghệ — những tập đoàn đang chạy đua xây dựng hạ tầng cho làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc chưa từng có.

Tuần này, Microsoft, Alphabet, Meta và Amazon sẽ lần lượt công bố kết quả tài chính quý mới. Mặc dù mỗi công ty có mô hình kinh doanh khác nhau, giới đầu tư lại tập trung vào một chỉ số then chốt: chi tiêu vốn cho hạ tầng.

“Chúng ta đang chứng kiến cam kết đầu tư khổng lồ của các công ty để nắm bắt tương lai,” Melissa Otto, Giám đốc nghiên cứu tại S&P Global, nhận định. “Điều đáng theo dõi là liệu họ có tiếp tục tăng tốc chi tiêu hay bắt đầu hãm lại.”

Áp lực cuộc đua khủng khiếp

Trong gần ba năm qua, thị trường tài chính bị cuốn vào cơn sốt AI tạo sinh, khi các chatbot như ChatGPT của OpenAI hay Gemini của Google chứng minh sức mạnh có thể thay đổi toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thiếu năng lực tính toán (compute capacity) và nguồn điện để vận hành các hệ thống AI khổng lồ.

Để khắc phục, các công ty AI đang công bố kế hoạch xây dựng trung tâm siêu máy tính (supercomputing data center) quy mô chưa từng có, chủ yếu dựa trên chip AI của Nvidia.

Đáng chú ý, OpenAI – công ty tư nhân được định giá khoảng 500 tỷ USD – đã công bố kế hoạch hợp tác với Nvidia, Oracle và Broadcom để phát triển cơ sở hạ tầng trị giá tới 1.000 tỷ USD trong tương lai.

Trong khi đó, bốn “đại gia” công nghệ Microsoft, Alphabet, Meta và Amazon – những “hyperscaler” của thế giới Internet – cũng đang chuẩn bị công bố kết quả tài chính. Giới đầu tư muốn thấy chiến lược rõ ràng, kế hoạch mạnh mẽ, nhưng không quá “liều” vì lo ngại phản ứng tiêu cực từ cổ đông công khai.

Theo Morgan Stanley, chi tiêu vốn của nhóm hyperscaler dự kiến sẽ tăng 24% vào năm tới, lên gần 550 tỷ USD – một con số khổng lồ thể hiện mức độ quyết liệt của cuộc đua AI.

Không chỉ đổ tiền, các ông lớn công nghệ còn phải chứng minh AI thực sự mang lại lợi nhuận.

Ba trụ cột của đám mây – Amazon Web Services, Microsoft Azure và Google Cloud – đang cạnh tranh gay gắt để giành hợp đồng AI từ doanh nghiệp.

“Chúng ta đang nói về hàng nghìn tỷ USD được phân bổ để chi tiêu, trong khi dòng tiền tự do của nhóm ‘Magnificent 7’ chỉ ở mức hàng trăm tỷ,” Lauren Taylor Wolfe, nhà sáng lập quỹ Impactive Capital, chia sẻ với CNBC. “Nói cách khác, lợi nhuận thực tế từ các khoản đầu tư này vẫn còn rất xa.”

Giới phân tích cũng sẽ theo dõi xem Microsoft Copilot – tính năng AI được tích hợp trong hệ sinh thái phần mềm của hãng – đang đóng góp thế nào vào tăng trưởng. Với Google, câu hỏi lớn là liệu đầu tư AI có đủ giúp bảo vệ vị thế trong mảng tìm kiếm và quảng cáo, khi người dùng ngày càng chuyển sang ChatGPT để tìm thông tin.

Trong khi đó, Meta tuyên bố công nghệ AI tạo sinh đang giúp hãng cải thiện hiệu quả nhắm mục tiêu quảng cáo trên các nền tảng xã hội.

Trong số 5 tập đoàn “siêu vốn hóa” công bố báo cáo tuần này, Apple là trường hợp đặc biệt. Hãng không vận hành dịch vụ đám mây công cộng, cũng không phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chia sẻ rộng rãi.

Tuy nhiên, CEO Tim Cook khẳng định từ tháng 6 rằng Apple sẽ tăng chi tiêu vốn cho AI, cho thấy công ty đang dấn sâu hơn vào lĩnh vực này. Báo cáo lợi nhuận sắp tới vào thứ Năm được dự đoán sẽ dành phần lớn thời lượng để nói về AI.

Các “ông lớn” sẽ chi bao nhiêu cho tương lai AI?

Microsoft

Tháng 7, Microsoft cho biết sẽ chi khoảng 30 tỷ USD cho chi phí vốn trong quý, tương đương tăng hơn 50% so với cùng kỳ năm trước.

Theo dữ liệu từ FactSet, chi tiêu vốn của hãng dự kiến tăng 42% trong năm tài khóa 2025, đạt 91,3 tỷ USD sau khi đã tăng 45% năm trước.

Tuy nhiên, Giám đốc tài chính Amy Hood thừa nhận công ty đang thiếu hụt hạ tầng so với nhu cầu AI bùng nổ:

“Tôi từng nghĩ đến tháng 6 sẽ cân bằng được cung – cầu,” Hood nói. “Giờ tôi chỉ hy vọng tình hình sẽ ổn hơn vào tháng 12.”

Alphabet

Alphabet – công ty mẹ của Google – đã nâng dự báo chi tiêu vốn cho năm nay từ 75 tỷ USD lên 85 tỷ USD, và dự kiến sẽ tăng tiếp trong năm 2026.

CFO Anat Ashkenazi khẳng định Alphabet có quy trình kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo mỗi đồng chi tiêu đều dựa trên nhu cầu thực tế.

“Chúng tôi đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu, phân bổ hợp lý năng lực tính toán cho các dự án, và đảm bảo hạ tầng được sử dụng hiệu quả,” bà nói.

Ngoài các dịch vụ đám mây, chi tiêu của Google còn phục vụ cho Gmail, YouTube, Maps và DeepMind.

Alphabet có thể phải mở rộng thêm sau khi Anthropic, một phòng thí nghiệm AI lớn, đặt mua 1 triệu chip TPU cho năm tới – thương vụ trị giá hàng chục tỷ USD.

FactSet dự đoán chi tiêu vốn của Alphabet sẽ tăng 57% trong năm 2025 lên 82,4 tỷ USD, sau mức tăng 63% năm trước, và tiếp tục tăng 12% trong năm 2026.

Meta

Mùa hè vừa qua, Meta đã nâng mục tiêu chi tiêu vốn năm 2025 thêm 1 tỷ USD, lên 69 tỷ USD.

Dù không cung cấp dịch vụ đám mây, CEO Mark Zuckerberg coi AI là chìa khóa giúp Meta dẫn đầu trong quảng cáo và phát triển nền tảng video tạo sinh Vibes.

“Chúng tôi tin rằng siêu trí tuệ (superintelligence) sẽ cải thiện mọi khía cạnh trong công việc của Meta,” Zuckerberg nói.

Zuckerberg cũng xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với CEO Nvidia Jensen Huang, người tiết lộ rằng Facebook đã dùng GPU Nvidia để tạo ra thuật toán quảng cáo hiệu quả vượt trội.

Sau cú sốc năm 2021 – khi Apple thay đổi chính sách quyền riêng tư khiến quảng cáo Meta gặp khó, công ty đã “vượt bão” nhờ AI hỗ trợ của Nvidia.

Theo FactSet, Meta sẽ tăng chi tiêu vốn 84% trong năm 2025 lên 68,4 tỷ USD, sau mức tăng 37% của năm trước, và tiếp tục tăng 42% năm 2026 lên gần 97 tỷ USD.

Amazon

Ba tháng trước, CEO Andy Jassy của Amazon trấn an nhà đầu tư rằng Amazon Web Services (AWS) vẫn giữ vị thế dẫn đầu so với Azure và Google Cloud.

Dù tốc độ tăng trưởng có chậm hơn, Jassy cho biết hãng sẽ chi hơn 100 tỷ USD trong năm nay, tập trung vào chip AI Trainium, trung tâm dữ liệu và nguồn điện phục vụ mô hình tạo sinh.

CFO Brian Olsavsky cho biết: “Chúng tôi đang đầu tư mạnh vào chip, trung tâm dữ liệu và hạ tầng năng lượng để nắm bắt cơ hội lớn của AI tạo sinh.”

Amazon cũng dành phần đáng kể chi tiêu vốn cho mạng lưới giao hàng và kho vận – yếu tố cốt lõi giúp công ty duy trì vị thế bán lẻ trực tuyến số một.

Dữ liệu FactSet cho thấy chi tiêu vốn của Amazon sẽ tăng 41% năm nay lên 117 tỷ USD, sau mức tăng 57% năm 2024, và dự kiến tăng 8% năm tới lên 126,6 tỷ USD.

Apple

So với các đối thủ, chi tiêu vốn của Apple vẫn khiêm tốn. Trong năm tài khóa 2024, công ty chỉ chi 9,4 tỷ USD – tương đương 2% doanh thu, và còn giảm so với năm trước.

Các nhà phân tích dự báo chi tiêu vốn của Apple sẽ tăng 28% trong năm 2025 lên 12,1 tỷ USD, và tăng 19% trong năm 2026 lên 14,4 tỷ USD.

Khác với các đối thủ, Apple theo đuổi chiến lược “lai” – thuê hạ tầng điện toán từ các nhà cung cấp đám mây khác, thay vì tự xây dựng toàn bộ, khiến chi phí phần lớn được hạch toán vào chi phí vận hành.

Tuy nhiên, CEO Tim Cook cho biết công ty đang “tăng đáng kể đầu tư” vào lĩnh vực này, trong khi CFO Kevin Parekh nhấn mạnh: “Chi tiêu vốn của Apple sẽ tiếp tục tăng đáng kể – không bùng nổ, nhưng bền vững.”

Khi OpenAI mở màn cuộc đua “vũ khí hạ tầng” trị giá hàng nghìn tỷ USD, các gã khổng lồ công nghệ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chi tiêu khổng lồ để tồn tại.

Từ Seattle đến Thung lũng Silicon, những con số đầu tư đang vượt xa mọi giai đoạn trước đây trong lịch sử ngành công nghệ.

Phố Wall sẽ sớm biết liệu “cơn sốt AI” có thực sự mang lại lợi nhuận tương xứng hay chỉ là một cuộc đua đốt tiền khổng lồ – nơi tương lai được mua bằng hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư và niềm tin không giới hạn vào sức mạnh của trí tuệ nhân tạo.