Vốn FDI Trung Quốc đổ vào Việt Nam: Nhận diện một làn sóng lớn
Khánh Tú -
31/01/2024 09:35 (GMT+7)
(VNF) - Mấy năm gần đây, Trung Quốc luôn là một trong những quốc gia dẫn đầu về vốn FDI vào Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, làn sóng FDI của các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đề ra không ít thách thức.
Vốn FDI Trung Quốc vào Việt Nam tăng mạnh trong những năm qua.
Miền đất hứa của doanh nghiệp Trung Quốc
Doanh nhân Carl Ying, ông chủ của nhà xuất khẩu máy cạo râu điện tại Trung Quốc đang tìm kiếm cơ hội mở rộng nhà máy tại Việt Nam. “Sau hai lần đến thăm Hải Phòng vào năm ngoái, tôi nghĩ nhà máy của tôi có thể được xây dựng ở đây trong tương lai gần”, Carl Ying chia sẻ với SCMP.
Carl Ying là một trong số nhiều doanh nhân, doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Trong những năm gần đây, Việt Nam thường là lựa chọn hàng đầu của các nhà sản xuất Trung Quốc trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng ra nước ngoài.
Theo thống kê của Cục đầu tư nước ngoài, tính đến ngày 20/1, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp (GVMCP) của nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) đạt hơn 2,36 tỷ USD, tăng 40,2% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, xét về số dự án, Trung Quốc là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới, chiếm gần 19%.
Trung Quốc hiện là đối tác đầu tư đứng thứ 6 trong tổng số 144 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với tổng số vốn đăng ký luỹ kế vào hiệu lực đến hết năm 2023 là gần 27,479 tỷ USD. Chỉ riêng trong năm 2023, tổng vốn đăng ký của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam đạt 4,47 tỷ USD, đứng thứ 4 trong tổng số nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam xét trên vốn đăng ký.
Sự hiện diện của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam ngày càng rõ nét và phủ sóng ở nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau. Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ngoài những lĩnh vực quen thuộc như nhà hàng, khách sạn, hàng tiêu dùng, trong thời gian qua, các nhà đầu tư Trung Quốc còn mở rộng sang các lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo khác như điện tử, sản xuất lôp, dệt may, da giày, điện,…
Đơn cử như trong năm 2023, Tập đoàn sản xuất tấm quang năng Jinko Solar Holding của Trung Quốc đã rót 1,5 tỷ USD đầu tư vào dự án tổ hợp công nghệ tế bào quang điện tại Quảng Ninh. Hay như Tập đoàn Runergy xây nhà máy vật liệu bán dẫn 293 triệu USD ở Nghệ An. Tập đoàn BYD, hãng xe điện lớn nhất Trung Quốc, cũng đã đầu tư 269 triệu USD vào dự án về linh kiện ô tô tại tỉnh Phú Thọ.
Tờ SCMP nhận định, chi phí sản xuất trong nước ngày càng tăng cũng như làn sóng dịch chuyển "Trung Quốc +1” và căng thẳng địa chính trị là những yếu tố thúc đẩy các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư ngày càng nhiều vào Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Ruchir Desai, Giám đốc Quỹ Asia Frontier Capital cho rằng, ngay cả trước khi căng thẳng thương mại Mỹ – Trung bùng nổ và đại dịch Covid-19, Việt Nam đã thu hút được nhiều doanh nghiệp FDI nhờ sở hữu loạt ưu điểm như nguồn lao động dồi dào, mức lương hấp dẫn và có vị trí địa lý thuận lợi.
Hơn nữa, Việt Nam tiếp tục củng cố uy tín của mình như một trung tâm sản xuất đáng tin cậy bằng cách ký kết các hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu (EU), Hàn Quốc và Nhật Bản, đồng thời tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).
“Nhiều năm hoạch định chính sách đúng đắn để thu hút hoạt động sản xuất toàn cầu và môi trường chính trị ổn định đã giúp Việt Nam ngày càng thu hút được nhiều dòng vốn FDI. Nói cách khác, nỗ lực thu hút vốn FDI của Việt Nam hiện đang ở “điểm ngọt ngào”, ông Ruchir Desai nói.
Cơ hội và thách thức cùng song hành
Cơ hội mà làn sóng FDI Trung Quốc mang lại là rất lớn. Theo ông Ngô Nghị Cương, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Tư vấn và đầu tư C+, chuyên tư vấn, lựa chọn địa điểm đầu tư cho khách hàng, nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, nước ta có thể tận dụng dòng FDI từ Trung Quốc - một trong những quốc gia dẫn đầu về tiềm lực công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch - để học hỏi, nâng cao trình độ sản xuất, trình độ công nghệ, đặc biệt trong các ngành công nghệ 4.0 như công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch.
Song song với đó, các doanh nghiệp trong nước cũng sẽ có thêm cơ hội cung ứng hàng hóa dịch vụ. Các ngành xây dựng, logistics, bất động sản,… cũng có thêm dư địa phát triển, ông nhận định.
Làn sóng FDI Trung Quốc vào Việt Nam mang đến cả cơ hội lẫn thách thức.
Tuy vậy, kéo theo đó là những nỗi lo, nhất là của các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Ông Phan Đăng Tuất, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ, từng bày tỏ lo ngại khi các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam chưa kịp đủ lớn để tham gia chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu thì đã bị các doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc, vượt mặt để chiếm thị phần ngay trên sân nhà.
Thêm vào đó là nỗi lo “bị vạ lây” đối với một số ngành hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Câu chuyện này thực chất đã manh nha từ năm 2019 khi một số mặt hàng của Việt Nam như thép, gỗ,… bị “chịu đòn oan” khi hàng Trung Quốc núp bóng xuất xứ “Made in Vietnam” để né thuế xuất khẩu sang Mỹ.
“Một số nhà đầu tư Trung Quốc núp bóng doanh nghiệp Việt để gian lận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu. Trên thực tế, có một số doanh nghiệp và cá nhân bị lôi kéo và giúp sức cho việc này vì cái lợi trước mắt, từ đó có thể khiến hàng Việt Nam có nguy cơ bị áp thuế trừng phạt với mức cao từ các quốc gia nhập khẩu, trong đó có Mỹ và các nước châu Âu”, ông Ngô Nghị Cương nhận định.
Theo nhiều chuyên gia, thay vì cố gắng thu hút vốn FDI bằng mọi giá, Việt Nam cần có bộ lọc với các dự án FDI, tức là lựa chọn những dự án mang lại hiệu quả cho nền kinh tế, mang lại giá trị gia tăng cũng như ưu tiên các dự án phát triển bền vững.
Viện Quan hệ quốc tế Australia nhận định, Việt Nam cần đặt ra những yêu cầu rõ ràng về các doanh nghiệp FDI để có thể lọc "FDI bẩn", thậm chí nên loại bỏ các dự án có hại nếu cần thiết để đảm bảo nền kinh tế xanh hơn. Từ đó, Việt Nam có thể thu hút các dự án FDI chất lượng cao hơn thay vì những dự án có lợi trong ngắn hạn nhưng lại gây tổn thất về lâu dài.
(VNF) - Trong bối cảnh Đà Nẵng đang đẩy nhanh lộ trình phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, hàng loạt lãnh đạo cơ quan Trung ương, lãnh đạo thành phố, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế hàng đầu sẽ cùng tham dự hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" để thảo luận các giải pháp hoàn thiện thể chế, phát triển các sản phẩm tài chính đặc thù và thu hút những dòng vốn chất lượng cao, góp phần đưa VIFC-DN trở thành điểm đến của dòng vốn thế hệ mới.
(VNF) - Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng hơn 21% trong nửa đầu năm 2026, song triển vọng những tháng cuối năm đang đối mặt với nhiều sức ép từ thuế quan, chi phí logistics leo thang và bất ổn thương mại toàn cầu. Các hiệp hội ngành hàng cho rằng muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần sớm tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, chi phí và tận dụng hiệu quả các FTA.
(VNF) - UBND TP Hà Nội cho biết việc di dời, giải tỏa chợ Nhà Xanh (phường Cầu Giấy) sẽ được nghiên cứu, thực hiện đồng bộ với dự án mở rộng tuyến đường Phan Văn Trường theo quy hoạch nhằm chỉnh trang đô thị, nâng cao năng lực hạ tầng giao thông khu vực.
(VNF) - Chính phủ đặt mục tiêu nâng tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 lên khoảng 18% GDP, đồng thời đề xuất tăng mức bội chi ngân sách lên khoảng 5% GDP và nâng trần nợ công từ 45% lên 50% GDP nhằm tạo thêm dư địa tài khóa cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện nay, định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.
(VNF) - Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai chương trình nâng cấp hạ tầng và tái thiết đô thị quy mô lớn, các dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố đang được đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào vận hành, góp phần nâng cao năng lực thoát nước và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
(VNF) - Từ các hợp đồng sản xuất tủ vũ khí, hàng rào cơ động và ghế thẩm vấn cho ngành công an, Nguyễn Văn Hưng cùng các đồng phạm bị cáo buộc nâng khống giá trị vật tư, lập quỹ ngoài sổ sách để chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng và gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho Nhà nước.
(VNF) - Mong muốn hưởng dịch vụ chất lượng cao với chi phí thấp đang tạo ra những kỳ vọng thiếu thực tế đối với bất động sản du lịch. Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, nếu áp đặt cơ chế quản lý giá quá cứng nhắc, thị trường có nguy cơ đánh đổi chất lượng dịch vụ và rơi vào "bẫy giá rẻ", làm suy giảm sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, khi quyền quyết định các điều khoản hợp đồng vẫn chủ yếu nằm trong tay chủ đầu tư, rủi ro thường bị đẩy về phía khách hàng. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch cơ chế chia sẻ lợi ích và tăng cường giám sát để bảo vệ nhà đầu tư, tạo nền tảng cho thị trường phục hồi bền vững.
(VNF) - Trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa tăng lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức.
(VNF) - Chương trình hành động phát triển thủ đô Hà Nội của Chính phủ yêu cầu hình thành và phát triển trung tâm tài chính, hài hòa kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục hồ Hoàn Kiếm - hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030.
(VNF) - Sáng 22/6, UBND TP. Hà Nội tổ chức lễ khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây được xem là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu, đánh giá khả năng tiếp tục sắp xếp một số xã, phường dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và yêu cầu phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân.
(VNF) - Theo TS Trần Tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) không phải thách thức lớn nhất của báo
chí. Điều quan trọng là đào tạo thế hệ nhà báo có thể làm chủ công nghệ mà không
đánh mất bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp.
(VNF) - Trong suốt lịch sử phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng
lớn mạnh cả về quy mô, chất lượng và sức ảnh hưởng, khẳng định vai trò
tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và truyền thông.
(VNF) - Tiến trình hợp nhất các cơ quan báo chí theo quy hoạch không đơn thuần là một cuộc đại phẫu về mặt cơ học nhằm giảm bớt đầu mối quản lý hành chính. Trong kỷ nguyên truyền thông số, đích đến tối thượng của cải cách phải là sự thay đổi về chất: Chuyển hóa mô hình vận hành, tích hợp nguồn lực để kiến tạo nên những tòa soạn hội tụ đủ mạnh.
(VNF) - Lợi dụng thời điểm một cụ bà 70 tuổi ở Hà Nội rơi vào khủng hoảng tinh thần sau khi chồng qua đời, Nguyễn Thị Kim Anh bị cáo buộc từng bước xây dựng lòng tin, nhận là "con nuôi" và dẫn dụ nạn nhân ký tới 74 hợp đồng kỳ nghỉ, gây thiệt hại gần 20 tỷ đồng.
(VNF) - Cán cân thương mại của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức nhập siêu kỷ lục hơn 16,8 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026. Theo TS Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, phần lớn mức nhập siêu hiện nay đến từ khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khối FDI vẫn duy trì xuất siêu và đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng xuất khẩu.
(VNF) - Đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất thêm từ 2-6 tháng trong năm 2026 sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn lưu động tương tự một khoản “vay” không lãi suất từ Nhà nước. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ ngắn hạn. Để tạo động lực tăng trưởng bền vững, nền kinh tế vẫn cần những cải cách mạnh mẽ hơn về đầu tư công, tín dụng, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
(VNF) - Báo chí hôm nay đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi hệ thống được sắp xếp lại, tái tổ chức. Đó cũng là cuộc tái định vị vai trò của báo chí cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, nơi báo chí không còn là trung tâm của đời sống thông tin, mà là một phần của hệ thống rộng lớn gồm dữ liệu, AI, nền tảng số và các công cụ kết nối với công dân.
(VNF) - Hàng năm, chúng ta kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6), bởi đó là ngày khởi đầu dòng báo chí cách mạng và nền báo chí cách mạng Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số hiện nay, việc bồi bổ thêm nhận thức mới về báo chí cách mạng và tính cách mạng của báo chí cách mạng là rất cần thiết. Bởi vì, trong mọi hoạt động xã hội, con người ta quan niệm thế nào thì hành xử như thế; nhận thức đúng thì hành vi chuẩn xác và sáng tạo.
(VNF) - Câu chuyện của báo chí Việt Nam trong những năm tới có lẽ sẽ không được quyết định chủ yếu bởi việc AI thay thế bao nhiêu nhà báo hay hệ thống còn bao nhiêu cơ quan báo chí. Điều đáng chú ý hơn nằm ở vị trí mới mà báo chí đang được giao trong môi trường số. Nó không còn là trung tâm duy nhất của đời sống thông tin, nhưng vẫn là một trong số ít nơi có khả năng tạo dựng sự tin cậy ở quy mô lớn.
(VNF) - Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quyết định uy tín và sức sống của mỗi cơ quan báo chí.
(VNF) - Sau khi thống nhất với các đơn vị quản lý cây xanh, chủ đầu tư dự kiến thay thế cây Chiêu Liêu bằng các loại cây tiểu mộc nhằm bảo đảm cảnh quan đồng bộ trên tuyến đường.
(VNF) - Công an thành phố Hà Nội đang làm rõ nghi vấn có người lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc hiểu biết pháp luật để tiếp tay cho đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ có giá trị giao dịch ước tính hơn 2.700 tỷ đồng.
(VNF) - Trong bối cảnh Đà Nẵng đang đẩy nhanh lộ trình phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế, hàng loạt lãnh đạo cơ quan Trung ương, lãnh đạo thành phố, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế hàng đầu sẽ cùng tham dự hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" để thảo luận các giải pháp hoàn thiện thể chế, phát triển các sản phẩm tài chính đặc thù và thu hút những dòng vốn chất lượng cao, góp phần đưa VIFC-DN trở thành điểm đến của dòng vốn thế hệ mới.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
