Việc Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương xuyên quốc gia với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng không chỉ gây chấn động bởi quy mô của đường dây, mà còn bởi sự xuất hiện của một mắt xích đặc biệt: hoạt động giám định.
Theo kết quả điều tra ban đầu, ông Đặng Ngọc Thảo - nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB, nay là P-Lab) bị cáo buộc đã mài xóa mã số GIA trên kim cương nhập lậu, khắc lại mã nhận dạng của PNJ-LAB và cấp chứng thư giám định mới nhằm hợp thức hóa nguồn gốc, nâng giá trị hàng hóa để tiêu thụ.
Vụ án không chỉ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của cá nhân bị cáo buộc vi phạm mà còn làm lộ rõ những khoảng trống trong cơ chế quản lý hoạt động giám định thương mại - lĩnh vực vốn được xem là "người gác cổng" của thị trường đá quý.
Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang, Công ty Luật TNHH Việt Anh 24H (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng, nếu các cáo buộc được chứng minh, đây là dấu hiệu cho thấy những lỗ hổng tồn tại ở cả cấp độ doanh nghiệp lẫn cơ chế quản lý nhà nước.
Theo luật sư Trang, một trong những bất cập lớn nhất hiện nay là sự nhầm lẫn giữa giá trị kỹ thuật và giá trị pháp lý của chứng thư giám định.
Về bản chất, chứng thư giám định chỉ xác nhận các đặc tính kỹ thuật của viên đá như trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết hay chất lượng cắt mài. Đây không phải là tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa.
Tuy nhiên, trên thực tế, chứng thư lại có giá trị rất lớn trong giao dịch thương mại. Khi được cấp bởi một tổ chức có uy tín, chứng thư dễ tạo niềm tin cho người mua và các đối tác, từ đó có thể bị lợi dụng như một "vỏ bọc" hợp pháp cho hàng nhập lậu nếu thiếu cơ chế đối chiếu nguồn gốc.
"Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ một chứng thư kỹ thuật có thể bị biến thành công cụ hợp thức hóa hàng hóa vi phạm pháp luật", luật sư Trang nhận định.
Theo phân tích của luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang, vụ án cũng cho thấy quy trình quản trị trong tổ chức giám định có dấu hiệu tồn tại những khoảng trống đáng lưu ý.
Một cá nhân bị cáo buộc có thể thay đổi thông tin nhận dạng của viên kim cương rồi cấp chứng thư mới cho thấy cơ chế phân quyền, giám sát, lưu trữ dữ liệu và kiểm tra chéo nhiều khả năng chưa phát huy hiệu quả.
Trong khi đó, hoạt động giám định hiện nay lại chủ yếu dựa vào uy tín của doanh nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp của giám định viên. Và điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khâu hậu kiểm.
Theo bà Trang, sau khi chứng thư được phát hành, cơ quan quản lý gần như không có điều kiện kiểm tra ngay tính chính xác của từng kết quả giám định nếu không phát sinh tranh chấp, tố cáo hoặc vụ án hình sự. Điều này khiến sai phạm, nếu có, rất khó được phát hiện sớm.
Một hạn chế khác là Việt Nam hiện chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc hệ thống kết nối đồng bộ giữa hải quan, cơ quan điều tra, quản lý thị trường và các tổ chức giám định để xác thực thông tin của từng viên đá hoặc từng chứng thư.
Nếu chứng thư được số hóa, có mã định danh duy nhất, lưu toàn bộ dữ liệu hình ảnh, lịch sử chỉnh sửa và được kết nối với cơ quan quản lý thì khả năng phát hiện dấu hiệu bất thường sẽ cao hơn rất nhiều.
Đối với lĩnh vực đá quý - loại tài sản có giá trị lớn, dễ vận chuyển và tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu, rửa tiền - việc chỉ quản lý điều kiện thành lập doanh nghiệp giám định là chưa đủ.
Theo Điều 266 Luật Thương mại 2005, tổ chức giám định phải chịu trách nhiệm đối với chứng thư có kết quả sai.
Nếu sai sót do lỗi vô ý, tổ chức giám định phải chịu mức phạt theo thỏa thuận nhưng không vượt quá 10 lần thù lao giám định. Trường hợp sai phạm do lỗi cố ý, tổ chức phải bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh cho khách hàng.
Ngoài trách nhiệm dân sự, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt hành chính, bị đình chỉ hoặc thu hồi điều kiện hoạt động nếu vi phạm quy định về kinh doanh dịch vụ giám định.
Đáng chú ý, nếu hành vi vi phạm được thực hiện nhân danh doanh nghiệp, vì lợi ích của doanh nghiệp và đáp ứng các điều kiện về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại theo Bộ luật Hình sự thì chính pháp nhân cũng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự trong những trường hợp pháp luật quy định.
Theo luật sư Phạm Thị Quỳnh Trang, pháp luật hiện hành đã quy định khá đầy đủ về điều kiện thành lập tổ chức giám định, tiêu chuẩn giám định viên cũng như yêu cầu về năng lực chuyên môn, trang thiết bị.
Tuy nhiên, phần lớn các quy định vẫn tập trung vào "điều kiện đầu vào", trong khi cơ chế giám sát quá trình hoạt động chưa tương xứng.
Để hạn chế nguy cơ lợi dụng hoạt động giám định nhằm hợp thức hóa hàng hóa vi phạm, bà đề xuất hoàn thiện pháp luật theo nhiều hướng.
Trong đó, cần bổ sung quy định bắt buộc về hệ thống quản trị nội bộ với cơ chế kiểm soát nhiều cấp, phân tách nhiệm vụ giữa người giám định, người phê duyệt và người phát hành chứng thư; xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử quốc gia về chứng thư giám định; quy định bắt buộc lưu trữ đầy đủ hình ảnh, video và dữ liệu kỹ thuật của từng mẫu giám định trong thời gian đủ dài.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần tăng cường hậu kiểm thông qua kiểm tra ngẫu nhiên hoặc kiểm tra chuyên đề đối với các tổ chức phát hành số lượng lớn chứng thư hoặc có dấu hiệu bất thường; đồng thời nâng chế tài đối với hành vi cố ý cấp chứng thư sai sự thật và quy định rõ trách nhiệm của người quản lý nếu buông lỏng kiểm soát để xảy ra sai phạm có hệ thống.
Theo luật sư Trang, điều quan trọng nhất là phải xác định rõ ranh giới pháp lý: chứng thư giám định chỉ xác nhận đặc tính kỹ thuật của hàng hóa, không thể thay thế chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Việc quản lý cần được thực hiện đồng bộ từ khâu nhập khẩu, lưu thông, giám định đến kinh doanh để ngăn chặn việc biến một chứng thư kỹ thuật thành "tấm vé thông hành" cho hàng hóa vi phạm pháp luật.
Tags:
(VNF) - Theo chuyên gia, đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng là bước điều chỉnh cần thiết, phản ánh sát hơn thực tế chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, mức 3 triệu đồng vẫn chưa được xem là cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, và về lâu dài cần có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống.
(VNF) - Việc Chính phủ dự kiến áp dụng cơ chế đánh giá, xếp hạng và giao KPI giải ngân vốn đầu tư công được kỳ vọng sẽ tạo thêm áp lực thực thi đối với các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Việt - Chuyên gia chính sách công,Trường đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, KPI chỉ là một công cụ quản trị và không thể trở thành “phép màu” để giải quyết tận gốc tình trạng giải ngân chậm nếu không đi kèm cải cách thể chế, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu.
(VNF) - Theo TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn từ địa chính trị, bảo hộ thương mại đến biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tận dụng khá hiệu quả những cơ hội phát sinh từ các "cơn địa chấn" toàn cầu. Điều này được thể hiện qua đà tăng của xuất khẩu, dòng vốn FDI và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 5 tháng đầu năm 2026.
(VNF) - Mô hình sở hữu kỳ nghỉ đã xuất hiện tại Việt Nam nhiều năm và thu hút hàng nghìn khách hàng tham gia nhưng đến nay vẫn chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh toàn diện loại hình kinh doanh này. Khoảng trống pháp lý khiến quyền và nghĩa vụ của các bên chủ yếu được xác lập thông qua hợp đồng do DN soạn thảo, đồng thời trở thành một trong những nguyên nhân khiến nhiều tranh chấp phát sinh và kéo dài trong thực tế.
(VNF) - Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Theo chuyên gia, việc công bố cả hai chỉ số GDP và GDP PPP là cần thiết, vì chúng phản ánh các khía cạnh khác biệt nhưng bổ sung cho nhau về bức tranh kinh tế.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số sẽ rất khó đạt được nếu không tiếp tục cải cách mạnh chính sách thuế, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và nâng cao năng lực hấp thụ của khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Theo TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, trong giai đoạn mới, thành công của FDI không còn được đo bằng số vốn thu hút được mà bằng trình độ công nghệ, năng suất lao động, năng lực doanh nghiệp Việt Nam và vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Từ một câu hỏi trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026, vấn đề "Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” trở thành chủ đề thảo luận tại diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu về đầu tư, công nghệ và startup.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Thay vì đưa ra những phán xét định tính về mặt đúng sai, cần đặt mô hình chuyển đổi vàng để mua nhà vào lăng kính cân bằng nhằm định vị ranh giới pháp lý thực tế, từ đó, đánh giá liệu hệ thống quy định hiện hành đã đủ độ tường minh để các bên yên tâm vận hành hay chưa.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo luật sư Nguyễn Thanh Hà, mô hình đổi vàng mua nhà có thể mở ra hướng đi mới cho thị trường vốn, nhưng không phải “công thức chung” để áp dụng đại trà.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Với tổng vốn lũy kế hơn 80 tỷ USD, Singapore hiện là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, trải rộng từ bất động sản, khu công nghiệp, năng lượng, tài chính, công nghệ, kinh tế số và đầu tư xanh.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Theo chuyên gia, đề xuất nâng ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng là bước điều chỉnh cần thiết, phản ánh sát hơn thực tế chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, mức 3 triệu đồng vẫn chưa được xem là cao, đặc biệt tại các đô thị lớn, và về lâu dài cần có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống.
(VNF) - Theo ghi nhận thực tế tại công trường đầu tháng 7/2026, hệ thống hạ tầng chính của dự án Xanh Island Cát Bà đã được triển khai đồng bộ và đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.
