Một châu Âu không biên giới, thông thương tự do đang phải thay đổi vì Covid-19. Từ cuối tuần qua, nhiều quốc gia bắt đầu hạn chế đi lại nội địa và kiểm soát biên giới. Sau Italy, Tây Ban Nha cũng đã phong tỏa toàn quốc, Czech yêu cầu người dân hạn chế ra khỏi nhà. Cùng với đó, biên giới các nước được thắt chặt. Đức kiểm soát biên giới với các nước láng giềng. Tương tự với Đan Mạch, Ba Lan và nhiều nước khác.
Cảnh sát Đức kiểm tra ôtô từ Pháp đi sang biên giới vào cuối tuần trước. Ảnh: AFP
Khi lục địa già đã thành vùng dịch lớn nhất thế giới, các biện pháp mạnh tay như cấm sự kiện đông người, yêu cầu người dân hạn chế ra đường, đóng cửa nhiều loại hình dịch vụ trừ thiết yếu và kiểm soát biên giới, mới được áp dụng.
"Di chuyển tự do trong khu vực Schengen từng là giá trị lớn nhất của chúng tôi, nhưng giờ đây nó trở thành mối nguy hiểm lớn nhất", Bộ trưởng Nội vụ Litva Rita Tamašunienė nói.
Có nhiều nguyên nhân khiến các nước châu Âu không phản ứng từ sớm, bao gồm quan điểm dịch tễ học về cách phòng và chữa Covid-19. Tuy nhiên, còn có một nhóm yếu tố khác liên quan đến kinh tế. Nhiều chuyên gia, hàng loạt chính trị gia từ trước khi dịch bùng phát mạnh đều tin rằng, việc hạn chế đi lại không giúp ích gì cho ngăn chặn dịch bệnh mà chỉ ảnh hưởng xấu đến kinh tế.
Những ý tưởng kêu gọi dừng thỏa thuận Schengen năm 1985 trước diễn biến xấu của Covid-19 đã được đề ra từ tháng 2. Nhưng đến cuối tháng 3, các quan chức Liên minh châu Âu vẫn bác bỏ ý tưởng kiểm soát biên giới. Họ cho rằng, cách này rất ít có tác dụng ngăn chặn dịch bệnh.
Đến hôm qua (16/3), khi nhiều quốc gia thành viên đơn phương áp đặt các biện pháp biên giới cho riêng họ, Ủy ban châu Âu vẫn ra sức kêu gọi các nước kiềm chế. Họ cho rằng làm cách này sẽ suy yếu 4 quyền tự do cơ bản của EU - sự di chuyển của hàng hóa, dịch vụ, vốn và con người - và làm mất ổn định nghiêm trọng thị trường thống nhất của khối, và khiến khu vực du lịch không biên giới Schengen vô nghĩa.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo, việc đóng cửa biên giới sẽ gây thêm tác hại "xã hội và kinh tế". Ý kiến của bà được một số nhà khoa học và chính trị gia đồng tình. Anders Tegnell, nhà dịch tễ học Thụy Điển, gọi các biện pháp đóng biên của Đan Mạch là hoàn toàn vô nghĩa. "Không có nghiên cứu nào cho thấy điều đó. Ngược lại, nó sẽ gây tổn hại cho chúng ta về kinh tế", ông nói.
Ngay tại Đức, khi chính quyền quyết định mạnh tay kiểm soát biên giới thì Bộ trưởng Y tế Jens Spahn vẫn không đồng tình. Theo ông, vấn đề là phải quen với virus. "Nó vẫn sẽ lan rộng ngay cả khi đóng tất cả các biên giới. Sớm muộn gì cũng phải cho mọi người vào hoặc ra. Và sau đó, nó sẽ lan rộng trở lại", ông nói.
Nhiều chính trị gia cấp nghị viện châu Âu phẫn nộ vì các nước đơn phương muốn bế quan tỏa cảng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường tự do đi lại. Với thái độ kiềm chế hơn, Ủy ban châu Âu khuyến nghị các nước thiết lập một giải pháp gọi là "Hành lang xanh" - làn đường nhanh cho việc vận chuyển hàng hóa để duy trì nền kinh tế chung và đặc biệt là không cản trở phân phối thiết bị y tế.
Du khách đeo khẩu trang bên ngoài Đấu trường La Mã (Rome) hôm 1/2. Ảnh: AFP
Đóng cửa EU với thế giới ngay trong mùa cao điểm du lịch mà một lựa chọn khó khăn với tập thể này. Covid-19 xuất hiện trùng vào mùa châu Âu đón khách du lịch xuân từ Mỹ và du lịch đầu hè từ châu Á. Đó là chưa kể dòng người hành hương khắp nơi trên thế giới đổ đến Italy và Vatican trong Tuần Thánh chờ đón Chủ nhật Phục sinh sắp tới.
Các khách sạn, nhà hàng, hộp đêm và dịch vụ du lịch hội nghị là huyết mạch kinh tế của nhiều khu vực ở châu Âu, tập trung quanh các điểm tham quan văn hóa nổi tiếng. Thierry Breton, Ủy viên thị trường nội khối EU, cho biết, Covid-19 đang khiến ngành du lịch Liên minh châu Âu tổn thất 1 tỷ euro (1,1 tỷ USD) mỗi tháng.
Ngành du lịch chiếm 3,9% GDP châu Âu và gần 12 triệu việc làm. Giờ đây, dịch bùng phát không thể tránh khỏi sự gián đoạn với ngành công nghiệp du lịch, sản xuất và bán lẻ, có nguy cơ khiến Liên minh châu Âu rơi vào suy thoái hoàn toàn.
Sau một thập kỷ khủng hoảng tài chính và tăng trưởng yếu ớt, việc nền kinh tế của họ bị hạ gục bởi một dịch bệnh là điều không ai mong đợi. Do đó, đình chỉ ngành du lịch là một giải pháp chẳng đặng đừng. "Mọi thứ ở châu Âu sẽ còn tồi tệ hơn nữa", ông Adam Posen, Chủ tịch của Viện kinh tế quốc tế Peterson, bình luận.
Tờ New York Times nhận định, trên khắp châu Âu mới ít hôm trước vẫn tồn tại suy nghĩ rằng cuộc khủng hoảng sức khỏe này sẽ tan biến mà không cần can thiệp. Cho đến thứ bảy tuần trước (14/3), các quán cà phê ở Paris vẫn đầy khách địa phương và nhà hàng kinh doanh tốt, ngay cả khi không có khách du lịch.
"Ở Pháp, khi bạn kêu gọi mọi người ở nhà, họ sẽ đến quán bar để ăn mừng việc đóng cửa", Hélène Noaillon, một nhân viên pha chế tại Les Pères Populaires, nói. Cô cho rằng, vì xã hội quá tự do và càng ngày không đặt mọi người dưới bất kỳ ràng buộc thực sự nào nên "họ sẽ tiếp tục sống theo cách họ muốn".
Quán cà phê Les Deux Magots tại Paris hôm 15/3. Ảnh: AP
Chỉ đến tuần này, nhiều người Pháp mới thực sự ít ra đường khi chính phủ mạnh tay hơn. Và các nước châu Âu cũng sẽ sớm phải đối mặt với tình huống khó xử tương tự những gì Trung Quốc phải đối mặt khi dịch bệnh bùng phát. Hạn chế đối với các cuộc tụ họp lớn, bao gồm cả trên các hệ thống giao thông công cộng, địa điểm giải trí và nơi làm việc, chắc chắn sẽ làm giảm hoạt động kinh doanh.
"Tôi cảm nhận được rằng chúng ta đang đi đến một giai đoạn mới", chuyên gia kinh tế Stephanie Segal, thành viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế nhận định. "Bản thân các biện pháp ngăn chặn dịch sẽ có tác động đến kinh tế", ông nói
Nhà kinh tế học Carl Weinberg của High Frequency Economics nói rằng, đến nay các ngân hàng ở châu Âu chưa đối mặt với tình trạng hạn chế tín dụng hay nhu cầu thanh khoản bởi các chính sách phong tỏa và cách ly - đã được áp dụng tại Trung Quốc. Nhưng "chúng tôi không biết điều này sẽ kéo dài bao lâu", ông lưu ý.
Tags:
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
