‘Cần cắt giảm thực chất danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện’
Lê Tâm -
30/09/2025 12:00 (GMT+7)
(VNF) - Theo bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Môi trường kinh doanh (CIEM), thay vì chỉ giảm bớt điều kiện, cần cắt giảm hẳn số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, vì khi một ngành đã nằm trong danh mục, nguy cơ phát sinh thêm nhiều điều kiện con là rất lớn. Nếu không làm rõ, điều này sẽ khiến việc bổ sung thêm ngành, nghề trở nên hoàn toàn dễ dàng.
Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được xem là ‘chìa khóa” kiểm soát hoạt đồng đầu tư. Tuy nhiên, việc mở rộng danh mục này một cách thiếu thận trọng có thể sẽ tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp, tăng thủ tục hành chính không cần thiết và làm giảm sức cạnh tranh của môi trường kinh doanh.
Lo ngại “phình to” danh mục ngành, nghề
Dự thảo Luật Đầu tư có 6 chương, 47 điều và 4 phụ lục đang được Bộ Tài chính trình Chính phủ xin ý kiến. Với nhiều điểm điều chỉnh quan trọng liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, ưu đãi đầu tư, đầu tư ra nước ngoài... dự thảo được kỳ vọng sẽ góp phần tạo lập môi trường đầu tư minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Tại dự thảo luật này, Bộ Tài chính đã bổ sung và làm rõ ràng khái niệm điều kiện đầu tư kinh doanh, nhấn mạnh đây là những yêu cầu, điều kiện về năng lực, trình độ chuyên môn, nhân lực, cơ sở vật chất, hệ thống quản lý mà cá nhân, tổ chức phải đáp ứng để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Khái niệm này không bao gồm các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật mà cấp có thẩm quyền ban hành về chất lượng sản phẩm, dịch vụ... Đồng thời, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ 24 ngành, nghề khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Liên quan đến cơ chế kiểm soát việc ban hành ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đại diện VCCI cho rằng việc Luật Đầu tư 2014 quy định danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đã tạo ta bước tiến lớn về minh bạch. Tuy nhiên, thực tế gần đây cho thấy việc bổ sung ngành, nghề mới vào danh mục diễn ra khá dễ dàng, đôi khi chỉ dựa trên giải trình chính sách chưa thật sự thuyết phục.
Điều này đặt ra thách thức về tính hiệu quả của cơ chế kiểm soát và nguy cơ tái diễn tình trạng tùy nghi trong việc ban ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, điều kiện kinh doanh. Thay vì phát huy vai trò như một “hàng rào minh bạch”, danh mục này lại có nguy cơ biến thành “cánh cửa mở” cho việc bổ sung thêm những ngành, nghề mới.
Ở góc độ chuyên gia, Chủ tịch Hiệp hội tư vấn thuế Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc, cho rằng trong quá trình xây dựng luật, cơ quan soạn thảo cần lưu ý đến vấn đề đồng bộ với các luật chuyên ngành khác và chi tiết hơn nữa các nội dung để doanh nghiệp dễ thực thi, áp dụng. Dự thảo luật cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát việc ban hành ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hợp lý.
“Hiện có quá nhiều danh mục thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Điều này dẫn đến tình trạng một số lĩnh vực bị áp điều kiện kinh doanh không thật sự cần thiết. Do đó, cần phải rà soát kỹ lưỡng và loại bỏ những ngành, nghề không thực sự cần thiết phải áp điều kiện, điều này sẽ góp phần giảm thiểu thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp”, bà Cúc nêu quan điểm.
Góp ý dự thảo Luật Đầu tư, Trưởng ban Môi trường kinh doanh (CIEM), bà Nguyễn Minh Thảo, tập trung vào phân tích danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Bà nhấn mạnh, thay vì chỉ giảm điều kiện, cần giảm hẳn số ngành, nghề. Bởi lẽ, khi một ngành đã bị đưa vào danh mục, nguy cơ phát sinh thêm nhiều điều kiện con là rất lớn. Đồng thời, tiêu chí xác định ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần quy định rõ ràng để tránh lạm dụng.
Theo bà Thảo, nếu như không cắt ngành, nghề kinh doanh thì sẽ không cắt được điều kiện kinh doanh. Để cắt được 30% số điều kiện kinh doanh thì phải cắt đến hơn 30% số ngành, nghề.
Một điểm bất cập khác được bà Thảo chỉ ra là sự thiếu thống nhất giữa danh mục trong Luật Đầu tư và các luật chuyên ngành. Theo đó, khoản 2 điều 4 dự thảo Luật Đầu tư gắn với việc quy định tên của ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Trong đó quy định rõ, tên của ngành, nghề trong pháp luật chuyên ngành phải thống nhất với các nguyên tắc về điều kiện kinh doanh cũng như danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.
Tuy nhiên, tên gọi ngành, nghề trong Luật Đầu tư thường rất bao quát, nhưng khi được triển khai sang luật chuyên ngành lại được “xé nhỏ” thành nhiều ngành, nghề chi tiết hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng... Điều này khiến phạm vi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh bị mở rộng quá mức, tạo thêm nhiều thủ tục hành chính không cần thiết. Do đó, cần phải làm rõ khái niệm thống nhất trong Luật Đầu tư.
Cần cắt giảm thực chất
Trước những lo ngại trên, nhiều chuyên gia khẳng định dự thảo Luật Đầu tư lần này cần đi theo hướng cắt giảm thực chất, minh bạch, kèm theo cơ chế hậu kiểm.
Theo bà Nguyễn Minh Thảo, đưa ra danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tức là đang thực hiện tiền kiểm. Vậy ngoài việc đưa danh mục thì trong luật cũng cần có điều khoản theo hướng quy định gắn với hậu kiể - tức là có điều kiện kinh doanh nhưng doanh nghiệp tuân thủ và cơ quan quản lý nhà nước hậu kiểm.
“Cần phải rà soát chi tiết hơn nữa danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Bởi vì danh mục này mở rộng rất nhiều, rất bao trùm và cần phải rà soát theo hướng đối chiếu cùng pháp luật chuyên ngành để xem thực tế có bao nhiêu ngành, nghề, nội dung thế nào, quy định ra sao, từ đó kiến nghị cắt giảm. Nếu không làm rõ, thì tên ngành, nghề quá bao trùm sẽ khiến việc bổ sung thêm ngành, nghề trở nên hoàn toàn dễ dàng”, bà Thảo nhấn mạnh.
Ở khía cạnh khác, nguyên Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, ông Nguyễn Nội, cho rằng danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải được quy định tại luật, không thể giao xuống nghị định. Điều này đảm bảo tính chặt chẽ, minh bạch. Ông cũng cho rằng cần làm rõ quy định về các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, để tránh bỏ sót những dự án có tác động lớn đến ngân sách và xã hội.
Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, ông Nguyễn Quốc Hiệp, lại cho rằng những ngành, nghề liên quan đến công nghệ mới, liên quan đến dữ liệu cá nhân vẫn phải quy định trong danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện bởi đây đều là những ngành, nghề liên quan đến nhiều vấn đề phức tạp xã hội.
Dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi được nhìn nhận là bước điều chỉnh pháp lý quan trọng trong quá trình cải cách môi trường kinh doanh. Nếu mạnh dạn cắt giảm thực chất danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, kết hợp với cơ chế hậu kiểm, Luật Đầu tư mới sẽ mở ra một môi trường đầu tư thông thoáng hơn, tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển, đồng thời vẫn giữ được công cụ để nhà nước bảo vệ lợi ích chung.
(VNF) - Đó là nhận xét của ông Hoàng Hữu Minh Dũng - Trưởng bộ phận Nghiên cứu và phát triển của BHS Property, trong cuộc trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance về thực trạng của thị trường bất động sản hiện nay cũng như triển vọng trong giai đoạn kế tiếp.
(VNF) - Trong bối cảnh thanh khoản suy yếu, nhiều chủ đầu tư đã tung ra các chương trình hỗ trợ lãi suất, giãn tiến độ thanh toán, chiết khấu và quà tặng với kỳ vọng kích cầu thanh khoản. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng ưu đãi chỉ là chất xúc tác, quyết định xuống tiền vẫn phụ thuộc vào giá trị thực của sản phẩm và niềm tin của người mua.
(VNF) - Vừa “lời” ngay 1% khi xuống tiền sớm trong tháng 6, vừa thảnh thơi suốt 15 năm không lo tìm trường, không mất thời gian đưa đón mỗi ngày, lại sở hữu “bệ phóng vàng” cho hành trình trưởng thành của con - đó mới chỉ là những lợi ích ban đầu khi các gia đình lựa chọn an cư tại đại đô thị công viên sinh thái tri thức đáng sống bậc nhất TP. HCM - Vinhomes Sài Gòn Park.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên hiệu quả, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, thị trường bất động sản được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, để thực hiện vai trò đó, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường cần thay đổi tư duy phát triển, trong đó nhà ở cho thuê giá hợp lý phải trở thành một cấu phần quan trọng thay vì chỉ tập trung vào nhà ở để bán như hiện nay.
(VNF) - Thông tin từ Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho thấy hiện cả nước vẫn còn 11.412 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý nhưng chưa hoàn thành xử lý hoặc đưa vào khai thác triệt để.
(VNF) - Bộ Tài chính cho hay điều kiện "trước ngày 1/7/2014" chỉ áp dụng với đất vườn, ao bị tách thành thửa riêng trong quá trình lập bản đồ địa chính, không áp dụng cho mọi trường hợp.
(VNF) - Từ ngày 8/6, tỉnh Thanh Hóa sẽ áp dụng bộ đơn giá mới về nhà ở, công trình xây dựng để làm cơ sở thống nhất trong việc xác định giá trị bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
(VNF) - Khi Metro số 1 và mô hình TOD bước vào giai đoạn vận hành thực tế, khu Đông TP. HCM cũng bắt đầu hình thành một chu kỳ tăng trưởng mới. Trong bối cảnh hạ tầng dần định hình lại cấu trúc đô thị, những khu vực hưởng lợi trực tiếp từ Metro và Vành đai 3 đang trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn, dân cư và các hoạt động kinh tế mới.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển G6 (G6 Group) cho rằng dù thị trường bất động sản đang tồn tại những khó khăn nhất định, song cơ hội đầu tư vẫn liên tục xuất hiện tại nhiều địa bàn, phân khúc, sản phẩm.
(VNF) - Giữa nhịp phát triển của phố thị, khi khái niệm nhà ở dần mở rộng ra khỏi nhu cầu an cư đơn thuần, Gladia by the Waters hiện diện như một tuyên ngôn về chất sống tinh tuyển, được kiến tạo theo chuẩn đô thị xanh của Singapore - nơi thiên nhiên, tiện nghi và tư duy phát triển bền vững cùng hội tụ để hình thành một không gian sống khác biệt ngay giữa trung tâm thành phố.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đối với Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh với tổng vốn đầu tư hơn 60.500 tỷ đồng. Dự án được định hướng trở thành khu đô thị đa chức năng tích hợp nhiều loại hình nhà ở, dịch vụ và hạ tầng xã hội trong cùng một không gian phát triển.
(VNF) - Sau nhiều năm phát triển dựa vào kỳ vọng tăng giá, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nơi nhu cầu ở thực, chất lượng sống và khả năng kết nối trở thành những yếu tố quyết định giá trị. Trong sự chuyển dịch đó, một thế hệ người mua mới đang dần định hình lại cuộc chơi trên thị trường.
(VNF) - Sáng 6/6 tới đây, tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance sẽ tổ chức hội thảo “Nhận diện xu hướng tài chính bất động sản 2026”. Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp nhằm phân tích diễn biến thị trường, đánh giá triển vọng và nhận diện những cơ hội đầu tư bất động sản.
(VNF) - Sở Tài chính TP.Hà Nội vừa phát thông báo mời các nhà đầu tư quan tâm đăng ký thực hiện dự án khu đô thị tại ô đất A6, thuộc quy hoạch phân khu S1, xã Ô Diên.
(VNF) - Thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý trong tâm lý nhà đầu tư. Nếu trước đây tâm lý "giữ hàng chờ tăng giá" chiếm ưu thế, thì nay áp lực dòng tiền và nguồn cung mới đang khiến nhiều người phải điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine (HoSE: KSF) đã thông qua nhiều nội dung đáng chú ý xoay quanh chiến lược phát triển giai đoạn mới sau quá trình tái cấu trúc toàn diện 2024–2025.
(VNF) - Bước sang năm 2026, thị trường bất động sản được dự báo vận hành trong bối cảnh nguồn cung gia tăng, chính sách điều hành ngày càng theo hướng minh bạch và hạn chế đầu cơ. Theo các chuyên gia, đây là giai đoạn thị trường chuyển từ cuộc chơi của kỳ vọng sang cuộc chơi của giá trị thực, buộc nhà đầu tư phải thay đổi tư duy và chiến lược nếu muốn tìm kiếm cơ hội tăng trưởng bền vững.
Thời gian gần đây, không khí giao dịch tại nhiều tuyến phố trung tâm trở nên trầm lắng. Nguyên nhân lớn do tâm lý lo ngại liên quan đến vướng quy hoạch của người mua.
(VNF) - Đà Nẵng quyết định giữ nguyên bảng giá đất tại khu vực Đà Nẵng (cũ) sau hai đợt tăng mạnh trước đó, trong khi khu vực Quảng Nam (cũ) được điều chỉnh tăng từ 9% đến 70%.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Điện Tiến có diện tích khoảng 250ha, được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp đa ngành.
(VNF) - Sở hữu vị trí hiếm có tại trung tâm mới của Hải Phòng, hưởng lợi từ hệ sinh thái tiện ích quy mô lớn và dòng khách đa tầng đang ngày càng gia tăng, nhà phố song diện tại Vinhomes Royal Island (Vũ Yên) mang đến cho nhà đầu tư hai nguồn giá trị song hành: khả năng khai thác kinh doanh tạo dòng tiền và tiềm năng gia tăng giá trị tài sản trong dài hạn.
(VNF) - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết sẽ ưu tiên phát triển quỹ nhà ở cho thuê giá phù hợp dành cho công nhân, lao động trẻ và lao động ngoại tỉnh.
(VNF) - Giải thưởng quốc gia bất động sản Việt Nam lần thứ II gồm 12 hạng mục giải thưởng với 200 hồ sơ tham gia. Đáng chú ý, tại giải thưởng lần này đã có nghị quyết vượt ngoài quy chế ban đầu. Theo đó, trong hạng mục "Top 10 Nhà phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam", hội đồng quyết định bổ sung thêm một giải đặc biệt.
(VNF) - Đó là nhận xét của ông Hoàng Hữu Minh Dũng - Trưởng bộ phận Nghiên cứu và phát triển của BHS Property, trong cuộc trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance về thực trạng của thị trường bất động sản hiện nay cũng như triển vọng trong giai đoạn kế tiếp.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.