"Các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng (PSPs) đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thị trường tài chính. Trước đây, PSPs có xu hướng là các nhà cung cấp dịch vụ cho ngân hàng để phát hành thẻ, xử lý giao dịch và hỗ trợ các hoạt động chấp nhận thẻ. Khi đó, ngân hàng sẽ nắm giữ tài khoản của khách hàng và sẽ là người quyết định phương thức thanh toán và kênh thanh toán nào phù hợp với khách.
Tuy nhiên, với sự ra đời và đổi mới của công nghệ cũng như sự tự do hóa của thị trường, người sử dụng – là khách hàng cá nhân và doanh nghiệp – đã thay đổi sang vai trò là người chủ động lựa chọn phương thức thanh toán của mình, và sau đó kết nối các phương thức thanh toán đó với tài khoản ngân hàng của mình.
Bằng cách này, các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng trở thành các đối thủ cạnh tranh hơn, đa dạng hơn và nhiều thay đổi hơn trên thị trường.
Cạnh tranh về thanh toán thể hiện ở sự gia tăng của các nhà cung cấp dịch vụ đặc thù và các sản phẩm dịch vụ được cá thể hóa. Một số nhà cung cấp có thể chỉ tập trung vào các dịch vụ đặc biệt trong hệ thống thanh toán, ví dụ như cung cấp cổng thanh toán quốc tế, các dịch vụ cho đơn vị bán hàng, kết nối các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán hóa đơn hoặc tập trung vào các dịch vụ kỹ thuật như ứng dụng trên điện thoại hay các phần cứng.
Các dịch vụ được cung cấp bởi 1 công ty duy nhất có thể sử dụng các công nghệ kỹ thuật số để điều chỉnh các đặc tính riêng lẻ theo từng yêu cầu cụ thể của đơn vị bán hàng với mục đích cải thiện trải nghiệm khách hàng, kiểm soát gian lận, báo cáo hoặc cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng khác như chuyển đổi tiền tệ.
Cạnh tranh đang dẫn tới sự phổ biến của chuyển đổi giá trị cơ bản và theo đó thúc đẩy các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán phát triển để tìm kiếm lợi nhuận từ các dịch vụ giá trị gia tăng. Ví dụ, các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán có thể hỗ trợ khách hàng trong việc tiếp cận các khoản tín dụng, phân tích kinh doanh, báo cáo và đối soát. Họ cũng có thể giúp các công ty chấp nhận các phương thức thanh toán khác nhau mà không cần đầu tư thêm vào phần cứng, quy trình hay các mối quan hệ thương mại.
Chuyên biệt hóa các dịch vụ thanh toán đã dẫn tới sự xuất hiện của một hệ thống đa dạng và phức tạp hơn. Hệ thống này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào sự liên kết giữa các ngân hàng cũng như hạ tầng thanh quyết toán tập trung. Tuy nhiên, số lượng các nhà cung cấp dịch vụ phi ngân hàng đang tương tác với các khách hàng cuối vẫn tiếp tục được nhân lên, với sự luân chuyển ổn định của các nhà cung cấp dịch vụ mới cũng như sự rời bỏ thị trường của các công ty không thành công.
Vì thế, sự mở rộng của các công ty bắt đầu kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) cũng góp phần tạo nên thị trường năng động này, một thị trường thường được gọi với cái tên là Schumpeterian hay thị trường của "Sự hủy diệt mang tính sáng tạo".
Tuy nhiên, là một ngành công nghiệp mang tính kết nối, các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán mới có thể tiếp cận và tận dụng hạ tầng hiện có để thâm nhập thị trường và giành được thắng lợi. Thị trường ngân hàng ngày càng phát triển – xét từ góc độ như sự thâm nhập của các ngân hàng – thì việc tiếp cận mở ngày càng quan trọng nếu như nền kinh tế có thể tận dụng lợi ích từ làn sóng đổi mới hiện tại.
Tại các thị trường kém phát triển hơn, ví dụ như tại những thị trường với nhiều ngân hàng nhỏ, thì những nhà cung cấp dịch vụ hoàn toàn mới như là các đơn vị cung cấp dịch vụ di động (MNOs) cũng đang tranh luận về việc có nhiều thành công hơn không khi cung cấp các dịch vụ thanh toán song song.
Trong trường hợp này, thay vì tiếp cận và xây dựng trên hạ tầng hiện có, họ lại xây dựng một mạng lưới hoàn toàn mới. Bởi vì có nhiều lĩnh vực họ có thể chiếm giữ và mạng lưới các ngân hàng nhỏ không còn đem lại nhiều lợi ích.
Tuy nhiên, tại các quốc gia đã có sự thâm nhập mạnh mẽ của hạ tầng ngân hàng, việc kết nối với hạ tầng này lại trở nên quan trọng để thúc đẩy đổi mới và đóng góp vào sự phát triển và hiệu quả của ngành ngân hàng nói chung.
Một vài ví dụ nổi bật dưới đây về đổi mới dịch vụ sẽ giúp minh họa làm thế nào để các dịch vụ thanh toán mới xây dựng và nâng cao giá trị của các hạ tầng thanh toán cơ bản.
Trong lĩnh vực chấp nhận thanh toán đối với các đơn vị kinh doanh, các công ty như Square ở Mỹ, Kopo Kopo ở Kenya và Sofort ở Châu Âu cho thấy thiết kế sản phẩm và các dịch vụ giá trị gia tăng có thể giúp các đơn vị kinh doanh chấp nhận thanh toán tiết kiệm hơn và giá trị hơn đối với các đơn vị kinh doanh nhỏ hơn hoặc đơn vị kinh doanh mới. Cả 3 trường hợp nêu trên đều lần lượt xây dựng giải pháp trên nền tảng hạ tầng cơ bản sẵn có trên thị trường của họ đối với (i) thanh toán thẻ, (ii) tiền di động/điện tử và (ii) hệ thống Giro/chuyển khoản.
Các ví dụ trong lĩnh vực thương mại điện tử cho thấy làm thế nào để các nhà bán lẻ như Apple và Ebay có thể thích nghi và cải tiến các dịch vụ thanh toán để làm cho thương mại điện tử thành công hơn, nhưng vẫn phụ thuộc vào hạ tầng ngân hàng và các tổ chức thẻ để thực hiện thanh toán thậm chí cả khi các tổ chức thẻ và thương hiệu ngân hàng không thể hiện sự liên quan một cách rõ ràng trong các giao dịch thực tế của khách hàng.
Các công ty như Braintree – gần đây được mua lại bởi PayPal cung cấp một giải pháp đồng bộ giúp các nhà cung cấp dịch vụ thương mại điện tử quản lý thông tin khách hàng và kinh doanh tốt hơn, kiểm soát gian lận, đảm bảo tuân thủ cũng như có khả năng chấp nhận một phương tiện thanh toán đặc biệt như Bitcoin.
Các nhà cung cấp dịch vụ khác cũng giúp tạo ra giá trị từ các dữ liệu thanh toán. Đó là trường hợp của Advanced Merchant Payments (AMP). Trên cơ sở dữ liệu các giao dịch POS, họ giúp xây dựng một hình ảnh đầy đủ hơn về việc kinh doanh của các doanh nghiệp và khả năng đảm bảo tín dụng để có thể giúp họ tiếp cận các khoản vay và các khoản tài chính lưu động tốt hơn hoặc hiệu quả hơn. Đây là dịch vụ giá trị gia tăng nằm ngoài dịch vụ chấp nhận thẻ nhưng lại dựa trên nền tảng từ dịch vụ chấp nhận thẻ.
Sự đổi mới các dịch vụ thanh toán có thể giúp thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của khu vực tài chính và làm cho khu vực doanh nghiệp tăng trưởng cũng như tiếp cận được các thị trường mới. Chúng ta cần khuyến khích điều này. Chúng ta – những đơn vị tham gia truyền thống – không thể tự làm mọi thứ. Chúng ta cần hỗ trợ những người tham gia mới để tiếp cận được hạ tầng tài chính bền vững. Điều này đòi hỏi đối thoại liên tục từ đó tạo điều kiện cho việc vừa cạnh tranh vừa phối kết hợp. Đó là vì lợi ích của khách hàng của chúng ta cũng như lợi ích của doanh nghiệp chúng ta trong tương lai".
* Ông Ivan Mortimer-Schutts là lãnh đạo vùng phụ trách mảng Thanh toán Bán lẻ và Mobile Banking khu vực Đông Á của Công ty tài chính Quốc tế (IFC) – thành viên của World Bank. Ông Ivan là một chuyên gia hàng đầu về phát triển các dịch vụ tài chính, có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh và chính sách.
Trước khi gia nhập IFC, ông là thành viên của Ngân hàng BNP Paribas, nơi ông phụ trách chiến lược bán lẻ và mobile banking cũng như phát triển các ý tưởng mới cho những thị trường mới nổi. Ông cũng từng là cố vấn về đầu tư ngân hàng cho Ernst & Young Đức.
Tags:
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Ứng dụng LPBank Plus của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) vừa được vinh danh “Sản phẩm xuất sắc ngành Công nghệ số” tại Giải thưởng Sao Khuê 2026, đồng thời chính thức góp mặt trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026, khẳng định năng lực công nghệ và chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ của LPBank trong kỷ nguyên mới.
(VNF) - 13h30 ngày 28/05/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Chu kỳ tăng trưởng mới – Cơ hội từ phân hóa và chất lượng tăng trưởng”. Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và thị trường nhằm cung cấp góc nhìn toàn diện về bối cảnh kinh tế toàn cầu, triển vọng kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội đầu tư trên thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2027.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử bước vào kỷ nguyên mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, nền kinh tế không thể tiếp tục đi với nhịp độ bình lặng như hiện tại. Giáo sư Trần Văn Thọ (Giáo sư danh dự Đại học Waseda, Nhật Bản) đã có cuộc trao đổi thẳng thắn và đầy tâm huyết về vấn đề này.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
