Điều gì đang níu chân các doanh nghiệp quốc tế ở lại Nga?
Phương Nga -
20/03/2022 07:53 (GMT+7)
Tính đến nay, hơn 400 công ty đã tuyên bố rút khỏi Nga kể từ khi nước này mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hôm 24/2, theo một danh sách do Trường Quản lý Đại học Yale tổng hợp.
Nhà hàng McDonald's tại một trung tâm thương mại ở Moskva đã đóng cửa. (Nguồn: AFP/Getty Images)
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelelnsky trong một bài phát biểu trong tuần đã nhắc lại lời kêu gọi tất cả các thương hiệu toàn cầu rút khỏi Nga trong một nỗ lực không ngừng nhằm gây áp lực kinh tế lên Xứ Bạch Dương.
Tính đến nay, hơn 400 công ty đã tuyên bố rút khỏi Nga kể từ khi nước này mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hôm 24/2, theo một danh sách do Trường Quản lý Đại học Yale tổng hợp.
Tuy nhiên, đối với một số thương hiệu, đây không phải là việc dễ làm.
Họ không có quyền tự quyết
Các “gã khổng lồ” đồ ăn nhanh như Burger King và Subway của Mỹ, hãng bán lẻ Marks & Spencer của Anh và chuỗi khách sạn Accor (Pháp), Marriott (Mỹ) là nhiều trong số những công ty đang bị hạn chế rút lui vì các thỏa thuận nhượng quyền phức tạp.
Dean Fournaris, Giám đốc về nhượng quyền và phân phối của công ty luật Wiggin và Dana (Mỹ), đã nói với CNBC: “Không giống như các công ty tự chủ về hoạt động, một công ty nhượng quyền ra thị trường quốc tế phải thực hiện các cam kết dài hạn trong hợp đồng, trong đó có sự ràng buộc phức tạp với đối tác, thường là bên nhận quyền hoặc bên được cấp phép.”
Trong khuôn khổ những hợp đồng như vậy, một công ty - được gọi là bên nhượng quyền - sẽ chuyển giao thương hiệu của mình cho một bên đối tác - được gọi là bên nhận quyền. Bên nhận quyền sau đó sẽ sở hữu và vận hành thương hiệu của bên nhượng quyền ở một địa điểm cụ thể.
Một hợp đồng nhượng quyền có thể mang lại lợi ích cho những thương hiệu muốn mở rộng dấu ấn của mình tại một thị trường cụ thể từ cả góc độ hoạt động lẫn tài chính. Tuy nhiên, với tư cách là các hợp đồng ràng buộc về mặt pháp lý, một khi đã được ký kết, sự điều chỉnh dường như là không thể.
Điều này đã làm phức tạp những nỗ lực nhằm rút lui khỏi Nga của một số thương hiệu phương Tây - ngay cả khi nhiều công ty đồng cấp của họ đã tạm dừng hoạt động hoặc rút lui hoàn toàn khỏi thị trường này.
Earsa Jackson, một thành viên của nhóm nhượng quyền và cấp phép thuộc hãng luật Clark Hill (Mỹ), cho biết: “Các thương hiệu tự chủ về hoạt động có thể nhanh chóng đóng cửa các địa điểm vì họ không phải đối phó với những ràng buộc về nhượng quyền thương mại.”
Chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh Burger King tuần trước đã thông báo họ đã ngừng hỗ trợ hoạt động đối với hơn 800 nhà hàng được nhượng quyền của mình ở Nga và sẽ từ chối phê duyệt cho bất kỳ sự mở rộng nào.
Tuy nhiên, những cửa hàng nhượng quyền này vẫn hoạt động dưới sự điều hành của một đơn vị nhận quyền chính tại địa phương.
Một cửa hàng Burger King ở Moskva. (Nguồn: CNN)
Tương tự, dù không sở hữu cửa hàng nào tại Nga nhưng Subway lại có đến 450 nhà hàng nhượng quyền độc lập hiện vẫn đang tiếp tục hoạt động ở nước này.
Subway cho biết trong một tuyên bố: “Chúng tôi không trực tiếp kiểm soát những đơn vị được nhượng quyền độc lập này cũng như các nhà hàng của họ, đồng thời chúng tôi cũng không nắm được chi tiết về hoạt động hàng ngày của họ.”
Trong khi đó, đại diện hãng bán lẻ Marks & Spencer, với 48 cửa hàng ở Nga, chia sẻ với CNBC rằng họ đã ngừng cung cấp sản phẩm cho bên nhượng quyền là công ty FiBA của Thổ Nhĩ Kỳ.
Tuy vậy, hai bên vẫn đang “thảo luận” về việc tiếp tục hoạt động của thương hiệu ở đó.
Các chuỗi khách sạn Accor và Marriott dù đều đã đình chỉ việc mở các địa điểm mới ở Nga nhưng các địa điểm hiện tại của họ vẫn do bên thứ ba vận hành.
Những yếu tố khác
Căng thẳng địa chính trị đã khiến nhiều công ty lúng túng. Họ liên tục đưa ra những cam kết khác nhau liên quan đến việc chuyển hướng lợi nhuận khỏi Nga hoặc quyên góp cho những người tị nạn Ukraine. Tuy nhiên, nhưng sự hiện diện của họ trên các con phố lớn của Nga phần lớn vẫn do các nhà nhượng quyền quyết định.
Craig Tractenberg, Giám đốc công ty luật Fox Rothschild cho biết: “Một số đơn vị nhận quyền không muốn ngừng hoạt động vì họ cho rằng người Nga không phải là vấn đề và thương hiệu nên tiếp tục phục vụ khách hàng của mình."
Điều này đặt nhiều thương hiệu phương Tây vào tình thế khó khăn do họ vừa phải giải quyết các nghĩa vụ pháp lý vừa phải bảo vệ hình ảnh thương hiệu của mình trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đồng thời, Giám đốc Fournaris cho biết việc rút khỏi thị trường Nga sẽ được nhìn nhận khá khác biệt bởi Chính phủ Nga và quan trọng hơn là người dân của họ.
Việc phương Tây gia tăng các lệnh trừng phạt đối với Nga và sự gián đoạn hơn nữa đối với chuỗi cung ứng có thể mang lại cho các bên nhượng quyền hy vọng thoát khỏi sự ràng buộc về pháp lý của các hợp đồng nhượng quyền với lý do không đủ điều kiện hoạt động.
Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng khả thi và khả năng lớn hơn là các công ty sẽ phải cân nhắc đến các tác động pháp lý và tài chính của việc chấm dứt hợp đồng.
"Ngoài ra, những yếu tố liên quan đến đạo đức cũng có thể được cân nhắc, và câu hỏi cuối cùng có lẽ là quyết định nào sẽ mang lại sự bảo vệ thương hiệu tốt nhất,” Giám đốc Tractenberg nói.
Ở một góc nhìn xa hơn, vướng mắc đang tồn tại có thể mang lại thay đổi mang tính quyết định cho các thỏa thuận nhượng quyền thương mại, khi người tham gia trong tương lai có thể yêu cầu bổ sung các điều khoản liên quan đến rủi ro địa chính trị như “bất ổn dân sự, sự nổi loạn và những sự kiện liên quan.”
Giám đốc Tractenberg nói thêm: “Các điều khoản có thể được bổ sung để hỗ trợ việc đóng cửa, mà ở đó nhãn hiệu sẽ bị xóa mờ đi, nếu bên nhận quyền mong muốn tiếp tục hoạt động".
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.