Định hình Khu thương mại tự do Đà Nẵng: Nhìn từ Singapore và Dubai
Khánh Hồng -
19/08/2025 09:00 (GMT+7)
(VNF) - Đà Nẵng cần định hình Khu thương mại tự do không chỉ ở quy hoạch hạ tầng mà còn ở đột phá thể chế để thu hút vốn quốc tế, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phát triển.
Định hình FTZ Đà Nẵng theo chuẩn quốc tế
Chia sẻ tại Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2025 với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển cùng Khu thương mại tự do Đà Nẵng” ngày 18/8, bà Lê Minh Nguyệt, đại diện Viện Kiến trúc Quốc gia cho hay, việc xây dựng Khu thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng không chỉ tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho miền Trung mà còn mở ra cơ hội để thành phố vươn tầm thành đô thị hiện đại, thông minh và có năng lực cạnh tranh quốc tế.
FTZ này cần được định hình với tầm nhìn hiện đại, bền vững và mang bản sắc riêng, đóng vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm tài chính – công nghệ cao – logistics, đồng thời trở thành hạt nhân của quá trình đô thị hóa theo mô hình sinh thái, số hóa và đa kết nối.
Bà Lê Minh Nguyệt, đại diện Viện Kiến trúc Quốc gia.
Kinh nghiệm từ các trung tâm FTZ thành công trên thế giới cho thấy, việc tiếp thu không chỉ dừng ở quy hoạch hạ tầng mà còn ở tư duy thể chế và văn hóa vận hành. Singapore với hạ tầng thông minh và chính quyền linh hoạt đã tạo nên một “siêu FTZ” toàn quốc; Dubai tận dụng vị trí chiến lược kết hợp chính sách thu hút đầu tư và logistics đa phương thức; Thâm Quyến đặt đổi mới sáng tạo và công nghệ cao làm trung tâm; trong khi Copenhagen và Amsterdam nhấn mạnh yếu tố bền vững, giao thông xanh và năng lượng tái tạo.
Từ đó, Đà Nẵng có thể định hình một FTZ “xanh – thông minh – linh hoạt – mang bản sắc” trên cơ sở chọn lọc tinh hoa toàn cầu, đồng thời tránh các rủi ro thường gặp như phụ thuộc quá mức vào một ngành, phát triển thiếu cân bằng xã hội – môi trường, hay bất cập về quản trị làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư.
Định hướng chiến lược của Đà Nẵng là xây dựng FTZ đa ngành, đa kết nối, minh bạch và số hóa, trong đó khu tài chính tập trung quốc tế đóng vai trò then chốt. Đây sẽ là động lực tăng trưởng dài hạn, thu hút vốn đầu tư chất lượng cao, hình thành hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện đại, quy tụ các định chế tài chính, ngân hàng số, công nghệ tài chính (Fintech) và tài chính xanh, đồng thời mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho lực lượng lao động trẻ.
Bà Nguyệt cho rằng Đà Nẵng cần nghiên cứu kỹ các mô hình FTZ thành công trên thế giới như Dubai International Financial Centre (DIFC), Singapore’s Raffles Place hay Thâm Quyến Qianhai để lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện địa lý, thể chế và văn hóa đô thị của thành phố. Việc điều chỉnh linh hoạt thay vì sao chép nguyên bản là điều kiện tiên quyết.
Về quy hoạch và kiến trúc, cần có nghiên cứu bài bản, tổng thể nhằm hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kết nối và hạ tầng nội khu FTZ. Việc phát triển các khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu công nghệ thông tin tập trung cần được gắn kết chặt chẽ với khu thương mại tự do để tạo sức mạnh tổng hợp.
Đà Nẵng nên ưu tiên các lĩnh vực tài chính có lợi thế cạnh tranh nội tại như Fintech, tài chính xanh, dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số và quản lý tài sản cho thị trường ASEAN. Đây là những lĩnh vực không đòi hỏi diện tích lớn nhưng có tiềm năng tăng trưởng cao và dễ kết nối với các mô hình đô thị thông minh.
Đầu tư vào FTZ cần có chọn lọc và triển khai theo lộ trình hợp lý, bắt đầu từ các “hạt nhân tiên phong” như cụm Fintech, trung tâm thanh toán số và không gian làm việc cho startup tài chính, trước khi mở rộng thành mô hình tài chính tích hợp.
Song song với đó, thành phố cần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thân thiện với nhà đầu tư quốc tế thông qua cải cách hành chính, cơ chế một cửa và thể chế đặc thù dành cho FTZ. Một chiến lược phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu cũng là yếu tố không thể thiếu, bao gồm việc hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức tài chính quốc tế, cũng như thu hút chuyên gia nước ngoài bằng chính sách visa linh hoạt, điều kiện sống thuận lợi và ưu đãi hấp dẫn.
Doanh nghiệp là trung tâm của đặc khu
Ông Phạm Hồng Điệp - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Shinec cho hay, Trung tâm Tài chính Quốc tế Đà Nẵng (IFC) và Khu thương mại Tự do (FTZ) không chỉ là mô hình kinh tế trọng điểm của Đà Nẵng mà còn là cú huých thể chế mang tính lan tỏa toàn quốc.
Với định hướng chiến lược đã được Trung ương thông qua, hai khu vực này được kỳ vọng trở thành bệ phóng cho doanh nghiệp tư nhân, cửa ngõ kết nối vốn – hàng hóa – dữ liệu với thế giới và mô hình thể chế đặc thù để nhân rộng.
Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Shinec.
Vì vậy, Đà Nẵng cần đề xuất Nghị định riêng cho IFC và FTZ, hình thành “vùng thể chế đổi mới” với cơ chế “một cửa – một luật”, luật song ngữ Anh – Việt và hệ thống trọng tài thương mại – tài chính độc lập. Mọi thủ tục đầu tư, thuế và tài chính được xử lý tập trung, rút ngắn thời gian, giảm chi phí cơ hội cho nhà đầu tư.
Một Ban Quản lý Đặc khu trực thuộc Chủ tịch UBND thành phố sẽ được thành lập, có toàn quyền cấp phép đầu tư, điều phối tài chính – thuế và bổ nhiệm nhân sự. Mô hình quản lý “doanh nghiệp trong chính quyền” giúp bộ máy tinh gọn, phản ứng nhanh với thị trường, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thay vì chỉ kiểm soát. Nhờ kết hợp khung pháp lý linh hoạt và quản trị hiệu quả, Đà Nẵng kỳ vọng xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh ngang tầm các trung tâm tài chính quốc tế.
Giai đoạn 2025 – 2027, thành phố sẽ tổ chức roadshow quốc tế tại Singapore, Hồng Kông, Dubai, Hàn Quốc và châu Âu nhằm thu hút các quỹ đầu tư quốc gia như Temasek, GIC, KDB, Mubadala; các ngân hàng quốc tế như HSBC, Standard Chartered, JP Morgan, MUFG.
Đồng thời thiết lập quan hệ với quỹ VC, PE để xây dựng hệ sinh thái tài chính đa tầng từ fintech đến tài chính xanh, bảo hiểm và sàn giao dịch tài sản số.
Cũng theo ông Điệp, để cạnh tranh với Singapore hay Dubai, Đà Nẵng cần đưa ra gói ưu đãi: thuế thu nhập doanh nghiệp 5% trong 15 năm, miễn thuế nhập khẩu và VAT nội khu, visa cư trú dài hạn cho chuyên gia và nhà đầu tư, thuê đất 50–70 năm với mô hình sở hữu ảo.
Toàn bộ thủ tục được số hóa, xử lý trong 24–72 giờ; doanh nghiệp có thể niêm yết linh hoạt trên sàn quốc tế, huy động vốn qua nền tảng số và thử nghiệm sandbox cho fintech, bảo hiểm số, ngân hàng số. Thông qua cơ chế vượt trội này, Đà Nẵng đang truyền tải thông điệp rõ ràng: “Doanh nghiệp là trung tâm của đặc khu mới.”
(VNF) - Quảng Ninh vừa trao quyết định đầu tư dự án khu công nghiệp Đông Bắc sân bay Vân Đồn trị giá 2.578 tỷ đồng cho Công ty Quang Ngân, kỳ vọng tạo cú hích thu hút FDI công nghệ cao và phát triển công nghiệp y dược tại địa phương.
(VNF) - Dù tín dụng nông nghiệp và tín dụng xanh tăng trưởng tích cực, dòng vốn vẫn khó chảy mạnh vào các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp số. Thực tế cho thấy, nút thắt không nằm ở thiếu vốn mà ở thể chế, dữ liệu và cơ chế chia sẻ rủi ro, khiến dòng tín dụng chưa thể lan tỏa đúng nhu cầu của nền kinh tế xanh.
(VNF) - Tập đoàn Intel (Mỹ) đang gia tăng hiện diện tại Việt Nam thông qua việc bàn giao thiết bị đào tạo bán dẫn, đồng thời từng bước chuyển dịch dây chuyền sản xuất về Khu Công nghệ cao Sài Gòn. Những động thái này không chỉ cho thấy vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu của tập đoàn, mà còn mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho ngành công nghiệp bán dẫn trong nước.
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, việc phát triển các trung tâm năng lượng quy mô lớn, đồng bộ hạ tầng đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Trong bối cảnh đó, Khánh Hòa đã và đang nắm bắt cực tăng trưởng mới này, không chỉ về năng lượng mà còn là trung tâm tích hợp giữa công nghiệp, logistics và hạ tầng kỹ thuật hiện đại.
(VNF) - Đầu tư cho “xanh” có thể làm tăng chi phí trước mắt, nhưng lại mở ra cơ hội nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Khi tiêu chuẩn môi trường ngày càng siết chặt, “xanh hóa” dần trở thành yêu cầu bắt buộc với doanh nghiệp.
(VNF) - Tập đoàn điện tử Đài Loan Lite-On Technology Corporation vừa công bố kế hoạch đầu tư thêm 149 triệu USD vào các công ty con do mình sở hữu hoàn toàn tại Việt Nam, theo hồ sơ nộp lên Taiwan Stock Exchange (TWSE) vào cuối tháng 4.
(VNF) - Phó thủ tướng yêu cầu đàm phán hợp đồng chuyển giao hơn 5 triệu tín chỉ carbon rừng cho Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp, tối thiểu 10 USD mỗi tín chỉ, ngay trong tháng 6.
(VNF) - Mô hình nhà máy điện rác tại Sóc Sơn không chỉ góp phần giải quyết bài toán rác thải đô thị mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khi vừa xử lý chất thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng hữu ích cho xã hội.
(VNF) - Trong gần 40 năm qua (12/1987 - 3/2026), FDI đã trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào cách tiếp cận cũ, mà cần chuyển từ thu hút FDI theo chiều rộng sang chiều sâu, đồng thời nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.
(VNF) - Dòng vốn FDI tiếp tục tăng tốc mạnh trong những tháng đầu năm 2026, cho thấy sức hút ngày càng lớn của Việt Nam trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, giai đoạn mới đặt ra yêu cầu thay đổi căn bản trong cách tiếp cận: không còn thu hút bằng mọi giá, mà phải chuyển sang lựa chọn có chọn lọc, xây dựng nền tảng chiến lược và nâng cao chất lượng, hiệu quả cũng như khả năng lan tỏa của dòng vốn ngoại.
(VNF) - Đô thị sân bay Long Thành, quy mô hơn 43.000ha (mở rộng lên 57.000ha), là dự án quy hoạch trọng điểm của Đồng Nai, lấy sân bay quốc tế 5.000ha làm hạt nhân.
(VNF) - Một nhóm gồm 56 quốc gia đã đạt được đồng thuận về việc xây dựng lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch, trong một hội nghị quốc tế diễn ra tại Santa Marta, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực toàn cầu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và khủng hoảng năng lượng.
(VNF) - TP. HCM đặt mục tiêu tăng tốc thu hút vốn FDI cả năm, quý II ước khoảng 8,9 tỷ USD, hoàn tất kế hoạch thu hút FDI cả 2026 chỉ trong nửa năm. Trong đó, TP.HCM đang ghi nhận xu hướng gia tăng nhanh của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là hạ tầng dữ liệu.
(VNF) - Tại dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Trà Lĩnh (Cao Bằng), không khí thi công những ngày cuối tháng 4 diễn ra khẩn trương, nhịp độ làm việc được đẩy lên mức cao nhất.
(VNF) - Tập đoàn năng lượng Nhật Bản Idemitsu Kosan dự kiến cung cấp 4 triệu thùng dầu thô cho Việt Nam, góp phần đảm bảo nguồn cung và củng cố chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Không chỉ dừng ở thương mại dầu mỏ, doanh nghiệp này còn xây dựng hệ sinh thái đầu tư toàn diện tại Việt Nam, với trọng tâm là dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn và các lĩnh vực năng lượng mới.
(VNF) - Chuỗi 40.000 cửa hàng tiện lợi Trung Quốc Meiyijia vừa chính thức đặt chân vào Đông Nam Á, với những cửa hàng đầu tiên được mở tại Việt Nam và Malaysia dưới thương hiệu mới Ohmee.
(VNF) - Dòng vốn hàng trăm tỷ USD đang đổ vào năng lượng tái tạo tại châu Á, nhưng sự lệch hướng trong phân bổ - ưu tiên công suất phát điện thay vì hạ tầng lưới và lưu trữ, đang khiến nhiều dự án rơi vào cảnh lãng phí. Nếu không sớm điều chỉnh, tài chính khí hậu có nguy cơ làm chậm, thậm chí đi ngược lại mục tiêu giảm phát thải của khu vực.
(VNF) - Việc định hướng xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất không chỉ mở ra bước đi chiến lược cho ngành năng lượng mà còn tạo nền tảng để hình thành một tổ hợp công nghiệp năng lượng tích hợp quy mô lớn, hướng tới vai trò “thủ phủ năng lượng” của Việt Nam.
(VNF) - TP.HCM vừa trao chứng nhận đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao vốn hơn 1,23 tỷ USD. Trong đó có 2 dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn với tổng vốn gần 1 tỷ USD.
(VNF) - Tập đoàn Siam Cement (SCG) của Thái Lan sẽ tạm dừng dự án nhà máy hóa dầu tại Việt Nam do lo ngại về tình hình xung đột liên quan đến Iran. Nguyên nhân chính là khủng hoảng chuỗi cung ứng nguyên liệu, khiến hai nhà máy và một công ty con phải ngừng hoạt động.
(VNF) - Việt Nam - Trung Quốc sẽ đẩy nhanh 3 tuyến đường sắt kết nối là Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng. Ba dự án có tổng vốn đầu tư hơn 21 tỷ USD.
(VNF) - Fushan Technology - công ty con của đại bàng công nghệ Foxconn - đang xin cấp phép để sản xuất robot hình người tại nhà máy ở tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng tổng thể Bến cảng container Liên Chiểu có tổng mức đầu tư khoảng 45.268 tỷ đồng (gần 2 tỷ USD) được quy hoạch đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc tế, gồm 8 bến container với tổng chiều dài cầu cảng 2.750m.
(VNF) - Quảng Ninh vừa trao quyết định đầu tư dự án khu công nghiệp Đông Bắc sân bay Vân Đồn trị giá 2.578 tỷ đồng cho Công ty Quang Ngân, kỳ vọng tạo cú hích thu hút FDI công nghệ cao và phát triển công nghiệp y dược tại địa phương.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.