Đối thủ của TikTok Trung Quốc bị 'nhấn chìm' trong 'bão' video khiêu dâm

Một trong những nền tảng video ngắn và phát trực tuyến phổ biến nhất Trung Quốc đã bị tràn ngập bởi các video khiêu dâm và bạo lực vào đầu tuần này, gây phẫn nộ và hoang mang trong một quốc gia vốn sở hữu hệ thống kiểm soát Internet chặt chẽ bậc nhất thế giới.

Kuaishou – đối thủ lớn nhất của Douyin (phiên bản TikTok tại Trung Quốc) đã hứng chịu một cuộc tấn công mạng khoảng 10 giờ tối thứ Hai. Trong khoảng 90 phút, hàng nghìn video phản cảm và bạo lực bất ngờ tràn vào dịch vụ phát trực tuyến, khiến hàng trăm triệu người dùng trên khắp Trung Quốc “choáng váng”.

“Chuyện gì đã xảy ra với Kuaishou vậy? Vừa mở livestream là toàn thấy nội dung khiêu dâm”, một người dùng viết trên mạng xã hội Weibo.

“Kuaishou phát điên rồi. Mắt tôi sắp mù mất”, một người khác bình luận đầy bức xúc.

Mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi và dày đặc

Trong tuyên bố hôm thứ Ba, Kuaishou cho biết cuộc tấn công đến từ “các ngành công nghiệp ngầm và xám” – thuật ngữ tại Trung Quốc dùng để chỉ các hệ sinh thái hoạt động bất hợp pháp hoặc bán hợp pháp trên mạng nhằm trục lợi.

Công ty khẳng định đã báo cáo sự việc với cảnh sát và dần khôi phục hoạt động bình thường của ứng dụng.

Trung Quốc sở hữu một trong những hệ thống kiểm duyệt Internet rộng lớn và hiệu quả nhất thế giới, với khả năng kiểm soát chặt nội dung và xóa bỏ nhanh chóng những gì bị cho là vi phạm. Nội dung khiêu dâm bị cấm hoàn toàn tại nước này.

Tuy nhiên, bất chấp tường lửa vững chắc, chính sách xác thực danh tính và các cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt, tấn công mạng vẫn không phải điều hiếm gặp tại Trung Quốc.

Từ tháng 9, cơ quan quản lý Internet Trung Quốc đã ban hành quy định mới yêu cầu các nền tảng trực tuyến nhanh chóng báo cáo chi tiết mọi sự cố an ninh mạng cho nhà chức trách.

“Theo thời gian, quy mô và tần suất tấn công mạng tiếp tục gia tăng. Lượng phần mềm độc hại cũng tăng đều đặn, với trung bình hơn 3,49 triệu nỗ lực phát tán mỗi ngày”, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc nhấn mạnh.

Cho đến nay, chưa có nhóm nào đứng ra nhận trách nhiệm cho vụ tấn công Kuaishou.

Tuy nhiên, báo China Daily cho biết hôm thứ Tư rằng cuộc tấn công này được “vận hành bằng trí tuệ nhân tạo”. Theo nguồn tin từ công ty an ninh mạng Trung Quốc QAX, kẻ tấn công đã vượt qua hệ thống bảo mật, xâm nhập dữ liệu người dùng và kích hoạt tới 17.000 tài khoản bot để phát tán hàng loạt video khiêu dâm và bạo lực, làm tê liệt toàn bộ hệ thống livestream của nền tảng.

Nền tảng sở hữu hơn 416 triệu người dùng lao đao vì sự cố

Theo báo cáo quý gần nhất, Kuaishou là nền tảng video ngắn lớn thứ hai Trung Quốc với hơn 416 triệu người dùng hoạt động hàng ngày, chỉ xếp sau Douyin. Sự cố tấn công đã khiến cổ phiếu niêm yết tại Hong Kong của công ty giảm tới 6% trong ngày thứ Ba.

Ông Wang Liejun, chuyên gia an ninh mạng tại QAX, cho rằng mức độ thiệt hại nghiêm trọng lần này chủ yếu do việc sử dụng hình thức “tấn công tự động hóa”. Ông nhận định nhiều nền tảng lớn vẫn phụ thuộc vào mô hình phòng thủ thủ công truyền thống, vốn không còn đủ sức chống lại các đòn đánh hiện đại.

Theo Wang, các nhóm hacker sử dụng công cụ tự động để tạo tài khoản hàng loạt, điều khiển mạng lưới bot, từ đó đẩy nội dung cấm lan truyền chỉ trong vài giây, vượt xa khả năng xử lý của hệ thống kiểm duyệt thủ công.

Sự cố Kuaishou xảy ra đúng thời điểm Trung Quốc đang tranh luận gay gắt về việc sửa đổi luật nhằm siết chặt xử phạt hành vi phát tán nội dung dâm ô trên Internet.

Một số hãng truyền thông cho biết các quy định mới, dự kiến có hiệu lực vào năm tới, thậm chí có thể coi việc chuyển tiếp hình ảnh hoặc video nhạy cảm cho bạn bè hay vợ/chồng trong tin nhắn riêng cũng là phạm pháp. Thông tin này đã thổi bùng làn sóng chỉ trích mạnh mẽ trên mạng xã hội.

Dù chưa có bằng chứng cho thấy cuộc tấn công Kuaishou liên quan đến dự luật này, đài truyền hình nhà nước CCTV hôm thứ Tư đã lên tiếng “giải thích lại”, khẳng định việc hiểu rằng “gửi ảnh nhạy cảm cho bạn bè cũng bị xử tội” là cách diễn giải sai, trích ý kiến của nhiều chuyên gia pháp lý.

Luật sư Yue Shenshan từ Công ty Luật Yuecheng tại Bắc Kinh được CCTV dẫn lời cho biết: về mặt kỹ thuật, việc gửi nội dung khiêu dâm cho bạn bè vốn đã là hành vi phạm luật từ trước, song trên thực tế chỉ bị xử lý khi có người tố cáo hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ranh giới giữa kiểm soát và quyền riêng tư vẫn là bài toán khó

Những ngày gần đây, nhà bình luận nổi tiếng Hu Xijin liên tục bày tỏ quan điểm phản đối việc xử phạt các trao đổi riêng tư như vậy trên Weibo.

“Ở cấp độ quản lý xã hội cơ sở, việc coi tất cả nội dung liên quan đến tình dục, kể cả những gì chỉ mang tính ám chỉ hay gợi mở, là thứ phải xóa bỏ hoàn toàn không phải là cách tiếp cận đúng đắn”, ông viết.

Vụ việc của Kuaishou không chỉ phơi bày điểm yếu của các nền tảng công nghệ khổng lồ trước làn sóng tấn công mạng tự động hóa mà còn đặt ra câu hỏi về cách Trung Quốc tiếp tục cân bằng giữa kiểm soát nội dung nghiêm ngặt, bảo vệ người dùng và duy trì không gian mạng ổn định, an toàn.

Trong bối cảnh số lượng tấn công không ngừng gia tăng, sự cố lần này trở thành lời cảnh tỉnh rõ ràng rằng ngay cả những hệ thống kiểm duyệt được đánh giá chặt chẽ nhất thế giới cũng không miễn nhiễm trước các mối đe dọa công nghệ ngày càng tinh vi.