‘Gã khổng lồ’ pin Trung Quốc CATL nhắm mục tiêu thống trị thế giới

Không ngừng củng cố vị thế

Ninh Đức là một thị trấn nhỏ trên bờ biển ở khu vực đông nam Trung Quốc, với những tòa nhà thấp tầng và chung cư giữa những ngọn đồi thoai thoải xanh tươi và hồ nước trong vắt. Giữa không gian ấy, một công trình hiện đại vươn lên đầy ấn tượng: tòa tháp hình chữ nhật sáng bóng với mặt kính cong nhẹ, trông giống một viên pin lithium-ion khổng lồ.

Đây là trụ sở của Contemporary Amperex Technology (CATL) - nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, với các sản phẩm cung cấp năng lượng cho khoảng 1/3 số xe điện (EV) toàn cầu và các hệ thống lưu trữ năng lượng cho lưới điện. Sự trỗi dậy như vũ bão của công ty được thành lập vào năm 2011 này đã đưa tổng sản phẩm kinh tế của Ninh Đức, quê hương của CEO Robin Zeng, vượt qua cả Estonia và Uganda.

Vào ngày 20/5, CATL đã huy động gần 5 tỷ USD thông qua đợt niêm yết bổ sung tại Hồng Kông, trở thành thương vụ chào bán cổ phiếu lớn nhất tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay.

Giới đầu tư đổ xô mua vào, khiến giá cổ phiếu tăng vọt 16%. Dù con số này chỉ là một phần nhỏ so với mức vốn hóa thị trường 160 tỷ USD của công ty (vốn đã niêm yết cổ phiếu lần đầu tại Thâm Quyến vào năm 2018) nhưng đợt chào bán tại Hồng Kông là một tuyên bố rõ ràng về tham vọng: không hài lòng với vị thế thống trị trong nước, gã khổng lồ pin của Trung Quốc đang chuẩn bị vươn mình ra toàn cầu.

CATL hiện là công ty lớn nhất trong ngành. Khối lượng sản xuất của công ty này cao gấp đôi so với BYD, đối thủ cạnh tranh đang bám sát nút và có lợi thế là nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới (xem biểu đồ 1).

11 cơ sở sản xuất của CATL trên khắp Trung Quốc có tổng diện tích gần 20 triệu m2. Với hơn 100.000 nhân viên, công ty này cũng sở hữu các mỏ lithium và một trang trại điện gió ngoài khơi.

Quy mô khổng lồ và mô hình tích hợp theo chiều dọc của CATL đã giúp công ty giảm chi phí và hạ giá thành sản phẩm. Dù doanh thu năm ngoái giảm 10%, xuống còn 362 tỷ nhân dân tệ (tương đương 50 tỷ USD), lợi nhuận ròng vẫn tăng 16%, đạt 52 tỷ nhân dân tệ, mang lại biên lợi nhuận ấn tượng ở mức 14% (xem biểu đồ 2).

Các đối thủ cạnh tranh gặp nhiều khó khăn trong việc bắt kịp. LG Energy Solution (đối thủ lớn nhất của CATL ngoài Trung Quốc) thậm chí còn ghi nhận khoản lỗ ròng trong năm ngoái.

Hiện tại, gã khổng lồ về pin đang tìm cách củng cố vị thế của mình ở nước ngoài. Nếu không tính thị trường Trung Quốc, LG Energy Solution tạm thời dẫn đầu về sản lượng bán hàng trong năm ngoái, theo ngân hàng UBS.

Tuy nhiên, CATL đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách: năm ngoái, công ty đã thu về 30% doanh thu từ thị trường quốc tế, tăng mạnh so với mức dưới 4% vào năm 2018. Khách hàng của họ bao gồm các hãng xe hàng đầu như BMW, Mercedes và Toyota.

CATL cũng cung cấp hệ thống lưu trữ điện lưới tại Nevada và Texas, đồng thời mới đây công bố dự án lưu trữ năng lượng lớn nhất thế giới tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Để gần gũi hơn với khách hàng, CATL đang mở rộng dấu ấn sản xuất của mình. Hiện tại, năng lực sản xuất của công ty gần như hoàn toàn ở Trung Quốc, nơi sản xuất khoảng 85% pin của thế giới.

Năm 2023, CATL đã mở nhà máy đầu tiên ở nước ngoài tại Đức. Khoảng 90% số tiền thu được từ việc niêm yết tại Hồng Kông sẽ được sử dụng để tài trợ cho việc xây dựng nhà máy tiếp theo tại Hungary, dự kiến ​​sẽ bắt đầu sản xuất trong năm nay.

Vào tháng 12 năm ngoái, CATL cũng đã công bố một liên doanh với Stellantis, một nhà sản xuất ô tô khác, để xây dựng một nhà máy sản xuất pin tại Tây Ban Nha, dự kiến ​​sẽ bắt đầu sản xuất vào cuối năm sau.

Hiện CATL vẫn đang không ngừng nghiên cứu công nghệ pin. Công ty đã chi 2,6 tỷ USD cho nghiên cứu và phát triển vào năm ngoái, gấp hơn 3 lần số tiền đầu tư của LG Energy Solution.

Vào tháng 4, CATL đã giới thiệu pin sạc siêu nhanh Shenxing thế hệ thứ hai. Pin mới cung cấp phạm vi hoạt động 800km và đặc biệt là có thể cung cấp phạm vi 520km chỉ sau 5 phút sạc. Con số này cải thiện đáng kể so với lời hứa của BYD là tăng thêm phạm vi 400km trong cùng khoảng thời gian.

“Các tiến sĩ” – cách mà bộ phận nghiên cứu nổi tiếng của CATL được gọi một cách thân mật trong nội bộ – hoạt động trên nhiều lĩnh vực trong toàn bộ doanh nghiệp.

Một số chuyên gia tập trung vào nghiên cứu hóa học pin ở cấp độ cơ bản. Những người khác cải tiến quy trình sản xuất, phần lớn trong số đó được tự động hóa bằng robot. Một nhóm khác nữa hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp và khách hàng để phát triển sản phẩm mới. Hiện CATL đang sở hữu hơn 40.000 bằng sáng chế đã được cấp hoặc đang chờ phê duyệt.

Rào cản từ Mỹ

Vậy điều gì có thể làm gián đoạn tham vọng toàn cầu của CATL? Một rủi ro đến từ các chính trị gia Mỹ có lập trường chống Trung Quốc, vốn tỏ ra kém thân thiện hơn so với các đối tác ở châu Âu.

Thị trường Mỹ chỉ chiếm chưa đầy 6% doanh thu của CATL trong năm ngoái, nhưng lại được xem là một cơ hội tăng trưởng quan trọng.

Vào tháng 1, Bộ Quốc phòng Mỹ đã đưa CATL vào danh sách đen vì cáo buộc có liên hệ với quân đội Trung Quốc – điều mà CATL gọi là “một sai lầm”.

Mặc dù động thái này chưa gây hậu quả rõ rệt ngay lập tức, nó có thể khiến công ty gặp khó khăn hơn trong việc thu hút khách hàng Mỹ.

Năm ngoái, dưới áp lực từ các nhà lập pháp, pin CATL được Duke Energy – một công ty điện lực của Mỹ – sử dụng để cung cấp năng lượng cho một căn cứ quân sự ở Bắc Carolina đã bị tháo dỡ.

Đến tháng 4, các chính trị gia Mỹ đã yêu cầu một loạt ngân hàng, bao gồm JPMorgan Chase và Bank of America, ngừng hỗ trợ thương vụ niêm yết tại Hồng Kông của CATL. Tuy nhiên, các ngân hàng này đã phớt lờ yêu cầu đó.

Rủi ro thứ hai là nhu cầu về xe điện ở phương Tây đang chậm lại. Doanh số bán xe điện tiếp tục tăng mạnh ở Trung Quốc, nhưng đang chậm lại ở Mỹ và bị đình trệ ở châu Âu do tâm lý người tiêu dùng suy yếu và trợ cấp bị cắt giảm.

Tuy vậy, CATL vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng. Công ty đang cấp phép công nghệ của mình cho các đối tác, bao gồm cả Ford tại Mỹ.

Trước những biến động khó lường của thị trường xe điện, CATL cũng đang đẩy mạnh mảng kinh doanh lưu trữ năng lượng – lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn. Mảng này chiếm 16% doanh thu năm ngoái, tăng vọt từ mức dưới 1% vào năm 2018 (xem biểu đồ 3). Sản lượng bán ra tăng song song với sự mở rộng của công suất năng lượng tái tạo toàn cầu.

Tháng này, CATL công bố một hệ thống pin khổng lồ được thiết kế để hỗ trợ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo – vốn tiêu tốn rất nhiều điện năng. Hệ thống được thiết kế xếp tầng theo chiều dọc nhằm tiết kiệm không gian.

Công ty cũng đang mở rộng sang lĩnh vực pin cho xe tải và tàu thuyền. Một lãnh đạo của CATL cho biết: “Chúng tôi muốn điện khí hóa tất cả những gì có thể điện khí hóa.” Gã khổng lồ pin của Trung Quốc cho thấy chưa có dấu hiệu nào của việc suy yếu.