Kinh tế Đông Nam Á đối mặt 'hiệu ứng sốc kép'
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo các chuyên gia của Liên Hợp Quốc, sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị và biến động khí hậu có thể tạo ra một “hiệu ứng sốc kép”, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng, phân bón và lương thực. Điều này đặc biệt nghiêm trọng với Đông Nam Á - khu vực phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng và có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp toàn cầu.
Nông nghiệp là nền tảng của nhiều nền kinh tế Đông Nam Á, đồng thời khu vực này đóng góp khoảng 9% kim ngạch xuất khẩu nông sản toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào trong năng lượng, vận tải hoặc thời tiết đều có thể nhanh chóng lan rộng thành khủng hoảng lương thực và giá cả.

Eo biển Hormuz và rủi ro đối với năng lượng toàn cầu
Khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran, các quốc gia Đông Nam Á nằm trong số những nước đầu tiên và chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, do việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể cắt đứt nguồn cung năng lượng và phân bón.
Các chính phủ trong khu vực, vốn phụ thuộc rất nhiều vào đường thủy, đã chạy đua tìm cách giảm tiêu thụ nhiên liệu: tại Philippines, nhiều công chức được chuyển sang làm việc bốn ngày một tuần; tại Việt Nam, các nhà tuyển dụng được khuyến khích cho phép làm việc từ xa; tại Thái Lan, các văn phòng được khuyến khích đặt điều hòa ở mức 27°C.
Tuần trước, các chính phủ Đông Nam Á bày tỏ hy vọng thỏa thuận hòa bình với Iran sẽ giúp khôi phục tự do hàng hải qua eo biển và ổn định kinh tế.
Hiện Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran ở vùng Vịnh, nhưng tương lai của eo biển Hormuz vẫn chưa chắc chắn khi các cuộc đàm phán hòa bình tiếp diễn.
Iran đã đe dọa đóng cửa eo biển nếu Israel tiếp tục tấn công Hezbollah ở Lebanon và cũng tuyên bố kế hoạch áp dụng phí hàng hải sau thời hạn đàm phán 60 ngày.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cho rằng bất kỳ khoản phí nào cũng sẽ tạo ra một “tiền lệ nguy hiểm”.
Việc gián đoạn eo biển Hormuz đã gióng lên “lời cảnh tỉnh khắc nghiệt”, theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Trước khủng hoảng, khoảng 60% dầu thô nhập khẩu và một phần ba khí đốt nhập khẩu của Đông Nam Á đến từ Trung Đông. Hóa đơn nhập khẩu năng lượng của khu vực dự kiến đạt 160 tỷ USD năm nay, tăng gấp đôi so với 80 tỷ USD năm 2024, và có thể lên 245 tỷ USD vào năm 2035.
Khu vực này cũng phụ thuộc lớn vào phân bón nhập khẩu từ Trung Đông. FAO ước tính khoảng 3,3 triệu tấn sản lượng gạo tại châu Á - Thái Bình Dương đang gặp rủi ro do giảm sử dụng phân bón.
Chi phí năng lượng và phân bón tăng cao đang đẩy giá thực phẩm lên khắp khu vực. Tại Myanmar, giá giỏ thực phẩm cơ bản đã tăng 19% kể từ cuối tháng 2, trong khi giá cá như cá ngừ tăng mạnh do ngư dân thiếu nhiên liệu để ra khơi.
El Niño và tác động cộng hưởng lên an ninh lương thực
Song song với rủi ro địa chính trị, hiện tượng El Niño đang quay trở lại và được dự báo gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan tại nhiều khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là hạn hán kéo dài và suy giảm năng suất nông nghiệp.

Theo NOAA, El Niño hiện đang hoạt động tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương và có thể tạo ra tác động nghiêm trọng đối với sản xuất lương thực toàn cầu. Trong một báo cáo mới, FAO nhấn mạnh mối lo ngại lớn nhất nằm ở sự tương tác giữa El Niño và các cú sốc thị trường do khủng hoảng Trung Đông gây ra.
FAO ước tính rằng trong kịch bản xấu nhất, khi eo biển Hormuz bị gián đoạn, khoảng 7-8 triệu tấn gạo tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể gặp rủi ro. Những quốc gia dễ bị tổn thương nhất bao gồm Thái Lan - nơi đang chịu dấu hiệu hạn hán rõ rệt - cùng với Indonesia, Philippines và một số quốc đảo Thái Bình Dương.
Theo FAO, Thái Lan được xem là ví dụ điển hình cho rủi ro “kép” khi vừa phụ thuộc vào giá năng lượng và phân bón toàn cầu, vừa chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết cực đoan.
Tác động của khủng hoảng này không chỉ giới hạn trong khu vực. Theo ông Maximo Torero, nhà kinh tế trưởng của FAO, các hệ quả có thể lan ra toàn cầu dưới dạng giá thực phẩm tăng, nguồn cung khan hiếm hơn, thu nhập nông dân giảm và áp lực lớn hơn lên các nhóm dân cư dễ tổn thương.
Ông nhấn mạnh rằng cú sốc này mang tính toàn cầu vì nó ảnh hưởng đồng thời đến năng lượng, phân bón, vận tải, thương mại và giá lương thực.
Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng tình trạng bất ổn này có thể làm thay đổi sâu sắc cán cân kinh tế và địa chính trị trong khu vực. Khi các điểm nghẽn vận tải biển bị “vũ khí hóa”, chi phí thương mại toàn cầu sẽ tiếp tục tăng cao.
Theo các nhà phân tích, điểm yếu về năng lượng của Đông Nam Á cũng có thể mở ra cơ hội cho một số quốc gia khác, trong đó có Nga, gia tăng ảnh hưởng tại khu vực thông qua hợp tác năng lượng. Trong thời gian gần đây, Moscow đã thúc đẩy nhiều thỏa thuận với các nước châu Á, bao gồm các dự án liên quan đến dầu khí, nhiên liệu và năng lượng hạt nhân dân sự.
Các diễn biến này cho thấy cuộc khủng hoảng không chỉ là vấn đề kinh tế hay khí hậu đơn thuần, mà còn có thể trở thành một yếu tố định hình lại quan hệ quốc tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong những năm tới.
'Lá chắn' an ninh lương thực Việt Nam trước những rủi ro toàn cầu
Tiền tệ châu Á 'chao đảo' trước sức mạnh mới của đồng USD
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
Giá thuê nhà lên cao nhất lịch sử, hàng chục triệu hộ gia đình Mỹ khó khăn
(VNF) - Thị trường nhà cho thuê tại Mỹ là một trong những thị trường bất động sản lớn nhất thế giới, phục vụ khoảng 45 triệu hộ gia đình và chiếm gần 35% tổng số hộ dân trên cả nước.
Cổ phiếu Amazon biến 1.000 USD thành bao nhiêu tiền sau 10 năm?
(VNF) - Cổ phiếu Amazon đã tăng hơn 7 lần trong vòng một thập kỷ qua, đưa giá trị khoản đầu tư 1.000 USD từ năm 2016 lên khoảng 8.000 USD hiện nay.
'Cuộc đổi ngôi' lịch sử của ngành chip châu Á
(VNF) - SK Hynix ngày 22/6 đã vượt qua Samsung Electronics để trở thành công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất Hàn Quốc, đánh dấu màn lội ngược dòng ngoạn mục của một nhà sản xuất chip từng đứng bên bờ vực sụp đổ vì nợ nần cách đây hơn 2 thập kỷ.
Elon Musk nhắm tới 'ngai vàng' của Nvidia với đế chế 5.000 tỷ USD
(VNF) - Bước đi tiếp theo của tỷ phú Elon Musk có thể là một thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và Tesla với quy mô đủ lớn để thách thức Nvidia trong cuộc đua giành vị thế công ty giá trị nhất thế giới.
Cổ phiếu mất giá, quỹ Bitcoin lớn nhất toàn cầu chịu áp lực nguồn vốn
(VNF) - STRC - công cụ huy động vốn của Strategy, đang lao dốc dưới mệnh giá niêm yết, làm dấy lên những lo ngại về chiến lược tích lũy Bitcoin lâu dài.
Khi cả thế giới khát dầu, nhờ đâu Trung Quốc vẫn ‘ung dung’?
(VNF) - Trong khi Mỹ và Iran tiếp tục thương lượng về việc mở lại Eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới – được dự báo sẽ không vội vàng gia tăng lượng mua từ khu vực này.
Capital B 'duyệt' kế hoạch huy động vốn khổng lồ để mua Bitcoin
(VNF) - Capital B vừa thông qua kế hoạch tăng vốn tối đa 5 tỷ euro và phát hành công cụ nợ lên tới 100 tỷ euro nhằm đẩy mạnh chiến lược tích lũy Bitcoin
'Dòng tiền đen' hơn 120 tỷ USD và mặt tối phía sau cơn sốt vàng
(VNF) - Các lãnh đạo trong ngành vàng đang lên tiếng cảnh báo về một “cuộc khủng hoảng” buôn lậu vàng trên quy mô toàn cầu, khi giá vàng tăng cao đã kích hoạt làn sóng hoạt động bất hợp pháp, tiếp tay cho các cuộc xung đột vũ trang và các tổ chức tội phạm.
'Cỗ máy kiếm tiền' 200 tỷ USD thách thức các ông lớn công nghệ Mỹ
(VNF) - Chỉ sau hơn một thập kỷ tồn tại, ByteDance, hãng công nghệ sở hữu ứng dụng mạng xã hội Tik Tok, đã xây dựng được doanh nghiệp có doanh thu gần 200 tỷ USD và lợi nhuận khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Dù chưa thể sánh với Meta hay Alphabet về quy mô tuyệt đối, chủ sở hữu TikTok đã đạt mức biên lợi nhuận đủ cao để được xem là một trong những cỗ máy tạo tiền hiệu quả nhất ngành công nghệ toàn cầu.
Hơn 1 tỷ thùng dầu 'biến mất', giá năng lượng toàn cầu vào đợt tăng mới
(VNF) - Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải gánh hậu quả từ sự thiếu hụt hơn 1 tỷ thùng dầu sau nhiều tháng xung đột. Dù eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại, giới phân tích cảnh báo thế giới vẫn chưa thoát khỏi nguy cơ thiếu hụt dầu khi lượng tồn kho đang xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, làm dấy lên lo ngại về một đợt tăng giá dầu mới.
Việt Nam có 'hợp đồng kỳ nghỉ', Trung Quốc có 'thanh lọc ruột bằng nước tương'
(VNF) - Từ những lời hứa hẹn sinh lời hấp dẫn trong các “hợp đồng kỳ nghỉ” tại Việt Nam đến chiêu trò “thanh lọc ruột bằng nước tương” ở Trung Quốc, các đường dây lừa đảo đều có chung một kịch bản: nhắm vào người cao tuổi, lợi dụng sự cô đơn, nỗi lo tuổi già và nhu cầu được quan tâm để chiếm đoạt tài sản. Hàng trăm nạn nhân đã sập bẫy, với số tiền thiệt hại lên tới hàng triệu USD.
Chỉ số USD lên cao nhất 13 tháng
(VNF) - Chỉ số USD Index lên cao nhất kể từ tháng 5/2025, sau cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh.
Đồng yên lao dốc về vùng đáy 40 năm, thị trường căng thẳng chờ can thiệp
(VNF) - Đồng yên tiếp tục neo ở vùng đáy thấp nhất gần 4 thập kỷ trong phiên giao dịch ngày 18/6, khi thị trường gia tăng theo dõi khả năng giới chức Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối. Cả thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran lẫn đợt tăng lãi suất mới nhất của Nhật Bản đều chưa đủ sức ngăn chặn đà suy yếu kéo dài của đồng tiền này.
'Cá voi' lớn nhất thế giới tiếp tục mua Bitcoin, guồng quay gom hàng dần trở lại
(VNF) - Strategy của Chủ tịch Michael Saylor vừa công bố mua thêm hơn 1.587 Bitcoin trong tuần qua, nâng lượng nắm giữ lên 846.842 BTC.
Bí quyết số hóa của tờ báo 175 năm tuổi
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí chật vật tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới, The New York Times lại nổi lên như một hình mẫu chuyển đổi số thành công. Bí quyết của tờ báo 175 năm tuổi không nằm ở việc chạy theo công nghệ, mà ở khả năng dung hòa giữa đổi mới sáng tạo và việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của nghề báo.
Hé lộ nội dung thỏa thuận 14 điểm mà Mỹ vừa ký với Iran
(VNF) - Mỹ và Iran đã công bố văn bản thỏa thuận tạm thời do tổng thống hai nước ký kết nhằm chấm dứt xung đột kéo dài.
Điều gì khiến SpaceX thành tâm điểm của giới đầu tư?
(VNF) - Sau nhiều năm được giới đầu tư chờ đợi, hồ sơ IPO của SpaceX đã phần nào hé lộ bức tranh tài chính bên trong một trong những doanh nghiệp công nghệ tham vọng nhất thế giới.
Phố Wall ‘choáng váng’ sau thông điệp cứng rắn của tân chủ tịch Fed
(VNF) - Thông điệp cứng rắn đầu tiên của tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã khiến giới đầu tư bất ngờ, làm dấy lên lo ngại về khả năng tăng lãi suất trong những tháng tới.
Fed giữ nguyên lãi suất khi lạm phát lên cao nhất 3 năm
(VNF) - Lạm phát vượt xa mục tiêu 2%, căng thẳng Trung Đông và thị trường lao động vẫn vững khiến Fed tiếp tục duy trì lập trường thận trọng.
Yum Brands bán Pizza Hut với giá 2,7 tỷ USD
(VNF) - Thương vụ bán Pizza Hut trị giá 2,7 tỷ USD không chỉ đánh dấu sự đổi chủ của một trong những thương hiệu pizza lớn nhất thế giới, mà còn cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Yum Brands trước những thay đổi trong ngành F&B.
Rolex tăng giá không ngừng, giới siêu giàu vẫn xuống tiền
(VNF) - Rolex nhắm tới nhóm khách hàng siêu giàu bằng đợt tăng giá mới đối với các mẫu đồng hồ kim loại quý, trong đó nổi bật là những phiên bản Cosmograph Daytona.
Vì sao vàng đang rời khỏi London và New York?
(VNF) - Các ngân hàng trung ương trên thế giới đang đẩy mạnh đưa vàng dự trữ từ các kho lưu trữ tại London và New York về nước, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về những rủi ro khi cất giữ tài sản chiến lược bên ngoài lãnh thổ quốc gia.
Các ‘tay chơi lớn’ vẫn miệt mài gom vàng
(VNF) - Nhu cầu từ các ngân hàng trung ương tiếp tục là trụ cột vững chắc nâng đỡ thị trường vàng trong bối cảnh giá kim loại quý này liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử kể từ đầu năm.
Tiền tệ châu Á 'chao đảo' trước sức mạnh mới của đồng USD
(VNF) - Đồng USD tăng mạnh đang gây sức ép lên những đồng tiền dễ tổn thương nhất châu Á
Toàn cảnh KCN Hoàng Mai 1, hạt nhân vùng công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng
































































