'Hiểu biết tài chính quyết định tương lai của người trẻ'
Xuân Hải -
19/11/2021 09:46 (GMT+7)
(VNF) - TS Đinh Thị Thanh Vân nhấn mạnh hiểu biết tài chính có vai trò quan trọng và là một trong những kỹ năng sinh tồn đối với người trẻ Việt Nam hiện đại.
TS Đinh Thị Thanh Vân, Quyền trưởng khoa Tài chính Ngân hàng, trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội).
7 năm trước, trở về nước sau khi kết thúc một chương trình trao đổi giáo dục tại Mỹ, TS Đinh Thị Thanh Vân, Quyền trưởng khoa Tài chính Ngân hàng, trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã thành lập một nhóm nghiên cứu và đào tạo lấy tên là Mạng lưới Tài chính cá nhân Việt Nam. Nhóm nghiên cứu bao gồm những nhà giáo dục, nhà hoạch định thực tiễn trong và ngoài nước cùng chung mối quan tâm về giáo dục tài chính cá nhân ở Việt Nam. Hoạt động chính của nhóm là nghiên cứu, kết nối và tổ chức giáo dục tài chính cho sinh viên, học sinh và các nhóm đối tượng yếu thế tại Việt Nam.
“Các cơ sở đào tạo đã giảng dạy nhiều về tài chính doanh nghiệp, tài chính công nhưng lại chưa chú trọng tới việc giáo dục về tài chính cá nhân, tài chính hộ gia đình cho học sinh, sinh viên. Trên thực tế, nếu tài chính của cá nhân mình, gia đình mình mà không quản lý tốt thì cũng khó quản lý tốt tài chính của doanh nghiệp hay cơ quan nhà nước. Tiền bạc là vấn đề cá nhân và nhạy cảm, hầu hết chúng ta thường tự học từ việc quan sát người xung quanh, từ kinh nghiệm và trải nghiệm thực tiễn của bản thân. Việc không được đào tạo giáo dục tài chính từ nhỏ là thiệt thòi cho học sinh và sinh viên”, TS Vân giải thích về quyết định theo đuổi lĩnh vực tài chính cá nhân của mình.
Kinh nghiệm xứ người
Diễn đàn Kinh tế thế giới từ 2015 đã chỉ ra bên cạnh các kĩ năng cần thiết về đọc, viết, khoa học, công nghệ… thì kiến thức và kĩ năng quản lý tài chính cá nhân là điều vô cùng quan trọng để tồn tại trong xã hội ngày nay. Kỹ năng này cần được đào tạo từ rất sớm và phải không ngừng được rèn luyện suốt đời. Ở nhiều nước phát triển như Mỹ, Singapore, New Zealand… các chương trình giáo dục tài chính cho học sinh, sinh viên rất được coi trọng.
Đơn cử tại Mỹ, nơi TS Vân đang tham gia giảng dạy các chương trình giáo dục kinh tế và tài chính tại một số trường đại học, cao đẳng cộng đồng, trung học theo chương trình trao đổi giáo dục của chính phủ Mỹ, có rất nhiều học sinh phổ thông trung học tham gia các lớp học về tài chính cá nhân, quản lý tiền ở bậc đại học. Người Mỹ đặc biệt coi trọng giáo dục tài chính trong nhà trường.
“Khoảng 25 bang của nước Mỹ yêu cầu học sinh phổ thông bắt buộc phải học lớp Quản lý tài chính cá nhân trước khi tốt nghiệp trung học. Theo một khảo sát gần đây, 80% người Mỹ cho rằng học sinh trung học cần phải được học tài chính cá nhân. Quỹ Charles Schwab là một quỹ đầu tư lớn ở Mỹ đã tài trợ và có kế hoạch tài trợ cho học sinh tại toàn bộ trường học trung học cơ sở, phổ thông trung học của nước này sẽ được học tài chính cá nhân miễn phí vào năm 2025”, TS Vân cho biết.
Tại Mỹ, các trường thường cung cấp các khoá học với tên gọi là “Money Management”, “Personal Finance” hoặc “Financial Planning” cho học sinh, sinh viên. Ví dụ, khoá học “Money Management” (quản lý tiền bạc) cung cấp các kiến thức rất cơ bản và thực tiễn cho sinh viên và học sinh về quản lý chi tiêu, lập kế hoạch ngân sách, tiết kiệm, thu nhập, thẻ tín dụng, thuế thu nhập cá nhân, tham gia đầu tư, hiểu về quyền lợi người tiêu dùng tài chính và quản lý các vấn đề thanh khoản cá nhân. Khoá học “Personal Finance” (tài chính cá nhân) hay “Financial Planning” (lập kế hoạch tài chính) thì toàn diện hơn, cung cấp các vấn đề hoạch định tài chính cơ bản của cá nhân trong cả cuộc đời.
TS Vân cho biết, một số trường đại học ở Mỹ có cả chương trình cử nhân, thạc sĩ và cả tiến sĩ về “Financial Planning”. Bên cạnh đó, những sinh viên tốt nghiệp chương trình “Financial Planning” có thể thi để lấy các chứng chỉ nghề nghiệp Hoạch định tài chính cá nhân (Certified Financial Planning) để hành nghề tư vấn tài chính cá nhân tại Mỹ. Nhiều trường đại học ở Mỹ cũng thành lập các Trung tâm giáo dục tài chính riêng, để sinh viên các ngành học hoặc sau khi tốt nghiệp vẫn có thể quay lại để học tập kỹ năng quản lý tài chính cá nhân.
Hành trình tại Việt Nam
Nhìn lại Việt Nam, TS Vân cho rằng học sinh, sinh viên Việt Nam rất thông minh, nhiều người đã nhận thức được tầm quan trọng của quản lý tài chính cá nhân và bắt đầu từ rất sớm. Tuy nhiên, việc giáo dục tài chính cho học sinh phổ thông và sinh viên vẫn chưa thực sự được đẩy mạnh. Sớm hơn cả, trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã đưa kiến thức lĩnh vực này vào giảng đường và trở thành đơn vị nổi bật trong hoạt động về tài chính cá nhân. Hàng năm, trường tổ chức các cuộc thi về tài chính cá nhân cho sinh viên toàn quốc. Trường cũng là cơ sở đào tạo đầu tiên trong cả nước có Câu lạc bộ Tài chính cá nhân. Sinh viên của câu lạc bộ này được tham gia sinh hoạt, hội thảo, tư vấn và phát sách giáo dục tài chính miễn phí. Môn học Tài chính cá nhân cũng được đưa vào khung chương trình đào tạo và đã được triển khai đều đặn trong các năm qua.
“Hầu hết sinh viên sau khi học và tham gia cuộc thi của chúng tôi thừa nhận họ có sự thay đổi rõ nét trong việc quản lý tài chính cá nhân”, TS Vân cho biết.
Cũng theo TS Vân, hiện nay các nhà quản lý giáo dục Việt Nam cũng bắt đầu quan tâm đến giáo dục tài chính cho học sinh và sinh viên hơn. Đặc biệt, sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về tài chính toàn diện hay phổ cập tài chính đầu năm 2020, trong đó giáo dục tài chính là một trụ cột quan trọng, các trường đại học bắt đầu quan tâm tới vấn đề giáo dục tài chính. Điều đó cho thấy nhận thức và hành động đẩy mạnh giáo dục tài chính đang được cải thiện đáng kể.
Chia sẻ về những dự định tương lai, TS Vân cho biết, sau khi kết thúc chương trình trao đổi giảng dạy tại Mỹ, bà sẽ trở về nước để tiếp tục theo đuổi mục tiêu đẩy mạnh hiểu biết tài chính tại Việt Nam và thực hiện các chương trình giáo dục tài chính cho nhiều đối tượng như học sinh phổ thông, sinh viên, phụ nữ nghèo, người dân tộc thiểu số.
Đưa ra lời khuyên với người trẻ Việt Nam, TS Vân nhấn mạnh: đừng bao giờ chậm trễ trong việc tìm hiểu và học về tài chính cá nhân, vì điều đó sẽ quyết định đến tương lai tài chính của bạn.
“Bạn còn trẻ, bạn có một thế mạnh rất lớn mà nhiều người giỏi về quản lý tài chính cũng chưa chắc đã có đó là thời gian, để biến các mục tiêu tài chính của mình thành hiện thực. Càng chậm trễ thì bạn sẽ càng nuối tiếc sau này. Tương lai của bạn do bạn quyết định và bạn muốn có một tương lai như thế nào?” TS Vân nói thêm.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Từ ngân hàng, công ty tài chính tiêu dùng đến bảo hiểm, chứng khoán, các tập đoàn tài chính hàng đầu Hàn Quốc đang tăng tốc mở rộng hiện diện tại Việt Nam thông qua M&A, đầu tư vốn và xây dựng hệ sinh thái tài chính khép kín. Đằng sau là tham vọng chiếm lĩnh một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á - nơi tầng lớp trung lưu bùng nổ và nhu cầu tài chính còn dư địa rất lớn.
(VNF) - Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch toàn cầu ngày càng khốc liệt, báo chí, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội đang trở thành “bộ ba” mới định hình năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Đây cũng là nội dung xuyên suốt được các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà báo và doanh nghiệp nhấn mạnh tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026”, tổ chức ngày 22/5 tại Quảng Trị.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - Theo GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, bài toán lớn nhất của Hà Nội trong phát triển hệ thống Metro, đường sắt đô thị hay các dự án hạ tầng chiến lược không nằm ở việc thiếu vốn, mà ở chỗ chưa biết cách chuyển hóa giá trị gia tăng từ đất đai thành nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.