'Miếng bánh' AI 130 tỷ USD: Hấp dẫn và thách thức startup Việt
Gia Phúc -
10/09/2025 15:00 (GMT+7)
(VNF) - Ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ nhấn mạnh: “Đầu tư vào AI tại Việt Nam hôm nay chính là đầu tư vào tương lai của nền kinh tế số quốc gia”. Đây là lĩnh vực đầy hấp dẫn nhưng cũng nhiều thách thức với cộng đồng đầu tư nhất là các startup Việt.
Theo báo cáo Đổi mới sáng tạo và Đầu tư vốn tư nhân Việt Nam 2025 (NIC, VPCA, BCG), trí tuệ nhân tạo đang thâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực, từ tài chính, y tế, giáo dục đến nông nghiệp, công nghiệp chế biến chế tạo và dịch vụ. Startup AI Việt Nam đã bắt đầu hình thành trong nhiều mảng ứng dụng, cho thấy sức hút của công nghệ này đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Hệ sinh thái AI Việt Nam hiện nay được cấu thành từ nhiều chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học, khu vực nhà nước, tập đoàn – doanh nghiệp lớn, startup, tổ chức phi chính phủ và đối tác quốc tế. Mỗi thành tố đóng vai trò quan trọng, tạo nên một mạng lưới bổ trợ lẫn nhau, từ nghiên cứu cơ bản, phát triển ứng dụng, đến thương mại hóa sản phẩm.
Ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ
Ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, nhận định: “Thế giới đang trong cơn sóng AI và Việt Nam không nằm ngoài cuộc chơi”. Điều đó có nghĩa, nếu Việt Nam không nhanh chóng nắm bắt cơ hội, chúng ta có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Theo báo cáo Vietnam’s AI Economy (NIC, JICA, BCG, 2025), trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra tác động kinh tế toàn cầu lên tới 5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Đối với Việt Nam, ước tính đến 2040, công nghệ này có thể mang lại 130 tỷ USD cho nền kinh tế. Đây là “miếng bánh” vô cùng hấp dẫn, nhưng câu hỏi đặt ra là: cơ hội nào thực sự dành cho startup Việt Nam?
Về vấn đề này, ông Quất cho rằng, chính startup mới là lực lượng nhạy bén nhất để tận dụng làn sóng này. Với lợi thế linh hoạt, sáng tạo và sẵn sàng thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới, startup có khả năng thích ứng nhanh hơn so với doanh nghiệp lớn vốn thường mất nhiều thời gian để thay đổi. Nếu có sự hỗ trợ từ chính sách và vốn đầu tư mạo hiểm, startup Việt hoàn toàn có thể chiếm lĩnh những thị trường ngách, từ đó mở rộng sang khu vực và thế giới.
Thực trạng đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam và tầm nhìn đến 2030
Tuy nhiên, một rào cản lớn hiện nay chính là thị trường đầu tư mạo hiểm (ĐTMH) trong nước vẫn còn non trẻ. Ông Phạm Hồng Quất phân tích, Việt Nam hiện chưa hình thành được một thị trường vốn ĐTMH đúng nghĩa, bởi quy mô nhỏ bé, manh mún và thiếu sự dẫn dắt.
Thêm vào đó, dòng vốn có nguy cơ giảm dần do một số quỹ quốc tế đã rút lui hoặc thu hẹp hoạt động. Hạn chế nữa là nước ta chưa có nhiều quỹ được vận hành theo chuẩn mực quốc tế, dẫn đến tình trạng thiếu quản lý chuyên nghiệp.
Đặc biệt, vai trò của Nhà nước và các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực này còn vắng bóng, trong khi ở nhiều quốc gia khác, chính phủ thường là “chất xúc tác” quan trọng để khơi thông thị trường vốn mạo hiểm.
Hệ quả là các startup AI, dù có ý tưởng sáng tạo và tiềm năng phát triển, vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn "vốn mồi" để phát triển từ giai đoạn khởi sự đến khi mở rộng quy mô.
Theo ông Quất, sự tham gia của Nhà nước trong đầu tư mạo hiểm AI là điều cần thiết để tạo bước đột phá. Vai trò này trước hết nhằm chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư tư nhân, bởi AI là lĩnh vực mới, nhiều ứng dụng chưa rõ hiệu quả thương mại khiến giới đầu tư còn dè dặt. Đồng thời, sự hỗ trợ của Nhà nước có thể giúp lấp đi khoảng trống thị trường, đặc biệt trong bối cảnh hệ thống quỹ mạo hiểm trong nước còn yếu và thiếu.
Một lý do quan trọng khác là AI được coi là công nghệ chiến lược, có ý nghĩa sống còn đối với năng lực cạnh tranh quốc gia và an ninh kinh tế. Khi Nhà nước thể hiện cam kết rõ ràng, điều đó cũng góp phần thu hút thêm sự tham gia của các quỹ tư nhân và quốc tế. Bên cạnh đó, đầu tư vào AI còn giúp tạo ra nhiều việc làm mới và lan tỏa đổi mới sáng tạo đến các lĩnh vực khác. Ông Quất nhấn mạnh: “Nếu không có sự chia sẻ rủi ro và dẫn dắt từ Nhà nước, startup AI Việt Nam sẽ rất khó có cơ hội bứt phá”.
Một trong những giải pháp được đề xuất là phát triển mô hình hợp tác đa thành phần, kết hợp giữa quỹ ĐTMH quốc gia, địa phương, tư nhân và quốc tế. Trong đó, quỹ quốc gia sẽ đóng vai trò dẫn dắt, xây dựng khung pháp lý và tạo cơ chế ưu đãi; quỹ địa phương gắn liền với đặc thù phát triển của từng tỉnh, thành phố để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại chỗ; quỹ tư nhân bổ sung nguồn vốn linh hoạt và phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường; còn quỹ quốc tế sẽ mang đến dòng vốn lớn cùng kinh nghiệm quản trị và mạng lưới kết nối toàn cầu.
Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này không chỉ khơi thông dòng vốn cho startup AI mà còn tạo nền móng để hình thành một thị trường vốn khởi nghiệp bền vững ở Việt Nam.
Theo ông Quất, mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, thị trường ĐTMH Việt Nam có thể đạt quy mô 3 tỷ USD. Cùng với đó, Việt Nam hướng tới việc lọt vào Top 40 GII (Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu) và Top 45 StartupBlink (bản đồ hệ sinh thái startup toàn cầu). Đây sẽ là những cột mốc khẳng định vị thế Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo.
“Thế giới đang đi nhanh với AI, và nếu chúng ta không bắt nhịp ngay từ bây giờ, thì 10 năm nữa sẽ phải trả giá. Đầu tư cho AI hôm nay chính là gieo hạt cho nền kinh tế số ngày mai”, ông Quất kết luận.
(VNF) - Hai startup công nghệ Selfomy và Volterra đã được lựa chọn tham gia chương trình ươm tạo và tăng tốc tại BLOCK71 Singapore sau khi vượt qua gần 1.500 hồ sơ đến từ hơn 80 trường đại học trên cả nước.
(VNF) - Việc Apple đặt hàng chip Intel sản xuất tại Mỹ có thể làm thay đổi chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, nhưng kết quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng.
(VNF) - Vietnamobile lựa chọn tập trung nghiên cứu và phát triển các giải pháp công nghệ có tính ứng dụng thực tiễn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của khối doanh nghiệp SME trước thực tế thị trường viễn thông đang bão hòa.
(VNF) - Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn với doanh thu từ 1 tỷ USD mỗi năm, đóng vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, blockchain và an ninh mạng.
(VNF) - Vụ Anthropic - công ty AI nghìn tỷ USD “tê liệt” chỉ trong 90 phút chấn động Thung lũng Silicon, hé lộ rủi ro mới của nhà đầu tư trong kỷ nguyên AI.
(VNF) - Khoảng 18 triệu số điện thoại, là những thuê bao chưa xác nhận trạng thái sử dụng trên ứng dụng VNeID, sẽ bị khóa một chiều theo Thông tư 08 kể từ ngày 15/6.
(VNF) - Từ ngày 15/6, nhiều người lo ngại SIM bị khóa sẽ ảnh hưởng đến tài khoản ngân hàng. Dù tiền gửi vẫn được bảo đảm, việc gián đoạn số điện thoại có thể khiến khách hàng gặp khó khăn khi nhận OTP và thực hiện giao dịch ngân hàng số.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ theo dõi và đầu tư vào thị trường Việt Nam, doanh nhân Eddy Hong – nhà sáng lập Quỹ đầu tư Nextrans (Hàn Quốc) – cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào một chu kỳ đổi mới sáng tạo hoàn toàn mới. Trong đó, y tế, bảo hiểm, robot và AI là những lĩnh vực đặc biệt hấp dẫn để đầu tư.
(VNF) - Một startup được Microsoft hậu thuẫn đang thu hút sự chú ý khi tuyên bố sở hữu công nghệ có thể vượt Nvidia – công ty giá trị nhất thế giới hiện nay.
(VNF) - Với thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 ký kết ngày 11/6/2026, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) hướng đến mục tiêu phát triển các giải pháp tài chính số, thanh toán số và dịch vụ tích hợp trên nền tảng công nghệ hiện đại, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và gia tăng giá trị cho khách hàng.
(VNF) - OpenAI, Anthropic và SpaceX sắp phải trả lời những câu hỏi từ “ông chủ” mới - Phố Wall và đây là thử thách thực sự với những gã khổng lồ AI lớn nhất thế giới.
(VNF) - Cha đẻ ChatGPT - CEO OpenAI Sam Altman bất ngờ thừa nhận “mặt tối” của AI: Cơn sốt tiêu thụ token bùng nổ nhưng chi phí đang trở thành khủng hoảng.
(VNF) - Hà Nội, ngày 09/06/2026 – VinRobotics, đơn vị tiên phong trong lĩnh vực người máy thuộc Tập đoàn Vingroup, công bố ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) với Infineon Technologies AG, tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực hệ thống điện năng và Internet vạn vật (IoT), nhằm thúc đẩy phát triển các ứng dụng robot thế hệ mới trên nền tảng công nghệ bán dẫn tiên tiến. Sự kiện đánh dấu bước tiến chiến lược của VinRobotics trong hành trình xây dựng năng lực công nghệ lõi mang tầm quốc tế, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp Việt Nam trong mạng lưới hợp tác công nghệ toàn cầu.
(VNF) - Hai startup công nghệ Selfomy và Volterra đã được lựa chọn tham gia chương trình ươm tạo và tăng tốc tại BLOCK71 Singapore sau khi vượt qua gần 1.500 hồ sơ đến từ hơn 80 trường đại học trên cả nước.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.