Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, ông Obama nói ‘sai lầm’
Lê Anh -
09/05/2018 07:25 (GMT+7)
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/5 chính thức tuyên bố nước này sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt kinh tế với nước này. Cựu tổng thống Obama cho rằng đây là một quyết định “sai lầm”, “làm xói mòn uy tín” nước Mỹ.
Ông Obama nói quyết định rời khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran của ông Trump là "sai lầm nghiêm trọng".
“Hôm nay, tôi tuyên bố nước Mỹ sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Ngay sau đây, tôi sẽ ký bản ghi nhớ để tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào chính quyền Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này. Chúng tôi sẽ thực hiện trừng phạt kinh tế ở mức cao nhất”, ông Trump nói trong bài phát biểu tại Nhà Trắng ngày 8/5.
Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), hay còn được gọi là thỏa thuận hạt nhân Iran, được Tehran kí kết với nhóm P5+1 (Nga, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Đức) dưới thời chính quyền Tổng thống Obama năm 2015. Theo đó, Iran sẽ đóng băng các chương trình hạt nhân để đổi lại được gỡ bỏ các cấm vận kinh tế.
Đây vốn được xem là một trong những thành tựu đối ngoại quan trọng nhất của Tổng thống tiền nhiệm Barack Obama, tuy nhiên ông Trump và Israel đã luôn phản đối thỏa thuận này.
Ông Trump ký bản ghi nhớ về việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran (Ảnh: Reuters)
Theo người lãnh đạo nước Mỹ, thỏa thuận vốn là là một thảm họa, không mang lại hiệu quả thực sự, không mang lại hòa bình cũng như ổn định cho khu vực. Việc Mỹ đồng ý theo đuổi thỏa thuận trên sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tại Trung Đông. Chính vì thế, Mỹ sẽ rút khỏi thỏa thuận này và áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran:
"Thỏa thuận hạt nhân Iran đáng nhẽ được thiết lập để bảo vệ nước Mỹ và đồng minh khỏi viễn cảnh phải đối đầu với vũ khí hạt nhân Iran - thứ vũ khí đe dọa sự sống còn của chính quyền Tehran. Nhưng trên thực tế, thỏa thuận này tạo điều kiện cho Iran tiếp tục làm giàu uranium và dần đạt được năng lực hạt nhân đáng gờm.
Ngày hôm nay, nước Mỹ đã có bằng chứng không thể chối cãi rằng lời hứa hẹn của Iran chỉ là những lời nói dối.
Tuần trước, Israel đã công bố các tài liệu tình báo khai thác được từ Iran. Đây là bằng chứng cho thấy lịch sử theo đuổi vũ khí hạt nhân của chính quyền Tehran. Nếu tôi tiếp tục kí kết thỏa thuận này, chắc chắn sẽ có một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông.
Ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 8/5. (Ảnh: Vox)
Khi Mỹ gỡ bỏ cấm vận ở mức cao nhất, thỏa thuận tồi tệ nói trên đã cung cấp cho chính quyền Iran hàng tỷ USD. Là một công dân Mỹ, tôi cảm thấy rất xấu hổ. Một lúc nữa thôi, tôi sẽ kí sắc lệnh tái khởi động loạt cấm vận của Mỹ đối với Iran. Mỹ sẽ áp dụng trừng phạt kinh tế ở mức cao nhất”
Đồng thời ông Trump cũng ngầm đưa ra lời cảnh báo: Bất kì nước nào giúp đỡ Iran hoàn thiện vũ khí hạt nhân cũng sẽ chịu sự trừng phạt của nước Mỹ. Nước Mỹ sẽ không hứa hẹn suông nữa. Một khi tôi đã nói, tôi sẽ làm.
Các lãnh đạo Iran sẽ nói họ từ chối thương lượng thỏa thuận mới. Cũng được. Tôi có lẽ sẽ nói giống vậy nếu tôi là họ. Nhưng thực ra họ sẽ muốn có một thỏa thuận mới và lâu dài, có lợi cho toàn Iran và nhân dân Iran. Khi họ muốn, tôi sẽ sẵn sàng”.
Đây là lần thứ ba ông Trump rút Mỹ khỏi các thỏa thuận đa phương từng cam kết ở chính quyền tiền nhiệm.
Từ khi nhậm chức Tổng thống Mỹ đầu năm 2017, ông Trump đã rút khỏi Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Thỏa thuận biến đổi khí hậu Paris 2015 và giờ là JCPOA.
Ông Obama lên tiếng chỉ trích
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, Cựu Tổng thống Obama đã gọi hành động này là “sai lầm nghiêm trọng, làm tổn hại đến uy tín toàn cầu của Mỹ”.
Theo ông Obama, “rút khỏi JCPOA nghĩa là quay lưng với các đồng minh gần nhất của Mỹ, quay lưng với thỏa thuận mà các nhà ngoại giao, khoa học, tình báo của chúng ta đã thương thảo. Trong một nền dân chủ, sẽ luôn có thay đổi về chính sách và ưu tiên giữa các chính phủ. Nhưng việc liên tục từ bỏ các thỏa thuận mà nước ta là một thành viên có nguy cơ làm hủy hoại uy tín của nước Mỹ, đặt chúng ta ở thế trái ngược với các đại cường thế giới”.
“Không có JCPOA, Hoa Kỳ có thể rốt cuộc chỉ còn lựa chọn thua cuộc giữa một Iran có vũ khí hạt nhân hay một cuộc chiến nữa ở Trung Đông. Chúng ta biết nguy hiểm khi Iran có vũ khí hạt nhân. Nó có thể làm chính thể nguy hiểm càng cứng rắn hơn, đe dọa bạn bè ta, gây hiểm nguy cho an ninh Mỹ, và kích động chạy đua vũ trang trong khu vực nguy hiểm nhất thế giới. Nếu các hạn chế chương trình hạt nhân Iran theo JCPOA bị mất, chúng ta có thể đẩy nhanh cái ngày khi chúng ta đối diện với lựa chọn phải sống với đe dọa đó hay gây chiến để ngăn nó”, ông Obama thể hiện sự bất bình với quyết định của ông Trump.
Tổng thống tiền nhiệm Obama và ông Trump vốn có nhiều quan điểm bất đồng về một số chính sách quan trọng của Mỹ.
Về phía Iran, Tổng thống Hassan Rouhani tuyên bố nước này có thể sẽ tiếp tục theo đuổi thỏa thuận hạt nhân mà không cần sự hiện diện của Mỹ:
“Tôi đã yêu cầu Bộ Ngoại giao trong vài tuần tới sẽ thảo luận với EU, Trung Quốc và Nga. Sau khi thảo luận, nếu chúng tôi thấy rằng thỏa thuận hạt nhân mang lại lợi ích đầy đủ cho chúng tôi khi hợp tác với tất cả các nước thì chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì”.
Tuy nhiên, ông Rouhani cũng đe dọa nếu không đảm bảo được các lợi ích, Iran sẽ đưa ra quyết định riêng của mình. Nước này cũng đã chuẩn bị sẵn sàng nối lại các hoạt động hạt nhân ở mức công nghiệp và có thể khởi động ngay trong tuần tới.
Trước đó, trong một tuyên bố trên truyền hình, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cảnh báo, Mỹ sẽ hối hận nếu rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran.
"Nếu rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, Mỹ sẽ rất nhanh nhìn thấy hậu quả hối tiếc nhất trong lịch sử", Tổng thống Rouhani nói.
Theo Sputnik, nhà lãnh đạo Iran cũng cho biết, Tehran đã sẵn sàng cho mọi quyết định của Nhà Trắng có liên quan đến thỏa thuận hạt nhân Iran.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.