(VNF) - Cho dù tại dự thảo Nghị định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội (NƠXH) mà Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến mới đây, các điều kiện về nơi cư trú và thu nhập đối với người được mua đã nới lỏng so với trước đây nhưng trao đổi với Đầu tư Tài chính, chuyên gia kinh tế, TS Vũ Đình Ánh, nguyên Viện trưởng Viện quản lý giá (Bộ Tài chính) cho hay, để đề án 1 triệu căn NOXH khả thi, nên chuyển hướng cho thuê thay vì bán.
TS Vũ Đình Ánh
- Đề án một triệu căn nhà ở xã hội (NOXH) đã được chính phủ thông qua kèm theo đó là gói vốn vay ưu đãi 120.000 tỷ đồng. Dư luận đang dấy lên nhiều băn khoăn về tính khả thi của đề án, còn thiếu thực tế và lộ diện nhiều khó khăn. Xin ông cho biết quan điểm về vấn đề này?
Những khó khăn có thể được nhận diện khá rõ: quỹ đất chưa được quy hoạch cụ thể cho đề án là một trở ngại, chi phí hành chính cho việc hoàn thiện thủ tục pháp lý một dự án NOXH vẫn là một rào cản đối với chủ đầu tư. Giá bán bị kiểm soát, phải được cơ quan nhà nước phê duyệt, làm giảm động lực của nhà đầu tư. Lãi suất và thời hạn gói vốn vay ưu đãi còn nhiều bất cập.
- Dư luận đã phản ánh nhiều về lãi suất cho vay ở mức 4,8% vẫn còn cao, chưa phù hợp với mức chi trả của đối tượng thụ hưởng khiến tình trạng quản lý đối tượng mua NOXH lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng đầu cơ, vừa khiến giá NOXH bị đẩy lên cao vừa làm mất ý nghĩa nhân văn của đề án. Giá NOXH cũng quá cao so với thu nhập của đối tượng người cần mua nhà. Ông bình luận gì về vấn đề này?
Theo tôi, vấn đề không phải lãi suất mà là sự bất hợp lý trong chương trình NOXH. Nếu người mua NOXH mà đáp ứng đúng điều kiện mua như quy định đặt ra thì tôi khẳng định, họ không thể mua được đâu, kể cả chúng ta cho vay với lãi suất 0% vì thu nhập của họ chỉ đủ sống, thậm chí ko đủ sống. Họ không thể trả gốc chứ đừng nói trả lãi 4,8%/năm.
- Mới đây, điều kiện về thu nhập của người mua NƠXH được đề xuất trong dự thảo Nghị định về phát triển và quản lý NƠXH là: thu nhập bình quân hằng tháng của người đứng đơn và vợ hoặc chồng của người đó không quá 15 triệu đồng/tháng tính theo bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị nơi đối tượng làm việc xác nhận, tức đã tăng lên thêm 4 triệu đồng so với mức quy định trước đây. Theo ông, quy định như vậy đã tháo gỡ phần nào đối tượng được mua nhà qua đó thúc đẩy đề án khả thi hơn?
Việc này, đồng ý là sẽ tạo cơ chế thông thoáng hơn, từ đó, các chủ đầu tư mở rộng thêm được đối tượng khách hàng, nhưng theo tôi số lượng người mua theo đúng quy định cũng không tăng lên được nhiều. Thử lấy ví dụ, một viên chức nhà nước có trình độ đại học có mức lương khởi điểm chưa đến 5 triệu đồng một tháng. Nếu có thêm phụ cấp thì tổng thu nhập của viên chức ấy vẫn chưa đến 10 triệu đồng một tháng. Một công nhân trung bình thu nhập cũng chỉ trung bình khoảng 8-10 triệu đồng một tháng, nếu làm cật lực đạt mức 15 triệu đồng đi chăng nữa thì họ phải nhịn ăn nhịn uống bao lâu để sở hữu được một căn NOXH. Vì tính sơ sơ, nếu giá bán trên một tỷ đồng/căn nhà, thì thu nhập trên vẫn không đủ trả lãi và vốn gốc hàng tháng cho dù được thời hạn vay tận 25 năm.
Chính vì vậy, nhà nước nên hỗ trợ họ thuê nhà giá rẻ chứ không phải bán nhà giá rẻ cho họ. Nhà đầu tư NOXH tất yếu vi phạm khi duyệt bán nhà sai đối tượng vì không thể bán nhà cho đúng đối tượng được hay nói chính xác hơn là loại đối tượng đó không tồn tại trong thực tế. Do đó, chương trình NOXH cần thay đổi theo hướng nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp về đất và vốn để xây dựng đồng thời hỗ trợ đối tượng thu nhập thấp để họ có thể thuê với giá thuê phù hợp. Khoản hỗ trợ này không hoàn lại chứ không phải cho vay dù là vay ưu đãi. Chỉ có như vậy mới khắc phục được hạn chế, bất cập, thậm chí sai phạm và bất bình đẳng của chương trình NOXH hiện nay.
- Như vậy, phải chăng chúng ta đang có “độ vênh” cơ bản về khái niệm, dẫn tới người thu nhập thấp khó tiếp cận NOXH, chính quyền địa phương lúng túng và doanh nghiệp thì khó thực hiện?
Theo định nghĩa quốc tế, NOXH hiểu đúng, là nhà và căn hộ được sở hữu bởi chính quyền địa phương và các tổ chức phi lợi nhuận khác, được cho những người thu nhập thấp thuê. Tại nhiều nước thì nhà nước, cùng với tổ chức phi lợi nhuận, đóng vai trò chính, là người tạo ra và sở hữu các sản phẩm NOXH. Mặt khác, mục đích NOXH theo nghĩa quốc tế chủ yếu là cho thuê, trong khi đó các dự án NOXH ở Việt Nam chủ yếu hướng đến việc bán. Nếu đúng định nghĩa trên thì vai trò chủ đạo thuộc về chính quyền địa phương. Ở Việt Nam, chính quyền địa phương chỉ chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho các dự án này và thực hiện chủ đạo là doanh nghiệp. Và chắn chắn nếu trách nhiệm đó đặt lên vai chủ đầu tư thì mục đích chính của họ là để bán thu tiền.
Như đã đề cập ở trên, nếu như NOXH được định nghĩa lại thì chính quyền địa phương đóng vai trò chính trong đề án phát triển NOXH. Vì thế, địa phương cần ngân sách để triển khai đề án này. Việc cho phép trích giữ một phần nộp ngân sách sẽ tạo động lực cho địa phương nhanh chóng đưa đề án này vào thực tế trên địa bàn mà họ quản lý. Địa phương và công nhân, người lao động nghèo xứng đáng nhận lại một phần những gì họ đã tạo ra và đóng góp.
- Những quy định và bất cập trong chính sách đầu tư NOXH cũng từng nóng tại nghị trường, từng có quan điểm băn khoăn về việc nhà nước không đủ tiền để đầu tư nhà cho thuê. Ông nghĩ sao về điều này?
Tôi không nghĩ như vậy, công tác quản lý đất công, tài sản công còn lãng phí rất nhiều nguồn lực, nếu được rà soát, thu hồi, quản lý tốt thì chúng ta có nguồn lực thậm chí là tài chính để đầu tư nhà cho người lao động, công nhân thuê. Nhưng tôi cũng lưu ý nên mở rộng hơn khái niệm về NOXH, tránh quan điểm bất thành văn NOXH là nhà ở giá rẻ đi cùng với chất lượng kém, không đảm bảo các điều kiện sử dụng cho người dân. Thực tế đã tồn tại ở một số dự án xây xong, rất ế người thuê lẫn người mua, gây bức xúc trong dư luận. Để chương trình NOXH khả thi, nguồn lực hỗ trợ của nhà nước cần được phân chia phù hợp cho cả ba bên là chủ đầu tư, chính quyền địa phương và người thụ hưởng.
(VNF) - Nhìn lại chặng đường 81 năm kể từ ngày thành lập nước, TS. Huỳnh Thanh Điền, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng, những thành tựu kinh tế Việt Nam đạt được là một “kỳ tích”, đặc biệt khi đặt trong tương quan với xuất phát điểm thấp và khoảng thời gian phát triển kinh tế thị trường chưa quá dài.
(VNF) - Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
(VNF) - Chiều tối 21/8, FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS) tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc.
(VNF) - Khu vực kinh tế tư nhân được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, theo chuyên gia Trần Hữu Huỳnh, rào cản lớn nhất hiện nay không phải là thiếu cơ chế, chính sách mà là khoảng cách giữa chính sách và thực thi.
(VNF) - Sau khi VETC và Viettel Money tạm dừng thu phí dịch vụ ví điện tử trước phản ứng của người dùng, câu chuyện đặt ra yêu cầu nhìn lại cách thiết kế phí, bảo đảm quyền lựa chọn và minh bạch thông tin đối với dịch vụ thanh toán gắn với giao thông.
(VNF) - Từ tháng 8/2026, VETC và ePass bắt đầu thu phí quản lý tài khoản 6.600 đồng/tháng với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng với tổ chức, doanh nghiệp. Luật sư Nguyễn Văn Đồng cho rằng, việc doanh nghiệp được phép thu phí không đồng nghĩa với quyền tự ý áp thêm nghĩa vụ tài chính lên khách hàng, mà còn phải xem xét hợp đồng, điều kiện giao dịch chung và cách thức thông báo, thay đổi chính sách.
(VNF) - Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn mới, Việt Nam không chỉ cần thêm vốn mà quan trọng hơn là phải “mở khóa” các nguồn lực đang bị kìm hãm bởi những rào cản thể chế, trong đó có thể chế kinh tế nói chung và thể chế tài chính nói riêng.
(VNF) - Dự thảo Luật Hình sự bổ sung cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm kinh tế đang mở ra kỳ vọng tháo gỡ tâm lý "sợ sai, không dám làm" của doanh nghiệp, góp phần bảo vệ các dự án còn khả năng phục hồi. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng băn khoăn liệu đây có trở thành "lá chắn" bị lợi dụng để kéo dài xử lý hoặc né tránh trách nhiệm hình sự nếu thiếu tiêu chí và cơ chế giám sát chặt chẽ.
(VNF) - Sự dịch chuyển từ tư duy “Nhà nước làm hết” sang mô hình hợp tác công tư (PPP) với vai trò chủ đạo của “quản trị tư” đang tạo ra một cuộc cách mạng trong phát triển hạ tầng tại Việt Nam.
(VNF) - Việc luật hóa quyền thu giữ tài sản bảo đảm đang tạo ra bước ngoặt lớn cho công tác xử lý nợ xấu. Tại TP.HCM, 80% yêu cầu của các tổ chức tín dụng được tòa án chấp thuận, cho thấy hệ thống pháp lý đã thực sự "mở đường" và bảo vệ quyền lợi của chủ nợ chính danh.
(VNF) - Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc vào ngày 3/8 và diễn ra theo 2 đợt. Trong đó, đợt 1 từ ngày 3/8 đến sáng ngày 13/8; đợt 2 từ ngày 19/8 đến ngày 24/8.
(VNF) - Theo GS.TS Trần Thọ Đạt, nguyên Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn là vốn mà là thể chế và năng lực thực thi, những yếu tố quyết định khả năng tạo dựng động lực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực quốc gia.
(VNF) - Kinh tế tư nhân đang được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam. Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nếu những điểm nghẽn về thể chế, vốn, đất đai và môi trường kinh doanh không được tháo gỡ quyết liệt, doanh nghiệp tư nhân sẽ vẫn phải "chạy trong chiếc áo chật", khó bứt phá dù cơ hội phát triển đang rất lớn.
(VNF) - Sau nhiều năm nghiên cứu về phát triển công nghiệp và kinh tế Việt Nam, GS. Trần Văn Thọ, Giáo sư Kinh tế tại Đại học Waseda (Tokyo, Nhật Bản), cho rằng Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị là một bước ngoặt quan trọng khi lần đầu xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
(VNF) - FTZ Hải Phòng không chỉ là một chính sách ưu đãi mới mà có thể trở thành "mảnh ghép thể chế" giúp Việt Nam nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Khi thế giới bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng chuỗi cung ứng, công nghệ và khả năng chống chịu, câu hỏi được đặt ra không còn là "Việt Nam xuất khẩu bao nhiêu", mà là "bao nhiêu giá trị thực sự được tạo ra tại Việt Nam".
(VNF) - Với quy mô vốn đầu tư công hơn 1,08 triệu tỷ đồng - lớn nhất từ trước đến nay, Việt Nam đang đặt nhiều kỳ vọng vào động lực này để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thành công không chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân, mà còn ở khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa, khơi thông đầu tư tư nhân, nâng cao năng lực sản xuất và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
(VNF) - Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý trong phát triển nguồn nhân lực. Chúng ta tự hào sở hữu đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, nhưng lại đang đối mặt với "cơn khát" nhân sự có khả năng biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh.
(VNF) - Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm, cho rằng Điều 64 Luật Dầu khí năm 2022 đã tháo gỡ nỗi lo trách nhiệm trong hoạt động tìm kiếm, thăm dò. Tuy nhiên, để Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Viêt Nam (Petrovietnam) tiếp tục đầu tư gia tăng trữ lượng, điều cần thiết không chỉ là "lá chắn pháp lý" mà còn là cơ chế chia sẻ rủi ro
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đòi hỏi nguồn lực lớn mà còn yêu cầu những cải cách mạnh mẽ về thể chế, môi trường kinh doanh và năng lực nội tại của nền kinh tế.
(VNF) - Giữa những ngày tháng Bảy lịch sử, khi không khí tri ân bao trùm khắp mọi miền Tổ quốc, dấu ấn Agribank - định chế tài chính hàng đầu, “Ngân hàng vì cộng đồng” càng trở nên sâu đậm trong lòng nhân dân bằng hành trình kết nối yêu thương, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
(VNF) - Mỹ chính thức áp mức thuế mới đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại, trong đó có Việt Nam, với lý do tăng cường thực thi các quy định về lao động cưỡng bức, song quyết định này đã vấp phải phản ứng từ nhiều nền kinh tế.
(VNF) - Để duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một lượng vốn khổng lồ. Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, nền kinh tế đang phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ lệ tín dụng/GDP có thể lên tới 180% vào năm 2030, mức được đánh giá là tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ổn định tài chính.
(VNF) - Dòng vốn FDI tại Việt Nam không còn chỉ hướng đến những ngành sản xuất truyền thống mà đang mở rộng và dịch chuyển, tham gia sâu vào các lĩnh vực dịch vụ cao cấp, tạo giá trị dài hạn như giáo dục. Điều này phản ánh nhận thức rõ nét của các định chế tài chính quốc tế về chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố mang tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và là nền tảng cho tăng trưởng GDP bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - Nhìn lại chặng đường 81 năm kể từ ngày thành lập nước, TS. Huỳnh Thanh Điền, Giảng viên Đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng, những thành tựu kinh tế Việt Nam đạt được là một “kỳ tích”, đặc biệt khi đặt trong tương quan với xuất phát điểm thấp và khoảng thời gian phát triển kinh tế thị trường chưa quá dài.
(VNF) - Khu đô thị VSIP Nghệ An có quy mô khoảng 380ha, được phát triển theo mô hình tích hợp công nghiệp – đô thị – dịch vụ. Hiện các sản phẩm nhà liền kề, biệt thự và shophouse tại dự án được chào bán với giá từ 4,7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng/căn.