Các tổ chức quốc tế đồng loạt hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm nay. Giá hàng hóa, nhất là lương thực và thực phẩm, đe dọa đẩy lạm phát lên cao hơn nữa.
Nguy cơ lạm phát bao phủ kinh tế toàn cầu
Theo báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu tháng 6/2022 của Ngân hàng Thế giới (WB), sau hơn 2 năm đại dịch, với tác động lan tỏa từ cuộc xung đột giữa Nga - Ukraine, hoạt động kinh tế toàn cầu giảm mạnh, dự kiến chỉ đạt 2,9% năm 2022, giảm 1,2 điểm phần trăm so với dự báo đưa ra vào tháng 1/2022.
Hoạt động kinh tế của các nền kinh tế phát triển bị kìm hãm do giá năng lượng tăng, điều kiện tài chính kém thuận lợi và gián đoạn chuỗi cung ứng do tác động từ cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Do đó, tăng trưởng của các nền kinh tế phát triển được dự báo giảm xuống gần một nửa, từ 5,1% năm 2021 xuống còn 2,6% năm 2022, thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 1/2022.
Tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi cũng được dự báo giảm khoảng một nửa trong năm nay, từ mức 6,6% năm 2021 xuống còn 3,4% năm 2022, thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 1/2022.
Hoạt động kinh tế lao dốc
Theo Báo cáo sơ bộ Triển vọng kinh tế thế giới phát hành vào tháng 6/2022, OECD nhận định cuộc xung đột Nga - Ukraine đã gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn ảnh hưởng đến hàng triệu người.
Các cú sốc kinh tế và tác động của chúng đối với thị trường hàng hóa, thương mại và tài chính toàn cầu ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh tế và cuộc sống của người dân.
Tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo chậm lại và chỉ đạt 3% trong năm 2022, thấp hơn 1,5 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 12/2021.
Còn theo báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới tính tới giữa năm 2022 của Liên hợp quốc (UNDESA), nền kinh tế toàn cầu được dự báo chỉ tăng trưởng 3,1% trong năm 2022, điều chỉnh giảm 0,9 điểm phần trăm so với dự báo được công bố vào tháng 1/2022.
Thước đo thương mại hàng hóa của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong tháng 5/2022 cho thấy xung đột ở Ukraine và các đợt phong tỏa tại Trung Quốc đang làm suy giảm thương mại hàng hóa toàn cầu trong nửa đầu năm 2022.
Giá trị trong tháng 3/2022 của thước đo thương mại là 99, vẫn thấp hơn so với giá trị cơ sở 100.
Trong tháng 4/2022, WTO dự báo tăng trưởng khối lượng thương mại hàng hóa thế giới là 3% cho năm 2022, giảm so với mức tăng 4,7% được dự báo vào tháng 10/2021.
Theo WB, tăng trưởng thương mại toàn cầu được dự báo sẽ chậm lại, đạt 4% trong năm 2022 do cuộc xung đột ở Ukraine tiếp tục phá vỡ chuỗi giá trị toàn cầu.
Nga và Ukraine chiếm dưới 3% tỷ trọng xuất khẩu toàn cầu, nhưng nhiều ngành công nghiệp toàn cầu phụ thuộc vào nguồn cung cấp các mặt hàng quan trọng được sản xuất tại 2 quốc gia này, đặc biệt là ở Nga.
Tình trạng thiếu hụt và giá các nguyên liệu đầu vào tăng cao chưa từng thấy đã xảy ra trong các chuỗi giá trị toàn cầu, dẫn đến sản xuất đình trệ và giá sản xuất tăng cao.
Ngoài ra, chi phí vận tải tăng lên khi hoạt động hàng hải và thương mại ở Biển Đen bị gián đoạn, ảnh hưởng tiêu cực đến vận chuyển lương thực và dầu thô.
Bóng ma lạm phát
Giá hàng hóa tiếp tục tăng cao trong nửa đầu năm 2022 sau đà tăng từ giữa năm 2020 do nhu cầu phục hồi. Trong khi đó, sản xuất một số mặt hàng bị hạn chế, tác động của xung đột Nga - Ukraine dẫn đến sự gián đoạn lớn đối với sản xuất và thương mại, nhất là những mặt hàng xuất khẩu chủ chốt của Nga và Ukraine, bao gồm năng lượng và lúa mì.
Giá các sản phẩm dầu, đặc biệt là dầu diesel và xăng, tăng cao hơn nhiều so với giá dầu thô do công suất lọc dầu không đủ và hoạt động xuất khẩu những sản phẩm dầu tinh chế của Nga bị gián đoạn.
Nhóm các quốc gia G7 và EU tuyên bố sẽ cấm hoặc dần dần loại bỏ nhập khẩu dầu của Nga. Những biện pháp tương tự có thể được thực hiện đối với than và khí đốt tự nhiên của quốc gia này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính theo các lệnh trừng phạt hiện tại, xuất khẩu dầu của Nga có thể tạm thời giảm 2,5 triệu thùng mỗi ngày, khoảng 30% lượng xuất khẩu hiện tại và khoảng 3% nguồn cung toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, giá năng lượng được dự báo tăng 52% trong năm 2022, cao hơn 47 điểm phần trăm so với dự báo trước đây của WB. Giá dầu thô Brent được dự báo ở mức trung bình 100 USD/thùng.
Giá nông sản được dự báo tăng 18% trong năm 2022, cao hơn các dự báo trước đó. Giá phân bón dự kiến tăng gần 70% do chi phí đầu vào tăng cao, sản xuất giảm và gián đoạn thương mại.
Nga và Ukraine là những nước xuất khẩu lúa mì chính, chiếm khoảng 1/4 lượng lúa mì xuất khẩu toàn cầu.
Nga cũng là nước xuất khẩu phân bón lớn nhất thế giới. Quốc gia này đã thiết lập các hạn ngạch và hạn chế mới đối với xuất khẩu. Khoảng 90% lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine chảy qua các cảng Biển Đen, hiện không hoạt động.
Một số lượng lúa mì có thể được vận chuyển qua các hành lang đường bộ và đường sắt, nhưng khối lượng sẽ giảm mạnh do tắc nghẽn cơ sở hạ tầng và các lo ngại về an toàn.
Giá kim loại tiếp tục tăng trong năm 2022, góp phần làm tăng đáng kể so với mức tăng của năm ngoái. Giá nhôm và niken tăng khoảng 30% do tầm quan trọng của Nga với tư cách là một nhà xuất khẩu lớn.
Giá kim loại dự kiến tăng 12% năm 2022, mức tăng đáng kể so với các dự báo trước đó.
Trong năm 2022, IMF dự báo lạm phát là 5,7% ở các nền kinh tế phát triển và 8,7% tại thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển, cao hơn 1,8 và 2,8 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 1/2022.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa trong sắc đỏ phiên đầu tuần sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
(VNF) - Từ việc đe dọa nhà báo để xoay kết quả cá cược đến nguy cơ thao túng “sự thật”, Polymarket đang phơi bày mặt tối của một thị trường nơi chiến tranh, chính trị và cả tin tức đều có thể bị biến thành công cụ kiếm tiền.
(VNF) - Đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad tạm dừng sau nhiều giờ thương lượng, khi bất đồng về ngừng bắn, eo biển Hormuz và những điều kiện hậu chiến vẫn chưa được giải quyết.
(VNF) - Các tín hiệu hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran đang dần xuất hiện khi hai bên khởi động đàm phán, lập tức kéo theo những chuyển động đầu tiên trên tuyến vận tải năng lượng huyết mạch tại eo biển Hormuz.
(VNF) - Các phái đoàn cấp cao của Mỹ và Iran đã gặp nhau tại Islamabad (Pakistan) để tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến kéo dài 6 tuần, nhưng tiến trình đàm phán đang vấp phải nhiều bất đồng lớn, đặc biệt liên quan đến Lebanon, các lệnh trừng phạt và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Hãng tin Reuters dẫn lời một nguồn tin cấp cao của Iran ngày 11/4 cho biết Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của nước này tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài khác. Động thái này được phía Iran hoan nghênh như một dấu hiệu cho thấy Washington đang thể hiện “sự nghiêm túc” trong nỗ lực đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Islamabad.
(VNF) - Một tòa án thương mại của Mỹ dự kiến sẽ xem xét tính hợp pháp của mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% do chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, trong bối cảnh nhiều bang và các doanh nghiệp nhỏ cho rằng chính sách này đã “lách” một phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ vốn bác bỏ phần lớn các mức thuế mà ông từng ban hành.
(VNF) - Đằng sau thương vụ hồi hương 129 tấn vàng của Pháp không chỉ là một quyết định tối ưu hóa danh mục dự trữ, mà còn phản ánh những dịch chuyển sâu sắc trong tư duy quản lý tài sản của các quốc gia.
(VNF) - Giá dầu thế giới đã bật tăng trở lại khi những nghi ngờ bắt đầu xuất hiện xung quanh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, vốn chỉ mới được công bố vài ngày trước đó.
(VNF) - Việc Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh bán vàng đang góp phần khiến thị trường kim loại quý trở nên ảm đạm hơn, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương toàn cầu có dấu hiệu thay đổi chiến lược dự trữ.
(VNF) - Tăng trưởng khu vực Đông Á và Thái Bình Dương được dự báo chậm lại trong năm 2026 do cú sốc bên ngoài nhưng Ngân hàng Thế giới (WB) điều chỉnh tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 6,3%, tăng so với mức 6,1% được dự đoán vào tháng 10/2025.
(VNF) - Giá dầu tăng trở lại trong phiên giao dịch ngày 9/4, sau khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm một số điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, làm dấy lên lo ngại căng thẳng có thể leo thang trở lại và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Không quốc gia nào trên thế giới xuất khẩu hàng hóa nhiều như Trung Quốc. Nhưng sau khi chinh phục thương mại hàng hóa toàn cầu, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang nhanh chóng vươn lên như một cường quốc trong lĩnh vực xuất khẩu các dịch vụ dựa trên tri thức.
(VNF) - Giá giao ngay đối với các lô hàng dầu thô Brent ở ngưỡng 124,68 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 8/4, phản ánh thực tế rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran khó có thể nhanh chóng giải quyết tình trạng gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng do cuộc xung đột kéo dài 5 tuần gây ra.
(VNF) - Đối với Bắc Kinh, việc xung đột hạ nhiệt trước chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5 của Tổng thống Mỹ Donald Trump là yếu tố mang tính then chốt. Trước đó, với lý do chiến sự leo thang, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần trì hoãn chuyến công du này, vốn ban đầu được lên kế hoạch vào cuối tháng 3.
(VNF) - Khi các đô thị lớn dần bão hòa và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, những chuỗi thức ăn nhanh phương Tây như McDonald's hay KFC đang hướng tầm nhìn về các thị trấn và vùng nông thôn Trung Quốc.
(VNF) - Giá vàng tăng trở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đồng ý gia hạn thêm 2 tuần để hoàn tất các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột tại Iran.
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh trong khi các chỉ số chứng khoán tương lai của Mỹ bật tăng ấn tượng vào tối 7/4, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được “một thỏa thuận ngừng bắn song phương” trong cuộc xung đột với Iran. Thỏa thuận này được đưa ra theo đề nghị của Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán gần đây.
(VNF) - Trung Quốc đang tăng tốc tích lũy vàng như một trụ cột chiến lược trong dự trữ quốc gia. Động thái này không chỉ phản ánh xu hướng giảm phụ thuộc vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, mà còn cho thấy sự dịch chuyển sâu sắc trong cách các nền kinh tế lớn tái cấu trúc hệ thống dự trữ trước những biến động toàn cầu.
(VNF) - Chỉ trong vài tuần, thị trường dầu mỏ đã chuyển trạng thái từ dư cung sang nỗi lo thiếu hụt khi căng thẳng địa chính trị leo thang làm gián đoạn dòng chảy năng lượng. Giá dầu vì thế nối dài đà đi lên sang phiên thứ ba liên tiếp, phản ánh tâm lý thị trường ngày càng nhạy cảm trước rủi ro nguồn cung và những bất định khó lường phía trước.
(VNF) - Giá vàng đảo chiều liên tục trước các tín hiệu trái chiều từ địa chính trị, giá năng lượng và chính sách của Fed. Đằng sau những nhịp rung lắc ngắn hạn là nỗi lo lạm phát và sự bất định đang dần tích tụ.
(VNF) - Tầng lớp trung lưu Trung Quốc đang nắm giữ một lượng tiền khổng lồ, nhưng nghịch lý là họ lại hạn chế chi tiêu. Tiền gửi ngân hàng tăng vọt, lãi suất gần như chạm đáy, song các hộ gia đình vẫn thắt chặt hầu bao.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa trong sắc đỏ phiên đầu tuần sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.